Tôi Đã Thấy NướcTàu Lúcthuở Hànvi

by dchph

Lờimởđầu: Dướiđây là những ghinhận và suynghĩ lanman của tôi về đủthứchuyện trênđời và trong đờisống sau những chuyếnphiêudu. Hưcấu thựccấu, thựcthựchưhư khòmàlường. Có độcgiả chođâylà dâmthư tráhình lãngmạng.

Những chuyệnkể trong bútkýnày đã xảyra trên bamươi năm trước, vậtđổisaodời, nướcTàu thờinay dĩnhiên kháchẳn thờiđó. Ở Trungquốc chỉ tínhriêng đường xelửa caotốc đã dài tới gần 50 ngàn câysố ; bấtcứ phitrường tỉnhlỵ nào ởđó cũng lớn hơn Phitrường Quốctế San Francisco. Và kiềunữ Trunghoa đâunào còn eấp kểtừ thời mở cánhcửa khuêphòng...

Conđường nay xuyênÁ...

Hưcấu:

Theo báocáo của Sở Côngan Thànhphố Dươngchâu, Tỉnh Giangtô, Trungquốc, vàokhoảng 6 giờchiều ngày 19 thángbảy, 2005, một ngườiđànông tên Ð. mang hộchiếu Hoakỳ, quốctịch gốc Việtnam, đến kháchsạn quốcdoanh Tânhồ mướn phòng. Người này nóiđược tiếngPhổthông nhưng giọng đặcsệt âm “Quảngđông”.

Theo quyđịnh nhiều năm trướcđây, kháchsạch haisao này chỉ dànhcho dân bảnxứ chonên banquảnlý đã liênlạc côngan khuvực và yêucầu ông Ð. đến trìnhbáo côngan sởtại trướckhi cóthể đăngký trúngụ tại kháchsạn này. Tuynhiên ngườiđànông này đã từchối khôngchịu và nói rằng ông đã ở trên mườimấy kháchsạch tại mườimấy thànhphố trongsuốt một tháng qua ở Trungquốc và chưahề cóchuyện kháchtrú phảiđi trìnhbáo côngan khuvực. Ông Ð. nói đâylà côngviệc của kháchsạn, khôngmắcmớgìtới ông. Ông còn nóithêm ở Thượnghải, có kháchsạn ngườita chỉ hỏi tên, ông Ð. nói tên bằng tiếngHán của mình ra, ngaycả hộchiếu họ cũng khôngthèm ngóđến.

Banquảnlý giảithích rằng kháchsạn này chỉ dànhcho ngườibảnxứ, chonên có ngườingoạiquốc đến mướn là một chuyện ít xảyra, suốtnăm chotớinay đâylà trườnghợp thứhai. Ông Ð. nóirằng ông bảo taxi chở ông tới kháchsạn tốtnhất, thì côtàixế taxi đã chở ông lại kháchsạn này. Vì khôngmuốn mấtkhách, chonên banquảnlý đã nhận ngườikhách nầy và mượn hộchiếu của ông mang đến trìnhcho côngan khuvực.

Chiều ngày 21, theo báocáo một tàixế taxi nữ đưa ông Ð. về kháchsạn đã chạyvào quầytiếptân nhờ đổi tờ 100 đồng Yuan, nóilà ông Ð. hết bạclẻ, có đưa tờ 50 Yuan, nhưng đólà tiềngiả. Ông Ð. nóirằng aiđó trongngày đã thốilại tờgiấybạc đó cho ông mà ông quênmất. Ôngta xămxoi tờbạc nóilà sẽ giữ nó làmkỷniệm, 50 Yuan đốivới ông chẳngquantrọng.

Côngan khuvực tốiđến liênhệđược ngườinữtàixế taxi thì bàta chobiết là buổichiều bà đã đón ông Ð. về kháchsạn từ tiệmcàphê Milo Coffee (Mêla) sangtrọng trong thànhphố. Theo lờitrìnhbày của các nhânviên phụcvụ trong quán, ông Ð. đã đến quán vào khoảng 3 giờtrưa. Một nữtiếpviên đónchờ kháchhàng ở cửa không nghĩrằng ông Ð. là một ngườikhách vào uốngcàphê. Theolời côta trông cách ănmặc của ôngta, mặc áosơmi bỏ ngoài quầnjean, chân đidép xăngđan, nướcda ngămđen, tócrối, mồhôi đẫm áo, khônggiống những ngườikhách sangtrọng thườngxuyên luitới ảoquầnbảnhbao, nên đãcó hỏi ông Ð. vào quán có chuyệngì không? Ông Ð. mĩmcười hỏi:

— Tôi vào uốngcàphê cóđượckhông?

Khi thấy ông Ð. gọi món bòbíttết, một mónăn Tây đắctiền có kèmtheo sàlát, súp, ly sinhtố dưahấu… 80 Yuan, ông gọithêm chai bia Tsingtao, 15 Yuan. Uống xong bia ông còn gọithêm ly càphê lạnh Milo đặcbiệt, hơn 25 Yuan. Xemra ôngta là một kháchsộp của quán ngày hômđó. Ôngta chẫmrãi uốngcàphê, hútthuốc basố, ngómônglung ngoàiđường cả tiếngđồnghồ, xong gọi tínhtiền. Cảthảy tổngcộng là 120 Yuan. Ông đưa một tờ 100 Yuan và một tờ 50 Yuan. Nhânviên cátxê xemkỷ lại thì nhậnra tờ 50 Yuan là tiềngiả. Nhânviên tínhtiền lịchsự trảlại tờ 50 Yuan cho ôngkhách và nóirằng quán khôngcó tiềnthối. Ôngta móctiền lựa ra hai tờ 10 Yuan duynhất nằm trong xấptiền nhiều tờ 100 Yuan đưatrả và nói là ông định giữlại hai tờ giấybạc nhỏ để đi taxi. Ông còn nóithêm là ôngta cóthấy quảngcáo ghi trên cửakính là sángsớm khách đến uốngcàphê được tặng bữaănsáng miễnphí, thì sángmai ông sẽ đến. Nhậnxétchung của nhânviên quán là ôngkhách khôngcó vẻgì là người cốý xài tiềngiả, nhưng vì ôngta ănuống xàitiền thoảimái, lại khôngphải là ngườibảnxứ, và còn ănvận khônggiống dâncótiền ở lụcđịa Trungquốc, nên cũng đâmra thắcmắc.

Sáng ngày 22, khoảng 9 giờ, một viêncôngan thườngphục đứngchờ ngoài Kháchsạn Tânhồ thì thấy ông Ð. buớcra đibộ ngoàiđường đến một quáncàphê sangtrọng khác có tên Thượngđảo nằm cùng trên một conđường cáchđó độ 200 mét. Ông gọi càphêsữa nóng đặcbiệt của Thượngđảo, và tiệm nầy cũng có món sanwich thịtnguội và trứngchiên miễnphí dànhcho khách uống càphê điểmtâm. Khi trảtiền, dĩnhiên là ông xài tiềnthật. Tuynhiên, thắcmắc vì sao ông Ð. không trởlại quán Milo ngàyhômqua như ông đã hứa, viêncôngan đánhdấuhỏi cóphảilà ôngta chiều hômtrước cóphải vì bạilộ chuyện xài tờ giấybạc 50 Yuan giả nên áynáy không đitới đó nữa? Ðể làmsángtỏ vấnđề, viêncôngan đã mời ông Ð. về Sở Côngan Thànhphố Dươngchâu để điềutra.

Thoạttiên, ông Ð. khi viết báocáo đã ghi tómtắc nhưsau:

[ Ghichú: Hãy bấmvào địadanh nốikết để xem hìnhchụp.]

Lãnhđạo Sở Côngan thànhphố đãphải yêucầu ông Ð. tườngthuật rõrànghơn, banđầu là để biếtrõ tờ 50 Yuan bạcgiả từ đâura, nhưng sau lại đâmra tòmò muốn biết ông Ð. đã điđâu và làmgì kểtừ ngày 21 thángsáu khi đặtchân đến Thượnghải cho đến ngàyhômđó ở Dươngchâu….

Tựthuật:

Ýđịnh banđầu khi tôi đi Trungquốc nămnay là để làmrăng ở Thượnghải. Một bạnhọc cũ của bàxã tôi, tên Quang, ởđó đã thuxếp hẹngặp khámnhasĩ tại một yviện nhakhoa, nhưng cuốicùng khônglàmđược vì có hai cáirăng cầnphải nhổ, mà nhổ xong thì phải đợi babốn tháng sau mới làmđược. Phépnghỉhè 5 tuần của tôi dĩnhiên là khôngđủ. Ðã cấtcông ngồi phicơ mườiba tiếngđồng đến Trungquốc chẳnglẻ lại khăngói quảmướp vềlại Mỹ? Dù lần nầy khôngbiết là lần thứmấy tôi đã đến Trungquốc, tôi quyếtđịnh ởlại tìmchỗ đichơi, dù chưabiết sẽ điđâu. Vảlại tôi còn một cáihẹn khámrăng khác tại Thànhphố Namkinh, phải đợi tớiđấy khám cáiđã rồisẽ hay.

Mấy ngày đầutiên ở Thượnghải ngộtngạt nóngnực khôngđược thoảimái lắm. Quang có nhà ở phía bênkia bờđông khu đôthị mới Phốđông. Khu Phốđông của Thượnghải mới được xâydựng đâuchừng 15, 16 năm trởlại, trên một khuđất xưakia là đồngruộng, cólẽ lịchsử pháttriển của khu nầy giốngnhư khu Sàigònnhỏ ở Quận Cam, miềnNam Cali. Năm 1986 lần đầutiên tôi đến Thượnghải, chỉcó khuphố Phốnam bên bờtây cũkỹ chậtchội đôngngười, xetaxi chỉlà những chiếc xevan nhỏ hìnhdạng như ổ “bánhmì” ngắn. Ngàynay taxi chạy ngợpđường. Như nhiều thịdân khác trúngụ khu bờđông mới nầy, nhà Quang nằm trong một chungcư, tầngtrệt. Cănnhà khá rộngrãi, có ba phòngngủ, một phòng đã dọndẹp dànhsẵn cho tôi nhưng tôi từchối, vì thích ở kháchsạn hơn. Vìvậy chonên Quang thuxếp mướn kháchsạn cho tôi ở. Ðólà một kháchsạn nhỏ basao, 380 Yuan (1 đôla=8,2 Yuan) một đêm, giốngnhư một motel nằm trong một thànhphố mớipháttriển nàođó bên Mỹ, nằm khuất bêntrong đườngcái, bước rangoài chẳngcó chỗ dạophố, tươngtự như thànhphố San Jose hay Westminster bên Mỹ, chánphèo!

Tôi vẫn thích khu Phốnam, khu cũ, có chỗ dạophố, nhìnngắm người qualại trên những đườngphố nườmnượp ngựaxe. Ði trên những conphố cũ, nhìn dángvẻ kiếntrúc cũkỹ Tâyphương chenlẫn Ðôngphương, chúng gợicho tôi nghĩnhớ một thời nàođó, một cảmgiác tươngtự như khi tôi đi trên những conđường phốcũ ở Hànội, Việtnam, mà chỉ có cáikhác là nhàcửa ở đây đasố nơinào cũng cao ngấtngưởng.

Conđườngchính của khu Phốnam là đường Namkinh, conđường hẹp dẫnra khu “The Bund” mà ngườiViệt thường gọilà là ‘Bãi Thượnghải’, hay là khuphố tàichính cũ có một dãy những toànhà cấttheo kiểu Tâyphương kiếntrúc Gothic Lamã, là mặttiền nhìn ra dòng Phốgiang thấy bênkia bờđông khu Phốđông là những dãy nhàchọctrời caongất. Dọctheo bờtây, có hànhlang đibộ nângcao — nằmkhuất bêndưới là khuđậuxe — rộngrãi đẹpđẻ nay dànhcho kháchdulịch dạomát, nơi mà nămxưa khôngcógì ngoài bờsông và dòngsông đụcngầu bẩnthỉu và hôihám — khungcảnh này bấtchợt cũng làm tôi gợinhớ đến Bến Bạchđằng, Sàigòn. Banđêm ngườita đỗđầy ra bờsông, nhìnngắm nhàcửa haibên bờsông đènđóm rựcrỡ, trongđó nổibậtnhất là ngôitháp phátsóng hiệnđại của Ðàitruyềnhình Trânchâu của Thượnghải phía bờđông, áthẳn ánhđèn của một toànhà chọctrời tới thờiđiểm đó vẫnlà caonhất thếgiới.

Ðoạnđường đầu phíatây gần Quảngtrường Nhândân của đường Namkinh nay trởthành khuphố đibộ, cấm xecộ. Kháchdudịch ai đến Thượnghải đều biết conđường nầy, giốngnhư khu Lê Lợi và Nguyễn Huệ, Sàigòn, nhưng phongcách hằngngày của khu nầy lại giống khutrungtâm Ðôngkinh, Nhậtbản, vào một ngày Chủnhật khi nhiều đoạn đườnglộ được chậnlại để chỉ dànhcho kháchbộhành, và cảhai nơi đềucó một khíphái tởmở, rộnrịp, rộnrã và tươimát. Tôi thíchnhất là khoảngđất ngồi ngoàitrời của quáncàphê Mijo, nơi tôi đã ngồi trên ba giờđồnghồ uốngcàphê và uốngbia với cô emhọ dân Canada đang làmviệc ởđó cho một côngty mỹphẩm của Pháp. Tôi muốn nhấnmạnh những điểm nóitrên là mongsao ngàynàođó khuphố Nguyễn Huệ và Lê Lợi cũng sẽ được thiếttrí nhưvậy, saocho ngàynào cũng như là những ngàyhội cuốinăm nơi cho những khuchợhoa vuivẻ cho ngàyTết (ngàynay Chợ Hoa ngàyTết khu Nguyễn Huệ cũng khôngcòn!).

Nơió khôngnhững là khumuasắm và ănuống, nó cònlà khusinhhoạtvănhoá banđêm thườngcó trìnhdiễn vănnghệ với sânkhấu lớn với hai mànảnh TV khổnglồ rõnét haibên và một hệthống âmthanh tinhxảo. Ðira chút nữa là khu đạilộ, sao giống khuđường Market của San Francisco, dễthương làmsao! Gầnđó trên đường Phúcchâu, có tiệmsách Thượnghải tolớn, bêntrong có sáu tầng rộng mênhmông như Cửahàng Báchhoá Macy ở Nữuước bên Mỹ. Eo ơi, sách ơi là sách — điều đángkể là người đi xem sách và mua sách đông như đitrẩyhội ChùaHương, cơhồ như khôngcó chỗ chenchân (cóphải đólà bíquyết của sựpháttriển kinhtế thầntốc của Trungquốc?)

Ngoài cáihiệnđại của Thượnghải, giốngnhư bấtcứ một thànhphố pháttriển nàokhác ở Áchâu như Hánthành hay Ðàibắc, thànhphố nầy cũngcó những khuditích “cổkính” của nó. Cổkính kiểu hiệnđạihoá biến một khuphốcổ thành nơi ănuống, quáncàphê, barrượu.. như khu “Tânthiênđịa”), cũng còncó những ditích thựcsự là cổ với những kiếntrúc có từ đời NhàThanh (300 năm? 400 năm?) còn lưulại, nhưng ai đã từng tớithăm những ditích cổ ở Hàngchâu hay Tôchâu, thì những ditích đó của Thượnghải thì vẫncòn quá trẻtrung.

Nói đến Hàngchâu hay Tôchâu, là hai nơi kếtiếp ngườiquen tên Quang láixe trên những đườngcaotốc rộng 4 lànxe mỗi hướng và đến Tôchâu trongvòng một giờ rưỡi đồnghồ. Nếu không bị nạn kẹtxe kinhhồn trên đường từ Thànhphố Thượnghải ra xalộ thì trong vòng một giờđồnghồ là cóthể tớiđược Tôchâu — so với mườimấy năm trước chắcchắn phảimất gần 3 tiếngđồnghồ.

Chúngtôi đếnchơi Tôchâu và Hàngchâu vào ba ngày cuốituần của tuầnlễ đầutiên ở Trungquốc, tôi thậttình thấtvọng. Cái hìnhảnh lãngmạn và nênthơ của hai nơi nầy tôi vẫncó cáchđây 19 năm khi lầnđầutiên tôi đến viếngthăm giờđây khôngcònnữa.

Thànhphố Hàngchâu, vẫn Hồ Tây, vẫn bóng liễurũ venbờ, vẫn những đoásen nởrộ vào mùaHè, vẫn những conđò soi bóngnước. Tôi đi trên ghe bềnhbồng trên Hồtây, ngắmnhìn sóngnước mônglung nhưng khôngcòn cảmthấy thoảimái và hưởngthụ như trướcđây. Ðidạo trên bờ Hồtây, tôi lại có ýnghĩ sosánh với Vịnh Hạlong, hai nơi trong phongcách pháttriển thành khudulịch đều có điểm giốngnhau là tấtcả dườngnhư đãđược thươngmạihoá, gầydựng và thiếtkế cho dukhách đếnchơi. Ởđây, ngaycả những nơi ditích lịchsử cổkính như Tháp Lụchạp, vườn tràxanh Longtỉnh… Chúng khôngcòn cái vắngvẻ tịchmịch uhoài của lịchsử — cái khôngkhí chẳngkhácnào Thànhphố Huế và Nộithành Huế của Việtnam ngàynay — lúcnào cũng nườmnượp những đoàn kháchdulịch và inh-ỏi những loaphóngthanh từ những hướngdẫnviêndulịch ồnào bằng nhiều thứ tiếng trên trênthếgiới nhưlà tiếng Anh, Ðức, Nhật, Namdương… Thậtvậy, Hàngchâu khôngcòn nétthanhtao điềmđạm của “côcongái nhàlành” còn eấp trong khuêcác đắmsay trong mộngmơ, hoặc nhưlà cáihồnthơ lãngmạn sayđắm hoàiđượm trong những bài Ðườngthi. Banđêm, bướcra bờhồ dạo là cóbaonhiêu kháchdulịch là cóbấynhiêu cò mốilái đitheo hỏi có muốn xem thoátyvũ, muốn đấmbóp, muốn tơtình không? Chính cáikhôngkhí choángngợp của Hàngchâu đã làm tôi phủiđít bỏđi không mộtchút hốitiếc vào dịp quaytrởlại lầnnữa khi ghéngangqua vàolúc đã xếchiều trên đườngđi Tháihồ ở Thànhphố Vôtích (China’s Lake “Tahoe”) 17 thángbảy.

Đến Tôchâu, bàxã tôi cũng có một ngườibạn học chung thời thiểuhọc rađón chúngtôi. Tôi cònnhớ Tôchâu ngàyxưa là một thànhphố títẹo với những conđường nhỏ ngợptràn bóngmát với những tànglá của hai hàng câyphong vươnra chephủ kín lốiđi trong một buổitrưahè nắngnóng. Tôi thèmnhớ những dángngười bướcđi thongthả thơthới hay lẻloi vài chiếc xeđạp trôilờlững chẫmrãi trên những conphố gợicho tôi nhớđến “conđường Duytân, cây dài bóngmát” của Sàigòn ngàynào nămxưa. Thựcra những conđường nhỏ dài với những hàng câyphong vẫncònđó, nhưng nay xecộ ồnào dậpdìu và những tànglá đã bị cắt caohơn đểcho xetải chạyqua không bịvướng. Tôchâu khôngcòn tìmthấyđâu vẻđàicác mỹmiều của những côgái tuổiđôimươi. Mức đôthịhoá của thànhphố nầy quánhanh làm tôi choánngợp và cảmthấy lạclỏng. Ngàynay Tôchâu là một thànhphố côngnghiệp với khu thànhphốmới với những conđuờngphố lớnrộng thênhthang với nămbảy làn xehơi, câycối tolớn cả chục tuổi haibênđường được trồng hômtrước hômsau là xong!

Côngbằngmànói, Tôchâu cũngcòn giữ cáinét cổkính và vẻđẹp riêng của thànhphố nầy. Ditích lịchsử rảiđầy ra khắpnơi khắpchốn trong khu thànhphốcũ. Cónơi được trangđiểm chảichuốt như nàngdâu sắp vềnhàchồng, nhưng cũngcó nơi bị bỏbê hờhững, trong một buổitrưa nắnghè nóngnẩy, chúng như nằm chìnhình ngáingủ giốngnhư gãđànông đứngtuổi lườibiếng sau bữăntrưa hay sau một cuộcmâymưa tìnhtự.

Khi ngườita nhắcvề Tôchâu như là một Venice ở Ðôngphương là ngườita nói về Thịtrấn Châutrang. Từ thànhphố Tôchâu đến thịtrấn Châutrang mấtđộ 20 phút đường xehơi. Buổichiều chúngtôi đếnđó đã sau 5 giờ nên dukhách chỉcòn rảirác đâyđó nămbảy người. Có nhóm thì đighe trên conkênhđào cổ chính cắtngang thịtrấn. Conđò nhènhẹ lướtqua. Ðôilúc có côláiđò cấttiếnghát ngânnga một bài dânca nàođó, giọng đưacao lêncao hoàlẫn với tiếnggió xìxào xuyênqua những hàng dươngliễurũ bênven hai bờkênh. Chúngtôi ngồi trên một ghếdựa của một quántrà kêsát bờkênh, gọi hai lytrà và một baothuốclá 555 thì chủquán mangra baothuốc có dán contem thuế Việtnam! Ở Thượnghải tôi cũng đã gặp trườnghợp này, hút toàn thuốclá basố dán temthuế Việtnam.

Châutrang là một thịtrấn có nhiều kênhrạch, thuỷlộ chằngchịt, nhàcửa cũkỷ nằm dọctheo haibên conmương, và lữnglờ trên connước là những conđò tambản nhỏ chầmchậm chèoqua rạch hoặc đang buôngneo bên bờkênh dưới một bậctamcấp của một ngôinhàcổ nằmsát trên bờkênh. Tấtcả những hìnhảnh nầy gộplại tạonên một hìnhảnh nênthơ và êmđềm hoàlẫn với nếpsống thanhtao giảndị của dânchúng sống trongvùng. Ðâylà cái nétđẹp độcđáo của vùng Giangnam Trunghoa mà chúngta thườngđược thấy nhắcnhở trong những ángthơvăn cổ và trong những tấmtranh thuỷmạc ủymị và thướttha.

Ðẹpnhất là những câycầuđá hìnhcung bắtvòng ngangqua haibên bờkênh. Cứ một đoạn kênh là có một câycầu, mỗi cầu một vẻ. Mentheo lốiđi hẹp quanhco nằm phíabêntrong của dãynhà nằm dọctheo conkênh, chúngtôi có vàothăm một vài ngôinhà cổ có lịchsử hàng hàngtrămnăm. Có những ngôinhà lớn trướckia thuộcvề dòngdõi quanlại quýtộc. Cónơi có đánhdấu bướcchân của Vua Cànlong, Vua Khanghi… đâylà vùng sôngnước Giangnam mà hai vi vua NhàThanh ngàyxưa thích luitới thườngxuyên. Nướcchảyđámòn, vậtđổisaodời… cảnhvật cònđây mà ngườixưa đâutá? Cũngcó những ngôinhà dândã nhỏbé, có nhà đã tàntệ theo thángnăm, có nhà mớiđược sửachửa sơnphết lại, nhưng nhìnchung, tấtcả còngiữ cáisắcthái cổkính thờixưa. Nhà nào cũngcó lịchsử riêng của nó, tuổigià cũng đã lênđến hàng mấy thếkỷ. Ðặcbiệt là những ngôinhà của quanlai cũ, dườngnhư nhà nào cũng rộnglớn, sâuhunhút, và đasố đềucó cửatrước sânsau ănthông bếnđò (để chạy khi bị thấtsủng và truynã?)

Tôi, cũngnhư mọi ngườidukhách, đến nơiđây, đến mộtcách lặnglẻ không ai haybiết và cũng sẽ chẳng đểlại dấutíchgì. Ðến và đi, khôngchừng trong đờisống nầy sẽ còn trởlại lầnnữa nếu tôi lại sẽ phảiđến viếngthăm vùngnày — đâylà nơi đáng đếnviếngthăm nhất của vùngđất Tôchâu, mặcdù thịtrấn nầy cũng đã thiếtkế biếnthành nơi cho dukhách thưởngngoạn. Nếu bạn khôngthích đoạn kênhlạch đã được dọndẹp sửasang tươmtất thì cóthể chọnlựa những dòngkênh chằnchịt cắtngangdọc khác trong vùng để nhìnthấy tậnmắt nét sinhhoạt thựcsự và nhàcửa cũkỷ chậthẹp của ngườidân địaphương trongvùng, phươngtiện dichuyển chính của họ là những conđò tambản hoặc những chiếcthuyền con.

Những conkênh trong vùng nầy rất hẹp nên ghelớn khôngthể qualại được, bềngang khoảng năm đến bảy thước. Tôi nhớ ngàyxưa cólần ngồi tàudulịch chởkhách ngoạiquốc dungoạn từ Tháihồ đến Tôchâu đã chạysuốt hơn năm tiếngđồnghồ trong những conlạchnước rộng hơnnhiều, cũng khungcảnh lãngmạn trữtình của sôngnước Giangnam nhưng có nhiều tàughemáy lớn đỗxô qualại. Tôi có hỏithăm và nghenói ngàynay dườngnhư khôngcòn những tàudulịch đi trong kênhthuỷlộ nhưvậy. Cũng nên nóithêm rằng hệthống giaothông kênhrạch chằngchịt vùng “Giangnam” nầy trong lịchsử đãđược xâydựng tươmtất hằng 300 năm trước vào đời NhàThanh.

Thấtbại trong việc làmrăng ở Thượnghải, một tuần saukhi đặtchân xuống Phitrường Quốctế Phổđông, Thượnghải, tôi đáp tàulửa đi Namkinh, nơi mà bàxã tôi cũng có ngườiquen đã hẹntrước là sẽ dẫn tôi đi khámrăng. Buổisáng từ kháchsạn bên khu Phốđông ngồitaxi đến một nhàga nằm bên phíatây — Thượnghải có bốn ga xelửa — mất trên một tiếngđồnghồ vì kẹtxe và 50 Yuan. Đánglẽ tôi nên đi xeđiệnngầm nhanhhơn, sosánh thì véxelửa tới Namkinh chỉcó 48 Yuan. Nói đến tàulửa Trungquốc, theo quansát của tôi sau năm tuầnlễ langthang ở Trungquốc, hầunhư ngàynay tuyếnđường nào cũng chạy bằng những toatàu có gắn máyđiềuhoàkhôngkhí, rộngrãi, êmái, và gầnnhư khôngcòn nghethấy tiếng bánhxesắt chạy xậpxình rầmrập inh-ỏi. Nhàgaxelửa nào cũng tolớn, rộngrãi, ngănnắp, và có tổchức cửara tàu đúnggiờgiấc. Kháchxelửa dườngnhư cũng lịchsự hơnnhiều.

Tàulửa chạy từ Thượnghải đến Namkinh mất độ 3 giờđồnghồ. Từ trên tàulửa tôi đã dùng điệnthoạidiđộng (do Quang, bạn của bàxã, traocho tôi từ ngàyđầu tôi đến Trungquốc mặcdù tôi cónói là tôi ghét điệnthoại vôcùng) liênlạcđược với ngườianh của một côbạngái của bàxã tôi ở Mỹ, tên Giavăn, ra nhàga đón tôi. Ðiềuthúvị là Giavăn có một ngườibạnkhác hômđó cũng cùngđi trên chuyếntàulửa Thượnghải-Namkinh. Ðiệnthoại qualại vớinhau, xenlẫn với điệnthoại của bàxã từ Mỹ gọiđến, kếtquả là khi tôi bướcrakhỏi nhàga là tấtcả đều đã cómặt sẵnsàng với xehơi riêng đếnđón tôi.

Giavăn và bạn của hắn, “Già Hoàng”, cùng làm vớinhau trong ngành bán thuỷsản cho các nhàhàngăn, đốivới họ chuyện sắm xehơi riêng khôngphải là vấnđề tolớn gì. Tôi nhắcđến chitiết này là muốn đệmthêm rằng ở Trungquốc ngàynay chuyện mua xehơi không khókhăn gì nếu đừngcó chọn xehơi ngoạinhập mang nhãnhiệu lớn. Ngườibạn của bàxã tôi ở Tôchâu chạy chiếc xe van nhỏdẹp (xe “bánhmì”) hiệu TrườngAn, giá độ 3800 đô.

Một người trong đámbạn của Giavăn, cóchứcvụgì đó trong Hộiđồnghương NgườiPhúckiến (họ đềulà ngườiPhúckiến) ở Namkinh và thườngxuyên đặt phòngngủ cho hộiviên, dùng cạt VIP giảmgiá gìđó đặt cho tôi phòngủ tại một kháchsạn bốnsao giá độ 360 Yuan. Kháchsạn nầy trướckia là thuộc Toà Lãnhsự Pháp dưới thời Tưởng Giớithạch khi Namkinh còlà thủđô của Quốcdânđảng. Thựcsự toànhà dùnglàm sứquán nằm ở mặttrước, có kiếntrúc kiểuTây giốngnhư một biệtthự Tây nàođó ở Sàigòn, ngàynay dùnglàm vănphòng dulịch. Building dànhcho khách ở mới xây vềsau nầy. Kháchsạn khátươmtất, cóđủthứ (!)

Buổitối ở Namkinh, cũngnhư ở những thànhphố khác, lúcnào cũng nhộnnhịp người qualại trên đườngphố. Tối đó Giavăn, vợ và con, già Hoàng, và ba người bạn khác của họ đặttiệc tẩytrần đãi tôi tại một nhàhàng sangtrọng nằmkhuất rakhỏi đườnglộ lớn ở một nơi nàođó trong Thànhphố Namkinh. Mónăn Namkinh đậmđà, caynóng, khá ngon… Chưa baogiờ tôi ăn một bữaăn mà có nhiều mónăn lạmiệng nhưthế, nhiều không đếmxuể, mà khôngcó mónăn nào ăn hết… Bia Namkinh thì cứ rót liêntục… Thuốclá Trungquốc hiệu đắtnhất (tôi quênmất tên, hìnhnhư tiếngAnh là “Silk” thì phải, độ 60 Yuan bán ngoàiđường, trong kháchsạn bán độ 120 Yuan — trongkhi đó tôi có mang một câythuốclá Trungquốc hiệu Chunghwa mua ở Phitrường San Francisco, giá miễnthuế là 32 đô, tặngcho Giavăn, giáthịtrường của loại thuốclá nầy vẫncòn rẻ hơn thứ thuốc họ mời tôi hút! Thế mới thấy ngườiTrungquốc “care about status” và “showing off” nhưthếnào! ) Tôi nói với họ là ở Mỹ khôngcó chuyện gọithứcăn nhiều và thịnhsoạn nhưvậy, thườngthì ngườita gọi đủ ăn, có thiếu thì sẽ gọi thêm. Giavăn nói nhưvậy ở Trungquốc thì khôngđược, mờikhách ăn là phải tươmtất, khôngđược “đạmbạc”. Tôi độchừng bữaăn đó chắc tốn hơn một nửatháng tiềnlương 1000 Yuan của côhầubàn.

Tối vềđến kháchsạn hãy cònsớm, tôi tắmrữa thayđồ, xem chỉdẫn tôi xuống tầnghầm của kháchsạn vô barrượu gọi chai bia Tsingtao (Thanhđảo) — kháchsạn lớn đasố không bán bia địaphương rẽtiền, thídụ như bia Namkinh. Gọi là “barrượu” chứ thậtra nó giốngnhư một quáncàphê, chẳngcó ngườikhách nào ngoàitrừ bàn phíabênkia tụtập bảytám người mà qua lờiquatiếnglại của họ tôi biết là giámđốc, phógiámđốc gìđó của kháchsạn cùng bạnbè của họ đang nhậunhẹt tánngẫu. Cóthể thấy tôi là dânlạ, côquảnlý ngồi trong bàn phíabênkia barrượu kêu hầubàn mang tặng tôi miễnphí một dĩa hạtdưa hướngdương để uốngruợu. Uống xong bia tôi đi vào phòng đấmbóp nằm cáchđó không xa, yêucầu côgái đấmbóp “thuầntuý” nhưng côta cứ thỉnhthoảng sơý đụngchạm phầnkín của mình rồi gợiý thêm phần “đẩydầu vuốttay”, thànhthử đẩyđưa qualại cuốicùng túitôi bay mấttoi 150 Yuan cộngthêm tiền đấmbóp một giờ là 150 Yuan. Ngàyhômsau tôi có kể chuyện này cho Giavăn nghe thì hắn nói “quámắc!”

Sáng hômsau Giavăn đưa tôi đi khámrăng, giớithiệu tôi với ông giámđốc mà hắn quen, lằnnhằn nầynọ xong kếtquả giốngnhư ở Thượnghải, nghĩalà để cóthể làm toàn hàmrăng được, tôi cần nhổ hai cáirăng rồi phải đợi babốn tháng sau nứurăng lànhlặn mới làmrăng được. Ðã đoán biếttrướcđược câutrảlời từtrước, tôi khôngcógì thấtvọng, thànhthử trongđầu chỉ nghĩ chuyện kiếmchỗ đichơi trên lụcđịa Trungquốc. Ðâudễgì mà được thongthả ungdung đidulịch mộtmình như hồi còn độcthân! Trungquốc đang trong mùahè, nơinào cũng bốclửa hùnghực. Quang (Thượnghải) khuyên tôi nên đi Cửu Trạicâu, một vùng trên caonguyên Tỉnh Tứxuyên, khíhậu mátmẻ, cảnhđẹp thiênnhiên, nơi nghỉmát của những dânTrungquốc vào mùa nầy.

Dođó tôi dặn Giavăn nhờ hắn đặt giùm vé phicơ đi Thànhđô, thủphủ của Tỉnh Tứxuyên. Ngàyhômđó Giavăn đưa tôi đichơi nhiều chỗ trong thànhphố như Tổngthốngphủ (Chínhphủ Tôn Trungsơn, rồi tới Tưởng Giớithạch của Chínhphủ Quốcdânđảng cũ), Lăng Trungsơn, lăngmộ vua NhàMinh, vườn…vânvân và vânvân… Ðốivới tôi thựcsự tôi chẳngbiếtgì nhiều về lịchsử những nơi này để trìnhbày. Bàiviết này không chútrọng về lịchsử của những ditích, ngườiđọc nếu muốn biết cóthể tìmđọc trênmạng; ởđây tôi chỉ ghilại những ýnghĩ, cảmnghĩ, suytư, và nhậnxét về Trungquốc như một bài tuỳbút sau nhiều chuyếnđi dulịch trên đấtnước khổnglồ này đang sôisục những biếnđộng thayđổi có tầmmức quốctế mang tínhcách lịchsử của thếkỷ 21.

Quangày thứba, tôi cònlại một buổisáng ở Namkinh để đidạophố mộtmình. Thànhphố nầy sovới Thượnghải thí quá nhỏ, giốngnhư sosánh Porland, Oregon, với Nữuước của Mỹ. Tuyvậy, khu trungtâm thànhphố, trànngập caoốc vănphòng với kinhdoanh kiếntrúc đẹpmắt, vẫn lớn và sạchsẻ hơn khu Lê Lợi và Nguyễn Huệ của Sàigòn nhiều. Nhàlầu caotầng khắpnơi là đặcđiểm nổibật của những đôthị đang pháttriển của hấuhết những thànhphố lớn ở Trungquốc ngàynay. Ðiều làm tôi chúý là những khuthịthứ saomà giống Mỹ thế! Ðâuđâu cũngcó KFC và McDonald; cónơi cùng trên một blốcđường hiệndiện hai tiệm gàrán KFC. Hệthống Starbucks Coffee cũng đã bắtđầu chenchân vào những đôthị lớn của Trungquốc. Cạnhtranh với nó, còncó hệthống hiệu càphê bảnxứ Mêla (Melo Coffee) và Thượngđảo Coffee sangtrọng và lịchsự.

Và khi nóiđến sựpháttriển xâydựng và mứcđộ đôthịhoá của các thànhphố Trungquốc, ngườita khôngthể bỏqua cảnhtượng xehơi ngậptràn khắp nẽođường, người đi xeđạp là một consố ítỏi, ngoạitrừ trên những conđường nhỏ hoặc ở những khuphố cũkỷ ẩnkhuất. Tómlại, khutrungtâm thànhphố của những đôthị lớn, nếu là chúng được xâydựng từ khuphố cũ, chúng giống như khu downtown Los Angeles hoặc San Francisco, hay bấtkỳ thànhphố pháttriển Áchâu nào khác như Ðàibắc hay Tângiaba. Nếu khu thịtứ pháttriển thành một thànhphố mới, thídụ như Phốđông ở Thượnghải hay Tôchâu Tânkhu, cách thiếtkế xâydựng của chúng giốngnhư những thànhphố mới ở Hoakỳ, đasố những toàcaốc nằm tụtsâu vào bêntrong hai bên những đạilộ thênhthang rộnglớn. Bêntrong trông giốngnhư những “shopping mall” với những toànhà caotầng đẹpmắt, khuất đằngsau những “côngviên” nhỏ ngăncách luồng xecộ ồnào và tấpnập bênngoài. Nơinào cũng gầydựng câyxanh rất có quycủ và sạchsẻ. Tuynhiên, đó khôngphải là những khuphố dànhcho ngườibộhành, điđứng muasắm cầnphải dichuyển bằng xehơi. Dođó, tôi vẫn thích những khuphốđibộ cũhơn (tiếngAnh gọilà “pedestrian city”), nơi tôi cóthể đibộ, ngồi uống càphê trong những quán thanhnhã lịchsự, nhìnngắm người qualại trên conphố đôngngười.

Buổitrưa hômđó, saukhi ăntrưa ở một quánăn bán đồăn Phúckiến, Giavăn láixe đưa tôira phitrường Namkinh cách thànhphố độ 40 câysố. Ðường khôngxa nhưng trên xalộ lại thườngxuyên kẹtxe nên mất cả tiếngđồnghồ mới tới. Giavăn có gởiđồ nhờ cho ngườinhà tôi mangvề Mỹ nhưng tôi từchối và hẹn khinào vềlại Thượnghải trướckhi về Mỹ sẽ gọiđiệnthoại cho Giavăn mang đồ lênđó. Hànhlý tôi mangtheo, dù tôi chả muasắm gì, một vali và một xáchtay đủ đểcho tôi bựcmình.

Phitrường Namkinh khálớn và hiệnđại. Ðây là phitrường mới, mớiđược xâydựng độ ba năm. Tínhtới ngàyhômđó, nếu kểcả phitrường Thẩmquyến, Tỉnh Quảngđông, mà tôi códịp đã điqua hồi nămngoái, đâylà phitrường hiệnđại thứba của Trungquốc, gồmluôn phitrường Phốđông ở Thượnghải mà tôi đã thấy, chúng đềulà những phitrường quốctế tânkỳ và hiệnđại. Nămngoái tôi cũng cóđến Phitrường Quốctế Nộibài ở Hànội, cũng mớixây, kểra cũng đạt tiêuchuẩn quốctế, nhưng sora vẫncòn kémxa ba phitrường kểtrên ở Trungquốc. Nóinhưvậy, tôi muốn nói rằng Phitrường Tânsơnnhất ở Sàigòn hiệntại so với chúng thì quá lạchậu. Chitiết nầy là để nhắcnhở mọingười rằng mứcpháttriển của nướcta cách Trungquốc còn xa quá là xa.

Sau hơn haigiờ bay, tôi đã đến phitrường quốctế của Thànhphố Thànhđô, thủphủ của Tỉnh Tứxuyên. Phitrường nầy còn lớn hơncả phitrường ở Thànhphố Namkinh! Cứ mỗi nơichốn mà tôi códịp điqua nhưthế, baogiờ tôi cũngcó ýnghĩ sosánh về những nơichốn tươngtự nhưthế ở Việtnam. Giảndị chỉlà ýnghĩ thấy người mà ngẫm tới ta!

Khi nóiđến phitrường là nóiđến những chuyếnbay và phicơ. Nhiều năm trướcđây, cả Trungquốc chỉcó một hãng duynhất là Trungquốc Dânhàng, tiềnthân của hãng Air China hiệntại. Hồiđó, do độcquyền kindoanh tấtcả những tuyếnđường, hãng hàngkhông quốcdoanh nầy muốn tính giácả thếnào thì tính, nhânviên phụcvụ từ quầybánvé chođến tiếpviên hàngkhông đềulà… Thượngđế. Thídụ, năm 1989, vétàubay khứhồi Hồngkông — Hảinam, chỉ mất 1 giờbay, là trên 300 đôla, trongkhi vào cùngthờiđiểm, từ San Francisco, Hoakỳ, đidulịch Hawaii, mất 4 giờbay, giá trọngói 5 ngày 4 đêm bao ănở ở kháchsạn bốnsao chỉ có 500 đô!

Ngàynay, cơhồ mỗi vùng, mỗi tỉnh ở Trungquốc đềucó hãng hàngkhông riêng, giácả thayđổi tuỳ ngày tuỳ mùa, gọiđiệnthoại là họ mang vé đến tậncửa. Ðộingũ phicơ trẻtrung vào hùnghậu, nhânviên phụcvụ nhãnhặn hơn bấtcứ cơquannhànhước nàokhác ở đạilục Trungquốc, ngangbằng với sựlịchsự của nhânviên của các kháchsạn bốnsao tưdoanh. Nếugiờbay bị trễnãi là cóđềnbù hoặc phụcvụ ăntrưantối miễnphí. Các hãng hàngkhông Trungquốc vừarồi trong tháng 6, 2005 vừa mới đặt mua thêm 60 chiếc Boeing 787 đờimớinhất và sẽ tiếpnhận 40 phicơ nầy vào năm 2008, trướckhi mùa Thếvậnhội diễnra vào thángbảy vào nămđó tại Bắckinh. Tưởng cũng nên nhắcnhở là ngàynay khôngcòn một phicơ dânsự nào do Liênsô chếtạo còn được sửdụng. Tôi còn nhớrõ vào năm 1987, có ngồiphi cơ dânsự do Liênsô chếtạo trên tuyếnbay từ Quảngchâu đến Quếlâm, Quảngtây, và chuyếnbay nầy cho tôi cảmgiác là tôi đang ngồi trên xelửa. Khi máybay cấtcánh, hànhlý để trên ngăn cất hànhlý trênđầu, hoàntoàn khôngcó nắpđậy (xelửa mà!), mộtsố đồđạc xáchtay đã rớtxuống đầu hànhkhách!

Ðọc tớiđây chắc cóngười sẽ cholà tôi đã catụng Trungquốc quáđổi. Một ngườibạn đã hỏi tôi:

— Trungquốc cáigì cũng giỏi cũng khá, vậy cáidỡ của họ là gì?

Và tôi đã trảlời rằng:

— Conngười và những quanhệ xãhội… Người Trungquốc ít thânthiện, hiềmnghi… Ngườita lịchsự vào lễphép với những người thânthuộc quenbiết, nhưng lại rất thôlỗ với những người xalạ… Họ cóthể tranhgiành và giànhgiựt nhau, thídụ như nhàriêng xâydựng chốngtrộm với khungsắt kiêncố như một pháođài, khi xếphàng thì cắthàng giành muavé, tranhlên xebuýt, xelửa, phicơ, vì sợ mất… chỗ (mặcdù ngàynay hệthống giaothông côngcộng tại các thànhphố đều rấttốt, dĩnhiên tàulửa và phicơ đềucó sốchỗngồi.) Tôi nghĩ đâylà disản vănhoá do chếđộ Cộngsản còn sótlại và chắc còn phải cần nhiều thếhệ nữa họ mới thayđổi được cáisuynghĩ và thóixấu cònlại. Vì trong thời Cộngsản trước đây, không giànhgiựt thì sẽ khôngcòn phần của mình. Ngàynay, ngoài xãhội, nếu không giànhgiựt thì tỏra thiếu bảnlãnh và yếuhèn… Hyvọng là vềsau, “phúquý sinh lễnghĩa”, những thếhệ vềsau sẽcó thayđổi…

Dĩnhiên là cáixấu cáitệ của xãhội Trungquốc còn nhiều, nhưng những điều gâycho tôi ấntượng mạnhmẽ nhất làm tôi dễnhớnhất để trảlời câuhỏi của ngườibạn của tôi. Trongsuốt cuộc hànhtrình 5 tuầnlễ của tôi bay lên đầunguồn dòngsông Trườnggiang và xuôidòng bằng đườngsông, đườngbộ, đườngsắt, đuổitheo bóngdáng “nàng Dươngtửgiang” nầy ra cửabiển khi trởvềlại Thượnghải, tôi đã gặp, đã chứngkiến, đã sống, và đã cố hoàlẫn conngườimình trong cái đámđông khổnglồ, ăn và nói như ngườiTrungquốc, tuy với cáiđầu của một ngườiViệtnam, nhưng cáchxửsự thì học từ ngườiMỹ (mà tôi cholà ngàynay cả ngườiTrungquốc ngườiViệtnam nên học “lễgiáo” từ ngườiMỹ, thayvì là của ông Khổng giànua phongkiến, vôhìnhtrung đólà cáitiềnđề và là cáihệquả của lốixửsự đươngthời ở Trungquốc và trên toàncõi Việtnam!) Lầnlượt tôi sẽ ghilại những gì tôi cònnhớ, những cáigì mà tôi cholà xấu và đẹp. Khôngphải là ôngbà ta có câunói là “đi một đàng học một sàng khôn” sao?

Khi tôi bước rakhỏi cổng phitrường của Thànhphố Thànhđô, thủphủ của Tỉnh Tứxuyên, thìcó một người đeobản của vănphòng hướngdẫn dulịch của phitrường gọimời tôi đi xe “taxi” của hãng, giá 90 Yuan, về kháchsạn tôi đã nhờ đặtsẵn khi còn ở phitrường tại Namkinh. Tôi biết là taxi ở thànhphố nào của Trungquốc cũng có đồnghồ tínhtiền, nên tôi nhậnlời. Lênxe chạy rồi mới biết đólà “xenhà” không có đồnghồ. Vềsau trên chuyến taxi từ kháchsạn tới phitrường nầy, tôi trải chưa tới 50 Yuan (1,8 Yuan cho mỗi câysố). Ðây cũnglà một bàihọc cho những ngườikhác còn xalạ với lụcđịa Trungquốc — dù tôi chẳngcòn là connai vàng ngơngác ởđây, nhưng cũng đã bị hố nhiềulần trongviệc traođổi muabán ở Trungquốc.

Thànhđô là một thànhphố rộnglớn và hiệnđại dù đâylà một thànhphố pháttriển chậmhơn sovới những thànhphố lớn khác của vùng venbiển phíađông đạilục (Côngty chip Intel của Mỹ mới nhậnra điềunầy và mới đầutư xâydựng một nhàmáy chếtạo chipmáychủ ởđây.) Tôi đã từng xemqua nhiều bộphim quay ở thànhphố nầy, biết nó lớn, nhưng khôngngờ nó lại quá lớn. Ðâuđâu cũng là nhàcaotầng, gầnnhư chọctrời, với những đạilộ rộngrãi, trồng nhiều câyxanh haibênđường, nhưng quá nhiều xehơi. Trên đườngphố rất ít thấy xegắnmáy qualại mà thayvàođấy là những xeđạp chạyđiện, mới thoạtnhìnqua có chiếc giống xe môbilết cũ và có chiếc giống như kiểuxe Vespa ở Sàigòn 30 nămtrước. Sựưachuộng xeđạp chạyđiện làm giảmđi mứcđộ ônhiễm trong thànhphố. Ngoàira, ởđây tôi còn thấy rấtnhiều những xeđạpbabánh chởhàng hoặc chởkhách, loại xe này khônggiống xexíchlô ở Việtnam vì ngườiphuláixe ngồi đạp đằngtrước thayvì đằngsau.

Từ kháchsạn tôi bướcra là khutrungtâm thànhphố. Buổitối đầutiên tôi đibộ loanhhoanh quanh những conđườngphố chính, ngắmnhìn ánhđèn trànngập khắpnơi ynhư trên một khuphố nàođó ở Ðàibắc, Ðàiloan. Khi đóibụng tôi định tìm quánăn nhonhỏ trungbình để thưởngthức đồăn Tứxuyên caynóng mà tôi rất yêuthích. Nhưng nếucó quánăn nhỏ thì quá nhỏ, tôi lại đâmra engại vấnđề vệsinh, còn quán lớn thì quá lớn thì mộtmình ngồi ăn ở cáibàn dànhcho cả chục thựckhách thì lại thấy lỏngchỏng, khôngthoảimái. Tôi có cảmgiác nhộtnhạt tươngtự nếu phải ngồi ăn mộtmình trong nhàhàng ở kháchsạn, và thườngthì giácả ởđó khônghợplý. Tôi thường chỉ ăn ở nhàhàng trong kháchsạn bữa điểmtâm vì đôikhi giá kháchsạn baogồm luôncả bữaănsáng. Ănsáng ởđó có đủ mónăn Tây Tàu Khinào ngán đồăn Tàu thì ăn đồTây.

Cuốicùng tôi lại chuivào tiệm gànrán KFC, nhưng gọi món tacô bao thịnướng kiểu Bắckinh, một bọc khoaitâychiên, và ly Pepsi, cảthảy giá 24 Yuan. Hiệu KFC rất phổbiến ở hầuhết các thànhphố ở Trungquốc, cólẽ được yêuchuộng hơn McDonald. Giácả của những tiệmănnhanh kiểuMỹ này tínhra rẽ hơn giá của những mónăn tươngtự ở bênMỹ độ gần mộtnửa. Thựckhách phầnlớn là những người có thunhập cao hơn đạiđasố “quầnchúng”. Ðâylà nới luitới thườngxuyên của giớitrẻ, họ thích hẹnhò nhau ở đây, mộtphần colẽ cách bàybiện trangtrí rất taonhã và rộngrãi, và lại hợp tínhthờithượng. Mãi đến tối ngàyhômsau tôi mới códịp ăn lẫu ‘mãlá’ caynóng nổitiếng của Tứxuyên, nhưng chỉ mộtmình đi ăn nên không thưởngthức được nhiềumón.

Khi vềlại kháchsạn tôi tìmvào quáncàphê sangtrọng của kháchsạn ngồi để tiêupha cho hết buổitối. Mỗi nơiđến khi vào kháchsạn, việcđầutiên tôi đểý là xemthử quáncàphê hoặc barượu taonhã ởđó để ngồi nhâmnhi táchcàphê hay bên lybia bảnxứ. Ởđây tôi tìm khôngra thuốclá basốnăm là đànhphải chọn thuốclá địaphương, mắchơn 555 của Ănglê gấpmấylần nhưng cảmthấy cũng không ngon hơn baonhiêu.

Buổitối khi còn dạotìm mua thuốclá, tôi đểý là nhiều nơi còn có bán trầucau cho người ăntrầu. Trầucau đãđược chếbiến bỏsẵn trong baonhựa nên tôi khônghiểu bêntrong chứa nhữnggì, có giống trầucau Việtnam không. Ở Namkinh tôi cũng đã gặp trườnghợp tươngtự. Ởđây có hai cách giảđịnh, mộtlà dânbảnxứ còn có người ăntrầucau, hailà, trầu họ bán là để dànhcho kháchdulịch Ðàiloan. Ở Namkinh tôi có đặt câuhỏi nầy với Giavăn thì anhta nói rằng trầucau dành bán cho ngườibảnxứ, ngườiPhúckiến, và cả khách Ðàiloan. Nếu điều giảđịnh thứnhất của tôi là đúng thì tôi cóthể chorằng đólà những ngườiăntrầu thuộc dòngdõi hậuduệ của dân BáchViệt ngàyxưa. Vếttích BáchViệt cóthể nhìnthấy qua dichỉ trốngđồng — mang hìnhdáng và hoavăn của các loại trốngđồng Ðôngsơn, Ngọclữ, và các vùng khác ở vùng Quảngtây — trưngbày trong một đềnmiếu thờ baanhem kếtnghĩađàonguyên của Lưu Bị. Rấtcóthể nhưvậy, vì trongsuốt cuộchànhtrình 5 tuầnlễ của tôi dọctheo dòng Trườnggiang, tại tấtcả những thànhphố tôi điqua, ngoạitrừ Thượnghải, Tôchâu, và Hàngchâu, đều có bán trầucau!

Khi trởlên phòngngủ kháchsạn, thì có điệnthoại của bàxã tôi gọi từ Mỹ sang vào điệntoạidiđộng của tôi mangtheo thừ thượnghải. Bả hỏi:

— Chừngnào về lại Thượnghải?

Tôi cảmthấy hơi khóchịu trả lời:

— Anh mới bắtđầu đichơi, mớicó tuầnlễ thứhai, làmgì mà đã hỏi về Thượnghải rồi? Vềđó làmgì?

— Anh thấy congái Tứxuyên có đẹp không? Ngườita nói cóvợ rồi mà mới đến Tứxuyên là mới biết lấyvợ quásớm, đúngvậy không?

Cólẽ vậy. Congái Tứxuyên rấtđẹp, datrắngtrẻo, ănmặc thanhlịch hợpthờitrang, theo lốiMỹ, trông rất thanhnhã. Vócdáng cô nào dườngnhư cũng thonthon caocao. Nóichung, ngườiTứxuyên đều nhưvậy. Tuy khôngphải aiai cũng cao, nhưng phầnlớn dân ởđây cao hơn ngườidân ở cách tỉnh phươngNam như Quảngđông, Quảngtây, hay Vânnam. Thànhphần dânsố cólẽ hầuhết là hậuduệ của dânHán đã dicư theo Vua Hán Lưu Bị đến đây từ thời TâyHán khoảng 200 năm sau Tâylịch. Ở Thànhđô có rấtnhiều ditích lịchsử ghinhận lại thờikỳ Tamquốc, chủyếu là Miếu Vũvương, nơi thờ Lưu Bị, cùng với Khổng Minh, Quan Vân-Trường (Quancông), và Trương Phi. Ðasố những đềnmiếu khác đều thờ Quancông. Những dichỉ và đồcổ tìmthấy trừngbày tại bàotàngviện đều chothấy trước thời Tamquốc đầu chothấy sựhiệndiện sinhhoạt của những sắcdân bảnxứ, cólẽ thuộc nhiều sắctộc khácnhau baogồm gốcngười Tâytạng và BáchViệt.

Trởlại cáiđẹp congái Tứxuyên, tốiđó trên phòng kháchsạn, tôi códịp thưởngthức cáiđẹp của một côgái trẻđẹp nỏnnà, nhânviên đấmbóp của kháchsạn, hiệnthân hìnhbóng của nàng tiênnữ Dươngtử Giang. Các kháchsạn lớn ở Trungquốc hầunhư nơinào cũngcó dịchvụ đấmbóp. Baogiờ trong cẩmnang giớithiệu kháchsạn, hay ngaycả trên bànviết đềucó quảngcáo về dịchvụ nầy. Hoặclà bạn cóthể xuống phòng đấmbóp, hoặclà bạn cóthể gọi họ về phòngriêng của mình. Giácả trungbình mỗigiờ là từ 120 Yuan đến 150 Yuan, tiềntíp tínhriêng, tuỳhỉ.

Sánghômsau, xuốnglầu vào nhàhàng của kháchsạn ănsáng, tôi chọn ăn nửaTây nửaTàu. Tây thì có trứng và sanwich, Tàu thì có cháo và đủthừ đồchuamặn. Thựcsự đồ ăn khánhiều và tươmtất, nhânviên nhãnhặn lịchsự. Buổisáng bỏ chúít thờigiờ ngồi quansát bàngquangthiênhạ cũng nhìnthấy có lắm điềuthúvị. Ðặcđiểmchung là đasố người đều rộnràng vừa ăn vừa nóichuyện với máyđiệnthoại diđộng cùibắp — cáiđồ mà tôi chúaghét nhất thếgiới, nhưng bảnthân cũng mang trênngười mộtcái để bàxã tiệnbề liênlạc — đasố cólẽ là dânlàmăn từ nơikhác đến, nhưng tôi nhậnra là họ nói tiếngQuanthoại giọngmũi phươngbắc ơớ. Dân ởđây nói “tiếngTứxuyên”. Thựcra đólà một phươngngữ biếndạng của tiếngQuanthoại, là một nhánhbiếnthể của tiếngnói từ cuốiđời Nhà ÐôngHán khi dânHán didân ồạt vào cùng nầy. Những người nói và nghe được tiếngQuanthoại khá, saukhi xem hàng haimươimấy tập phimbộ TV xãhội hiệnđại “Ðànbà Làmchủ” (Nữnhân Ðánggia) do Hãngphim Tứxuyên sảnxuất, trongđó theo hiệnthực của truyệnphim, đasố nhânvật đều nói “tiếngTứxuyên”, họ sẽ nhậnra những biếnđổi thanhsắc và âmvị của từvựng mộtcách dễdàng. Giốngnhư ngườiViệt nói giọngBắc nghe tiếngViệt nói giọng nặngnề của một vùngquê heohút nàođó ở Quảngngãi. Tôi có nhậnxét tươngtự khi ba tuần sauđó tôi đi Ðộngđìnhhồ ở Tỉnh Hồnam, dân ởđó nói “giọngHồnam”, giọngnói của Mao Trạch-Ðông, tươngtự như giọngHuế.

Sởdĩ tôi đưara chitiết và nhậnxét kểtrên là vì tôi “méomó nghềnghiệp”, thích nghiêncứu từnguyên tiếngViệt có gốcHán, bảnthân cũng nóiđược thôngthạo tiếngQuanthoại là tiếng tôi đã traudồi ở họcđường đạihọc bênMỹ trên haimươi năm trướcđây, rènluyện kỷnăng nghenói thôngqua những phimbộ Trungquốc. Mỗi vùng ở Trungquốc đềucó phươngngữ riêng của từng vùng, và người mỗi vùng khi nói tiếngQuanthoại đều mang âmsắc giọngnói vùngmiền riêng của họ. Dođó, tiếngQuanthoại, cũng giốngnhư tiếngAnh, mỗi vùng đềucó giọng nói khácnhau. Mộtsố những nơi tôi đã điqua trên đất Trungquốc, khi nói chuyện với ngườiđịaphương, người mà tôi thường gặp đầutiên là tàixế lái taxi, thoạtđầu một vàicâu đầutiên tôi thốtra, họ phải mất nămmười giây nghiềnngẫm mới hiểu tôi nóigì, nhưng sauđó mộthai phút sau, dườngnhư họ đã làmquen dần với giọngViệtnam của tôi, mà ngườita thường lầmlẫn là tôi nói “giọngQuảngđông,” là họ nghe thôngsuốt ngay.

Cóngười còn khen tôi nói tiếngQuanthoại rất chuẩn, thídụ như hai côgái nhânviên của vănphòng dụlịch của kháchsạch, thoạttiên khi tròchuyện với tôi, họ tưởng tôi là dânQuảngđông, nhưng saukhi giao hộchiếu cho họ làm thủtục đăngký đi Cửutrạicâu và duthuyền trên dòng sông Dươngtửgiang, họ mớibiết là tôi ở Mỹ tới. Lúcđầu họ định thuxếp cho tôi đichung với đoànkhách từ Hồngkông, Ðàiloan, và Maocao đến, nhưng sau họ lại xếp cho tôi đichung với đoànkhách dulịch ngườiMỹ. Cũng nên nói là những nhânviên làmviệc ở kháchsạn và vănphòng dulịch đều lịchsự, vuivẻ, và nhãnhặn. Về mặt này so với thuở tôi mới đặtchân lên đất Trungquốc mườichín năm trướcđây, thídụ, khi tôi và một ngườibạn khác nữa vào một kháchsạn lớn mà tôi quên tên, nằm ở đường Namkinh, Thượnghải, mướn phòng, cônhânviên độcnhất đang làmviệc ở quầytiếptân, lúcđó côta đang bậnrộn xem sổsách gìđó, ngaycả ngẫngđầu lên chàokhách cô cũng khôngbuồn ngólên, và chẳngphải mình hai đứa tôi thôiđâu, vì mộtlátsau, lại cóthêm hai ngườiÐức (tôi nghe họ nói tiếngÐức) datrắng bướcvào, cũng phải đứngchờ, và cônhânviêntiếptân cũng khônghề mởlời chàohỏi.

Thếmớibiết sứcmạnh của đồngtiền, nó làmthayđổi mối quanhệ giữa người với người. Nóitheo thuyết duyvậtbiệnchứng của Karl Marx thì cũng khá đúng đấychứ. Khi lượng tăngcao thì phẩm cũng biếnchất. Kháchsạn lớn ở Trungquốc ngàynay kháđắc sovới thờiđó, thựclà tiền nào của nấy, “kháchhàng là thượngđế” là câu tiêungữ phổbiến ở Trungquốc hiệnđại. Bâygiờ kháchhàng của những kháchsạn bốnnăm sao ở Trungquốc không chỉlà ngườinướcngoài mà đasố là ngườiTrungquốc, phầnlớn thuộc giớikinhdoanh hoặc đicôngtác, rổnrảng tiềnbạc trongtúi. Xem tintức TV ở kháchsạn trong thờigian này, tôi mới biết thêm rằng thâunhập bìnhquân mỗiđầungười ở Bắckinh, thủđô của Trungquốc, vào năm 2004 là 5000 đôla/năm. Xemra với đà tiếntriển kinhtế nầy mà họ đangcó, trong vòng mườinăm nữa cảnước mứcthunhập bìnhquân sẽ lênđến mứcđó.

Tuynhiên, bùlại, giácả sinhhoạt, tuỳtheo vùng hay thànhphố, cũng tăngcao. Thídụ như ở Thượnghải, lươngtháng của Quang là cở trên 3000 Yuan, nhưng mỗilần đậuxe mỗigiờ là 10 Yuan. Nếu ở Mỹ, thídụ ở San Francisco, nếu lươngtháng của bạn là 3000 đôla, mà mỗigiờ gởixe bạn phải trả 10 đôla thì bạn cảmthấy thếnào?

Theo nhịpđộ hoànhập toàncầuhoá, giácả sinhhoạt cũng tăngtheo mứcđộ toàncầuhoá, nghĩalà giảcả trên thịtrườngquốctế, thídụ, một kílô cua hoặc tôm giá 120 Yuan, một cuốcxe taxi từ Phốđông tới Nhàga Tây ở Thượnghải giá 50 Yuan, một lon côca 1 Yuan, một ly càphê mocha lạnh 25 Yuan, v.v… Trướckhi tôi đếnđây một đồng Mỹkim đổi 8,34 Yuan (Nhândântệ), ngày tôi tới đổi 8,24, ngày tôi rời Trungquốc đổi 8,11. Lýdo là Hoakỳ và Cộngđồng ChâuÂu đang rasức áplực Trungquốc tănggiá đồng Yuan vì họ chorằng đồng Yuan đã bị Nhànước Trungquốc canthiệp cố giữ ở giápthấp để cólợi về phầnmình vì nhưvậy hàng xuấtcảng sẽ rẽ hơn hànghoá nhậpcảng.

Tănggiá đồng Yuan cónghĩalà hànghoá xuấtcảng sang Mỹ sẽ mắchơn (ngườiMỹ sẽ mua hàng Trungquốc đắchơn) nhưng cólợi cho các nhàsảnxuất ở Mỹ và Âuchâu. Hiệntại, Chínhphủ Trungquốc đã bắtđầu nớilõng và cho thảnổi đồng Yuan, nhưvậy, cứtheo đà nầy, trongvòng năm năm nữa 1 đôla sẽ chỉcòn ăn khôngtới 6 Yuan! Sựkiện nầy đã xảyra cho nướcNhật vào thậpniên ’60. Thànhthử ai muốn đi dulịch Trungquốc cólẽ nên lênkếhoạch đi vào thờiđiểm gầnnhất để cólợi vềmặt hốisuất.

Ngày cònlại ở Thànhđô, tôi đithăm các ditích, đềnmiếu, bảotàng của thànhphố nầy, trongđó có lềucỏ của đạithihào Tô Ðông-Pha và cổngsau của điểmthamquan này dẫnra một côngviên thật rộnglớn thậtđẹp, câyxanh trồng một cách có quyhoạch, trước mỗi bănggỗ ngồi có một bảngỗ khắc một bài Ðườngthi của thisĩ họ Tô để ngườinhànlãm thưởngthức. Dọc mentheo ranhgiới côngviên là conkênh dẫn nướcthảitiêudùng đãđược lọcsạch của thànhphố ra Sông Trườnggiang, và haibên bờkênh trồng dươngliễu có lárũ, có ghếgỗ, trông rất thơmộng. Nhìnra conđường lộ nằm venbiên conkênh đốidiện với côngviên là dãynhà villa xâycất tươmtất và đẹpđẻ theo kiểuMỹ, cólẽ là nơi trúngụ của thịdân giàucó.

Từ côngviên nầy, taxi chở tôi đến một khu muabán và ănuống hoàntoàn xâycất theo kiểucổ, cólẽ mang kiếntrúc phổbiến đời NhàThanh, trông naná như Khu Hoàngthành Miếu ở Thượnghải nhưng mớimẻhơn. Rấttiếclà xecộ lưuthông lại đượcphép chạyxuyênqua khuvực đánglẽ chỉ nên dànhcho kháchbộhành. Ở buổitối tôi cóđược một bữaăn thịnhsoạn với mónlẫu caynóng ‘lama ‘mãlá’ nổitiếng của Tứxuyên. Khi gọi món nầy (đọclà “hoàkoa”) quán sẽ đemra một cái lẫu đã cósẵn nướclèo mỡmàng cayđỏ cả một lớp dàycộm, bạn chỉviệc gọithêm thịtthà raucỏ để nhúngvào nồicanh sôisùngsục nóng toả thơmngát mùivị caynồng. Màu nướccanh đỏrực, nổi màngmàng dầumỡ tươngớt như màu nướccanh của búnbò Huế. Ngoài cái vị cayxélưỡi của ớt còn có cáivị têtê trên đầulưỡi của giavị “hoatiêu” độcđáo chỉ có trong mónăn Tứxuyên. Nói là lẫu Tứxuyên chứ thựcra còncó lẫu Trùngkhánh, nhưng giữa hai thứ lẫu nầy tôi không phânbiệt rõ được về sựkhácbiệt của mùivị và cách ănuống. Mónnầy ở Mỹ cũng có nhưng đã bị biếndạng do ngườiQuảngđông nấu nên chỉ giống títí. Ở San Francisco, có hai quán ‘chínhgốc’ Tứxuyên của đầubếp Đàiloan, tên chữAnh của tiệm ăn là “Spicy Trenz”, tiếngHoa là “La Meizi” (辣妹子), dịch ngượctrởlại tiếngAnh là “spicy girls”. Ai thíchăn đồcaynóng, khôngthểnào bỏquađược mónăn Tứxuyên.

Qua ngàyhômsau, ănsáng xong là tôi thuxếp hànhlý chuẩnbị thamdự hai chuyếndulịch liêntiếp tới Cửutrạicâu 3 ngày (1500 Yuan) và duthuyền 4 ngày trên dòngsông Dươngtửgiang (3000 Yuan) mà vănphòng dulịch của kháchsạn đã sắpđặt sẵn cho tôi. Lịchtrình đầutiên là tôi sẽ đápmáybay đi Cửutrạicâu xong sẽlại quayvề phitrường Thànhđô đổi phicơ đi Trùngkhánh rồi xuống bếntàu lên tàudulịch xuôidòng Trườnggiang. Những chuyếnđi của tôi trong suốt cuộchànhtrình mùahè nầy đều được sắpxếp vào giờcuối, cókhi ngẫunhiên. Chotới bấygiờ, điểmcuốicùng mà tôi sẽ cậpbến là ở Nghixương, sauđó sẽ điđâu tôi vẫn chưacó kếhoạch trước gìhết. Dođó, trongkhi ngồi chờ máybay đi Cửutrạicâu, tôi mua một bảnđồ Trungquốc để nghiêncứu lộtrình.

Nhàđợi của phitrường ở Thànhđô dànhcho các chuyếnđi nộiđịa nằm trong nhàga nhỏ hơn khunhàga quốctế lúc tôi mới từ Namkinh bay đếnđây. Nhàđợi ở khu có đườngbay quốctế lớnhơn và hiệnđại hơnnhiều. Vừa tới phòngđợi là có hướngdẫnviêndulịch đón và logiùm thủtục lấyvé lên máybay. Khi trong dạo mua bảnđồ ở quầysách và cả nhàsách trong khuđợi của phitrường, tôi bắtgặp tại hai nơi này có kệsách trưngbày bán sách loãthể với bìasách in hình những nàngtiên thoáttục tươimát. Loạisách và tạpchí khoảthân này được in và bàybán dưới chiêubài “cơthể và vấnđề sứckhoẻ”. Tôi khôngngờ ở Trungquốc, hay cụthểhơn là ở Tứxuyên, vấnđề inấn sáchbáo lại phóngkhoáng, “cởimở”, và “thôngthoáng” đến nhưvậy.

Chuyếnbay đi Cửutrạicâu ngày hômđó vì lýdo thờitiết ở phíabênđó bị đìnhhoãn lại đến bốn giờchiều thayvì một giờchiều. Hãng Hàngkhông Tứxuyên đã phải đãi hànhkhách bữa ăntrưa miễnphí gồm hộpcơm, hai mónăn thịt và rau, và một bìnhnướclạnh. Móncơm thanhđạm nhưng đượmmùi nồngcay mãlá của mónăn Tứxuyên. Suốt ba giờđồnghồ chờđợi, tôi ngồi trong quán càphê của phitrường, hết uống càphê lại nướclạnh rồi bia Tsingtao, nhàntản thưthả quansát sinhhoạt phitrường, nhìnngắm những côgái Tứxuyên mang bóngdáng của nàng Dươngtử Giang kiềudiễm.

Dươngtử Giang là tên gọi khác của sông Trườnggiang. “Giang” trong tiếngHán là chữ biếnâm của tiếngcổ “krong”, thành “kong”, rồi thành “jiang” haylà “giang” với âm HánViệt. TiếngHán còncó một từ nữ để chỉ sông là “hà” và từ này dùng để chỉ sông Hoànghà, nằm trên vùng phíabắc của nướcTàu. Dođó, ta nhậnbiết rằng, thờixưa trướckhi ngườiHán đỗxuống vùngđất phíanam dọctheo hai bờsông, vùngđất này đãcó sựhiệndiện của dânbảnxứ, trongđó gồmcó những sắctộc thuộc BáchViệt, đã sinhsống trướcđó hằng trên 3000 năm. Nămngàn năm sau, sựhoàchủng với ngườiHán đã tạonên một bảnsắc mới cho ngườidân phươngđó, khácvới dânHán phươngBắc, sống trong những vùng dọc hai bờsông Hoànghà, bắtnguồn từ vùngcaonguyên Tâybắc thuộc Tỉnh Tứxuyên, giápgiới Tâytạng, là nơi mà tôi sắp bay tới, Cửutrạicâu, một vùngđất trên độcao cách mặtbiển trên 2000 mét, khíhậu mátmẻ, dưới 20 độ C vào những ngàyhè trong thángbảy nóng hựclửa khắpnơi trên lụcđịa Trunghoa, rồi chảydài xuôitheo hướng từ tây sang đông đỗ rangoài cửabiển Ðônghải gần Thànhphố Thượnghải.

Cửutrạicâu thựcra là tên gọichung cho một vùngnúi caonguyên gồmcó cảthảy chín lưuvực gồm sôngnguồn, suốihồ, ghềnhthác… với nguồnnước tan từ băngsơn trên đỉnhcao liêntục ồạt đỗxuống dọctheo những triềnnúi xuống bìnhnguyên và tạo thành chín vịnhnước đầunguồn và đỗ vào dòng Dươngtử Giang, consông dàinhất ở Áchâu. “Trạicâu” cónghĩalà vịnhtrũng (tiếngAnh là “estuary’) là nơi nước từ những ghềnhthác và suốinguồn đỗvào trướckhi tràn-ứ rồi đỗvào sông Trườnggiang. Ðịachất của vùngnúi trên caonguyên nầy cấutạo bằng đávôi chonên dòngnước từ trên những đỉnhnúi cao băngtuyết khi chảyxuống đã soimòn và xâmthực cấutrúc đávôi và đã tạothành những cảnhtrí thiênniên hùngvĩ và độcđáo.

Nhiều năm trướcđây vùngcaonguyên nào là một nơi ẩnkhuất vào hẻolánh khi Phitrường Cửutrạicâu chưađược thànhlập. Thờiđó muốn đến nơinầy ngườita phải láixe mất trên bảy tiếngđồnghồ từ Thànhđô, leolên những đoạn đườngđèo ngoằnghoèo hiểmtrở và nguyhiểm. Dĩnhiên dođó ítngười luitới. Từkhi Cửutrạicâu được Liênhiệpquốc phonghiệu “Disản Thiênnhiên Thếgiới” và đườngbay từ Thànhđô tớiđây được thiếtlập, nơinầy đã được xâydựng thành khudulịch nghỉmát mọcđầy những kháchsạn từ mộtsao đến nămsao. Ngayvào thờiđiểm mùahè tôi tớiđó, mỗingày đã cótới 40 ngàn kháchdulịch lũlượt kéotớiđây. Với sốlượng dukhách lớnlao nhưvậy, nhiều vấnđề môisinh đã nẩysinh và ngườita engại là toànthể môitrường thiênnhiên độcđáo này sẽ bị huỷhoại trong vòng mườinăm tới. Giớichức thẩmquyền đang có kếhoạch mới để đốiphó với viễntượng khôngmấy khảquan nầy với những biệnpháp như giớihạn sốlượng người đến thamquan vào những mùa caođiểm xuống tới mức 10 ngàn người mỗingày, dẹpbỏ những khukháchsạn mới mọclên và dời ra xa khỏi khuvực Cửitrạicâu, tăng giávé thamquan gấpnhiềulần… Tuynhiên, khudulịch này trong những năm gầnđây với nguồntiền do dukhách mangtới đã nângcao mức của ngườidân trongvùng, 90 phầntrăm dânsố là ngườiTâytạng, xưakia họ đã sống với nguồnlthunhập vỏnvẹn chỉđộ 30 Yuan mỗitháng! Ðâylà một bàitoán kinhtế nangiải.

Tuy đãtrễ trên hai tiếng dồnghồ, nhưng chúngtôi lên phicơ sớmhơn dựbáo độ nửa tiếng. Phicơ Boeing 727 bay từ phitrường ở Thànhđô đến Cửtrạicâu chỉ mất 45 phút, do hãng Hàngkhông Tứxuyên kinhdoanh, mỗi mười phút là có một chuyếnbay đi và về! Phitrường Cửutrạicâu, tuy nằm trên vùngcao heohút nhưng mớiđược xâycất , trông khá hiệnđại và khangtrang, xemra cũng không nhỏ tínào. Khunhà đợi của phitrường này còn lớn hơn cả khunhàđợi của Phitrường Tânsơnnhất năm 2004.

Vừa vàođến phitrường là có hướngdẫnviên dulịch ra đón. Nhiều người trong đoàndulịch 3 ngày chuyếnnày tôi đã quenmặt từ khi còn ở phitrường ở Thànhđô. Hướngdẫnviêndulịch là một thanhniên tuổi độ trêndưới 30, là một người hoạtbát, ănnói lưuloát bằng tiếngQuangthoại với một giọng cólẽ phalẫn với tiếngmẹđẻ là tiếng Tâytạng. Theolời anhta nói thì cha của anh là ngườiHán và mẹ là ngườiTâytạng. Qua cách ănmặc của anh cộngthêm với những nét đặcthù trên khuôngmặt anh, trông anh hoàntoàn là ngườiTâytạng. Anhta tốtnghiệp đạihọc ngànhdulịch chonên hiểu biết của anh về địalý va lịchsử của vùngnầy khá sâusắc. Cách nóichuyện códuyên điểmtô mộtchút hàihước trong mỗi câuchuyện làm người bị quyếnrũ và cuốnhút vào cái nétvẻ thầnbí của vănhóá và dântộc Tâytạng. Khi nóichuyện, trong lờilẽ của anh, anhta thường lặplại điệpkhúc như “sựquantâm của các vị lãnhđạo nhànước”, “cựu lãnhtụ Giang Trạch-Dân anhminh”, “chínhsách đúngđắn củ Ðảng Cộngsản Trungquốc”… anh nói với giọng nghiêmchỉnh và thànhkính, nhưng dườngnhư ai cũng nhậnthấy ẩnchìm trong giọngnói của anh có một vẻgì maimỉa và châmbiếm khi anh bậtthốt ra những lờinói đó… Nếukhông, chẳng cógì đángcười cho đoàndukhách bốnmươi người trên chuyếnxebuýt dulịch tânthời đưa chúngtôi từ phitrường thẳngđến địađiểm thứnhất của Cửutrạicâu sau hơn một giờ chạy trên đường đồinúi quanhco.

“Trạicâu” nầy là một triềnnúi thoaithoải từ cổng chânnúi lên tớiđỉnh dài khoảng mười câysố. Hướngdẫnviên dulịch muavé vào cổng cho cả đoàn xong căndặn khôngđược hútthuốc trong khuvực thamquan. Lúc bấygiờ độkhoảng sáu giờrưỡi chiều nhưng trời hãy còn sáng vì vùng này nằm thuộc vĩđộ cao về phươngbắc nên tốimuộn vào mùahè. Kháchdụlịch đếnđây cólẽ đã thưabớtđi nhiều. Nếukhông bị đìnhhoãn chuyếnbay thì chúngtôi cólẽ đã đếnđây cáchđây hai tiếngđồnghồ. Trời sese lạnh. Nếu có gió nổilên thì lạnh hơn. Ðồinúi xungquanh xanhngát và mờmờ hơisương. Giữa mùahè nóngrực ở Trungquốc mà được tậnhưởng cáikhôngkhí mátlạnh của vùng rừngnúi caonguyên và trênđỉnh vẫncòn băngtuyết thì ta có cảmgiác giốngnhư giữa buổitrưa oibức mà mở tủlạnh nơi ngănlàmđá rồi sà sátngười vào ngăntủđá đó. Nhiều người khi bướccxuống xebuýt đã cảmthấy ngay cáilạnh theo gió đập tạtvào người. Mộtsố đã chuẩnbị sẵn áokhoát bênngoài. Tôi đã quen vớikhíhậu mátlạnh của Cựukimsơn nên cảmthấy không lạnhmấy, chỉ bận thêm cái áo T-shirt bêntrong, bênngoài bận áosơmi là cảmthấyđủ.

Anh hướng dẫn cho số điệnthoại diđộng của anh cho mọingười, xong dẫn đoànngười dulịch lũlượt đivào trong khududịch. Conđường dốc ngoằnnghèo dẫn lênnúi đãđược sửasang đóng bằng những bèván bằng gỗthông, chỗ dốc thì có bọclướisắt bêntrên để khỏi bị trượtté nếu mặt vángỗ bị ướt do sương hay do nước từ dòngsuối từ trên triềnnúi àoạt đỗxuống. Lốiđi đóng bằng vángỗ này được đóngtrụ bámtheo sườnnúi đilên mentheo sát bên bờđất cao khi thì là bênphải và cókhi thìlà bêntrái. Bêndưới và dọctheo bèván, là dòngsuối nướcchảy ràorạt. Tại những bờdốc cao, consuối biếnthành những ghềnhthác thoaithoải, mà bề ngang của dòngsuối hay những triềnthác nầy rộng trên 30 mét cách lốiđi ngượcchiều cũng đóng bằng bèván phíabênkia. Lốiđi bèván rộng đủ cho ba người sánhvai đi, chỉ bị rẻra nếu giữa lốiđi có một thâncây, phầnlớn là câythông hay tùngbách, nhôlên. Haibên bờsuối và bờ thác là rừngthông umtùm, nếu cắtngang rời lốiđi cósẵn để đi vàotrong thì giốngnhư lạc vào khurừng nhiệtđới thiếu ánhmặttrời âmu và tùmù, dướichân khắpnơi là dòngsuối chảy từ đỉnhcao xuống, tuy mựcnước cạn nhưng ràorạt và lạnhtê. Khoảng khônggian trốngvắng, lưathưa điểm dămba câythông nằm trơtrọi, nằm giữa dòngsuối hay ghềnhthác phảnchiếu ánh mặttrời chóiloà và rựcrỡ. Ðáy suối lồlộ màu đất của đávôi vàngnhạt trông giốngnhư màu đấtsét. Cónơi cấutrúc đávôi đã bị đụcthủngxuống tạo thành những aohồ từng khoanh từng khoanh thành bậc có lớplang đọc theo triềnnúi, và phíadưới mặtnước trongvắt có nơi hiệnlên một màuxanh ngọcbích leolẻo.

Dọc đườngđi có từng nhóm phu khiêngkiệu mời kháchdulịch lên ngồikiệu để họ khiêng lên núi. Cóngười trong đoàn đã thấmmệt chonên ho đã ngồikiệu để tiếptục đoạnđườngnúi thoaithoải dốc phíatrước. Nhưng kiệuphu thựcsự chỉ đưa họ đi từng đoạn một, đi thêmnữa tính thêmtiền. Cơquan quảnlý khudịch có yếtbảng địnhgiá, cho nên xemra giácả cũng côngbình và rẻ. Những chiếckiệu họ làm trông cũng rất xinhxắn, bằnggỗ, trạmtrỗ hình loanphượng, đánhvẹtni màu gỗlim đậm. Cầnphảicó hai người để khiêng một chiếckiệu. Những ngườiphu khiêngkiệu tuổitác trạcđộ từ hămlăm đến nămmươi. Ainấy xem cóvẻ gầyốm nhưng sức dẻodai và bềnbỉ, đi vùnvụt với hai đòn-gánh của chiếckiệu trên đôivai.

Phongcảnh hữutình, nonxanhnướcbiếc, tôi chỉ tiếc có một điều là tôi người lữhành côđộc trong đoạnđường càngngày càng vắngvẻ, khôngcòn ai để chuyệntrò. Những người chung đoàn, lúc mớiđầu còn xônxao tửngmửng cườinói xônxao, dừng chỗngầy chụp tấmhình, nghỉ chỗkia chụp tấmhình… cuốicùng khôngcòn thấy bóng ai nữa. Tôi tiếptục đitới đilên đoạnđường núi lanhquanh phía trước. Có bảnchỉdẫn bên vệđường cho biết tôi đãđi mộtnửa đoạnđường còn 5 câysố trướckhi tới đỉnh. Lốiđi vángỗ dọctheo bờsuối giờ rẽ vào đườngnúi đắpđá, dạtxa lần dòngsuối nướcchảy liêntục ràorạt. Haibên lốiđi trởthành hai vòm rừngcây xanh dàymịt. Tôi vẫn còn nghe tiếng suối chảy rócrách hay tiếng nước đỗ từ ghềnhthác xaxa vangvọng lại. Gió núi hiuhiu lạnh và những vòmlá cao bắtđầu chekhuất ánhnắng mặttrời đang xếbóng. Tôi không mangtheo đồnghồ — tôi chúaghét mangđồ trên người — ngoạitrừ cáiđiệnthoạidiđộng nhỏdẹp và chiếcmáyảnh kỹthuậtsố gọnnhẹ tôi cốý chọnmua loại nhẹnhất nhỏnhất hồi chuyến dulịch Nhật-Tàu-Việtnam nămngoái. Tôi nhẫmtính cólẽ 7 giờ hơn (tôi cũng chúaghét điệnthoại nên quênmất là điệnthoại cầmtay có chỉ giờ.) Tôi nhớ là anh hướngdẫn tour có bảo là cóthể về lại xebuýt vào lúc 8 giờ tối, mà đoạnđường ngượclại vì là xuốngdốc chonên tôi ướclượng là cóthể đi nhanh hơn mộtnửa thờigian. Vìthế chonên tôi cứ tiếptục lầmlũi cắmđầu đi. Thỉnhthoảng trên đường lênnúi cóngười từ hướngđo quay ngượcvề, nhưng khôngcóai là người cùng đoàn với tôi.

Cuốicùng tới câysố thứ bảy thì tôi trôngthấy một ngôichùa nhỏ xâycất theo kiểu Tâytạng, bốnbên dọctheo hànhlang có những bánhxe mà tôi gọilà “bánhxe luânhồi” để quay, nhưng mái chùa lại theokiểu các chùamiếu quenthuộc trên khắp nướcTàu. Ðốidiện phía bênkia đường là một quánnước, cólẽ là quốcdoanh, để khách nghỉ giảilao. Tôi bướcvào trông thấy bànghế bừabộn lytách bừabãi khắpnơi nhưng chẳngcó vị khách nào ngoài tôi ra. Trước lối đivào gần cổng quán có quầy bán bánhtrái đặcsản côngnghệhoá bỏ sẵn trong baobì đẹpđẻ nhưng lại chẳngcó ngườibánhàng. Vào bêntrong quán tôi phải đợi mộtlúclâu sau mớicó người ra tiếpkhách. Tôi cảmthấy thèm một ly càphê hay trànóng. Ởđây họ cóbán loại trà Tâytạng có bộtgạorang (giốngnhư thính Việtnam) và mứtngọt hoàchung, nhưng đã… hết. Chỉ còn nước ngọt sôđa và nướclọc đóngchai. Tôi lại chọn món làlạ giốngnhư chè, nhưng thựcsự uống giốngnhư nướcđường và trongđó họ bỏ ruột của một loại tráicây nàođó dángvẻ giốngnhư nhãn nhưng bétíti. Ðâylà chỗ duynhất trong khu thamquan với đoạnđường bệngỗván và lốimòn đásỏi là dukhách cóthể húthuốc. Ở những khudulịch “trạicâu” khác tôi đi vào ngàyhômsau cũng đềucó quyđịnh nhưvậy, dukhách chỉ được hútthuốc vào những nơinghỉchân có khuhàngquán bán bánhtrái. Cólẽ nhờđó mà hầuhết những nơi tôi tiếptục điqua trong vùng nầy đều sạchsẻ, mộtphần cũng nhờ laocông vệsinh rất nhiều, cứ mỗi 500 thước là cóngười đitới đilui nhặtnhạnh rácrưới.

Nghỉchân độ mườilăm phút, hútxong hai điếuthuốc, nghĩ là khôngcòn thờigiờ để đinốt ba câysố đường leonúi để tới đỉnh, tôi quaybước đivề trên lốiđi ngượcchiều khác khi xuốngnúi và ra lạiđến khu suốinước và ghềnhthách chảyxuôi dọc theo lốiđi lótván.

Trời đã bắtđầu xẩmtối, và có những đoạnđường lại chạy khuất vào khu rừngcây cho nên cảnhvật xungquanh lại càng thêm thối. Trời cóvẻ lạnh hơn, nhưng vìlà đibộ bước nhanhđều chonên tôi lại cảmthấy nước hâmhâmnóng. Tôi đoánchừng là những ngườikhác trong đoàn đã về xebuýt và đang chờ tôi cho nên tôi móc điệnthoại diđộng ra và gọi cho chàngthanhniên hướngvẫnviêndulịch và nói nửa tiếngđồnghồ nữa là tôi ra xuốngtới cổng. Lúcđó tôi mới đểý là đồnghồ chỉ giờ trênmặtmànảnh điệnthoại ghi là 8 giờ. Khi tôi ratớinơi và bướclên xebuýt thì nhìnthấy đồnghồ trên xe đã chỉ 8 giờ 40. Ainấy trênxe đều quở tôi một câu, tội biệnhộ là tôi nghe ngườihướngdẫn viên nói là mọingười cóthể đichơi đến 8 giờ rưỡi kia mà! Một côgái trong đoàn hỏi tôi đã đi baoxa, tôi nói là lênđến ngôi chùa Tâytạng (mà tôi đã quênmất tên — qua nhiều nơi, nhiều tên quá để nhớ, tôi lại khôngcó thóiquen ghinốt ghichép, cho nên tôi tại có khuynhhướng quên hết! ) Côta bảo tôi là người duynhất đixa đến nhưvậy. Tự mình nghĩlại thì tôi tự cảm thấy thoảmãn. Tôi có cái ýthích khi đileonúi hay cắmtrại bấtcứ nơiđâu, tôi thường tựbảo : “Nhấtđịnh phải đi đến đích!” Cólẽ lẽ mộtphần là để tựmình thửthách thểlực của mình, giốngnhư cỗxehơi đã chạy hơn nửa đờixe và vẫncòn cảmthấy chạytốt. Cóvậy mới đủ sứclực để đuổitheo bóngdáng nàng Dươngtử Giang kỳnầy chứlị!

Trời bênngoài lúcđó đã tốihẳn. Anh hướngdẫnviên nóilà xe từ khu “trạicâu” thứnhất vềtới kháchsạn thì phải quá 11 giờđêm. Lộtrình trên hai giờ đồng đã đi trên những con đườngđèo, đồinúi quanhco. Nhìn rangoài cửasổ của xe, chỉ tờmờ thấy bóngdáng đồinúi mờmịt trong đêm. Ðôikhi xe điqua thônlàng của dânTâytạng, sống trong những khu nhà có lối kiếntrúc kháchẳn ngườiHán. Nhàcửa của họ cất vuôngvức, ngói màugạchđỏ, cửangỏ và cửasổ sơnphết toàn màuđỏ, cất liềnnhau trên một khuphố. Khi mọingười trênxe bắtđầu thiuthiungủ, ngoài tiếng máyxe xìnhxình nhonhỏ, thì chẳng còn ai nóichuyện. Ðúnglúcđó thì điệnthoại diđộng của tôi reo lên, tiếngchuông vanglên không to nhưng rõ mồmmột vào trong cái khoảngtịchmịch của đêmđen này dùlà đang ở trongxe. Thìra bàxã tôi gọilại từ bên Mỹ — giờ nầy bênđó độchừng 10 giờsáng. Tôi ghét điệnthoại nhưng cũng làmlành thìthào nóichuyện như gió ru cây. Cólẽ mọingười trênxe đềunghe rõ mồmmột mẫuđốithoại của chúngtôi bằng tiếngQuanthoại! Chẳng baolâusau thì đèn trong xe bật sángchoang, xe đậulại trước một kháchsạn nămsao! Chúngtôi tưởnglà kháchsạn của chúngtôi nhưng ngườihướngdẫn thôngbáo chobiết là kháchsạn nầy rất đặcbiệt, chínhphủ đã đầutừ 11 tỷ Yuan để đầutư xây kháchsạn nầy, có mộtkhônghai trên đất Trungquốc, nhưng rấttiếc là đoàn sẽ không ởđây vì quáđắt, tuynhiên mọi người cóthể vàoxem mườilăm phút!

Quảthật, kháchsạn nầy, tôi lại quênmất tên, toạlạc trong một khu mà banđêm nhìnquanh chỉ thấy rừngrú và bóngtối mịtmù. Bảnthân kháchsạn là một khốisáng khổnglổ, và tiếngnhạc từ một chươngtrình biểudiễn vănnghệ dântộcTâytạng bêntrong vọngra vangdội khắp một góc rừng. Phíatrước kháchsạn là xe những kiểu xehơi dulịch đắttiền đậu hàngdài phítrước, trongsốđó có: Rolls Royce, Ferrari, Hummer… Khi bướcvào, khungcảnh bêntrong trangtrí cũng giống như một góc rừng nhỏ với đủ loại câycối trồng umtùm khắpnơi. Có “câycầu biêngiới” thơmộng, như trong Nhạc Phạm Duy, và dòngsuối chảyqua bêndưới. Và consuối, có bãitắm bằng cát mịnmàng… Dườngnhư ởđây có chứa cả một gócrừng Banmêthuột, nhưng chỉ thiếu có côsơnnữ Phàca tắm bên bờ suốimát. Chenlẫn trong “khurừng” là quán càphê, quánăn, barrượu, tấtcả đều xâycất theo lối đặcbiệt theo kiểu lềugỗ với những thâncây lớn được dựnglên làm vách, cửa, ghếngồi…. trên “đỉnhđồi” là một sânkhấu không rộng lắm nhưng “lộthiên”, đoàncamúa dântộcTâytạng đang trìnhdiễn… Khungcảnh rừngnúi âmu, đènđóm nồng-ấm những ngọnđuốc điện gợi cho ngườita một cảmgiác đang thamdự và một buổi thắpsáng lửarừng ở miền sơncước, và nổibậtnhất là tiếngnhạc dântộc rềnvang, dồndập, vừa nồngnàn, vừa thathiết, dù lẫn trong tiếngtrống, tiếngkèn, có lẫn chút daydứt nàođó âmvang của tiếng kềm tiếng thép. Nếu tôi ởđây chắc chắn là tôi đang ngồi trong barrượu đang nhâmnhi những ngụm bia mátrượi. Bướcvàođây, ngườita mang được một cảmgiác thoáttục lên tiêncảnh dù chungquanh nhìn đâu cũng thấy toànlà ngườitrầnthế ănvận đốichọi với tất cả nhânviên kháchsạn ănmặt theokiểu dânTâytạng rựcrỡ màusắc và hoavăn với khăndathú quấn trên cuộn dưới khắpngười.

Bướcrakhỏi kháchsạn và lênxe, mọingười ainấy đều nuốitiếc, nhìn nhau và hỏi tạisao mình không đặttrước chuyếnđi “nămsao” để được ở kháchsạn nhưthế. Tôi tựmình thầmnhủ lầnsau nhấtquyết phải đặt “tua Cửutrạicâu đờluýt”.

Quảvậy, kháchsạn chúngtôi phải về ở thực chánmớđời! Nói bốnsao nhưng basao cũng chẳngđáng. Bữa cơmtối 11 giờ 30 đêm ở kháchsạn đã đặttrước tẻnhạt và ainấy ănuống đều uểoải vì quátệ, cũng thịt cũng rau nhưng khônghiểu họ nấu theo kiểu nào. Vì tấcả mọingười trong đoàn đều đi cóđôi cócặp hay cả giađình, nên một mình tôi được chiếmlãnh một phòng. Tắmrữa xong, tôi có thóiquen tậpthành từlúc đặtchân lên đấtTàu tớigiờ, ra ghế bànhtô, phatrànóng, hútthuốc, ngồi xem CCTV 9, đài Trungquốc bằng tiếngAnh, nghengóng tinthếgiới và lụcđịa trongngày. Ởđây tưởng cũngnên nói vàihàng về Ðài CCTV 9 Trungquốc — họ đang cố đạt tiểuchuẩn quốctế bằngcách nháitheo môthức của các đàitruyềnhình nổitiếng thếgiới như BBC, CNN… với những tintức của thôngtấn nước ngoài, các chươngtrình bìnhluận, thảoluận, bàntròn đều mang những khuônmặt quốctế… Xướngngônviên, “anchors” người Âuchâu có, ngườiHoa có, đều nóigiọng Ănglê hay California. Ðài nầy đả cốgắng tạo cho mình một hìnhảnh kháchquan và một chỗ đứng đángkể trong chươngtrình TV quốctế mà ngàynay tại tấtcả kháchsạn lớn cógắn cáp đều bắt được. Ngoàira, về hệthống chườngtrình truyềnhình Trungquốc, nếu cógắn cáp, bạn cóthể xe trên 60 đài khácnhau, mà hơn haiphầnba số đài là những chương trình TV sảnxuất tại Trungquốc, đủ mọi thểtài và thểloại, kểcả đài do côngty tưnhân quảnlý và phátsóng! Riêng hệthống CCTV (China’s Central Television) đã có 12 đài. Chươngtrình Anhngữ cótrên 5 đài. Tôi đưa chitiết này ra là để Việtnam họchỏi.

Ngàyhômsau là một ngày mưabay lấtphất. Chươngtrình dulịch vẫn được tiếptục theo lịchtrình đãđịnh. Sángsớm sau khi ănsáng, đoàn rời kháchsạn lên xebuýt và được đưa tới một bếnxe cáchđó không xa. Ðoàndulịch buớc xuốngxe trong cơn mưaphùn lấmtấm. Dânđịaphương ngườiTâytạng bán hàngrong đã đợisẵn chàomời khách mua dùđimưa hoặc áomưa. Tôi mua ngay một cáidù giá 10 Yuan và theo đoànngười đibộ đến cổngvào khuthamquan Cửutrạicâu cáchđó độ 500 mét. Trênđường dukhách của hàng chục doàndulịch khác đicùng một hướng rầmrập trên đi đườngcái đi như trẩyhội. Khungcảnh vùng nầy tuy khácbiệt nhưng tôi có cảmgiác như đang đitrẩyhội ChùaHương. Trời seselạnh, mưaphùn lấtphất, đồinúi chungquanh tờmờ, tiếng cườinói xônxao hoàlẫn với tiếng nướcchảy cuộncuộn của dòngsuối mentheo bênđường âmvang nhắcnhở cho tôi biếtrằng mình đang ởtrong vùng caonguyên vốnlà vùngnguyênsinh, hoangdã. Conđường chúngtôi đangđi cólẽ là conđường chính của khu “thịtrấn dulịch”, nhàcửa thưathớt nằm lẫnkhuất sau những hàng câythông cao umtùm xâycất theo kiểu nửa Tàu nửa Tâytạng màusắc đỏvàng rựcrỡ. Ðasố dân sống trong khuvực nầy chắc tấtcả đều sống bằngnghề bánghàngrong, từ bưucạt dulịch đến đặcsản địaphương như thịtbòkhô “maongưu” và hạttràng cầuPhật.

Mặcdù chúngtôi đến “sớm”, độ 8 rưỡi, nhưng phải đợi ởcổng hơn cả nửa tiếngđồnghồ để chờ hướngdẫnviêndulịch muavé rồi vào cổng, lại tiếptúc xếphàng để chờ lên xebuýt của khuthamquan đến chởđi để vàosâu bêntrong khu Cửutrạicâu. Kểra khu cổngđợi, hànhlang đợi ở bếnxebuýt đềucó tổchức chặtchẽ và quicủ nhưng vì có quá nhiều đoàn cùng vào trong mộtlúc chonên có cảnh lạcnhau và chenlấn để đichung với đoàn của mình. Khônghẳn là biểnngười, nhưng dukhách quáđông, tạocho tôi cái cảmgiác ngộtngạt như bị chìmhẫng vàotrong một lòngchảo ắpđầy hơingười thayvì được hítthở khôngkhí tronglành mátlạnh của vùng rừngnúi đượcmệnhdanh là “nguyênsinh”.

Hệthống xebuýt chở kháchdulịch rất rộnglớn hiệnđại, nhiều nườmnượp. Cứ chiếc nầy vừa lấykhách xong chạyđi thì chiếc khác đến. Chỉ khi lênxe ngồi tôi mới hítthởđược “khôngkhí tronglành”! Trên mỗi chiếcxe đềucó hướngdẫnviêndulịch riêng của khudulịch, nói bằng tiếngQuanthoại và tiếngAnh, chàođón khách và giớithiệu kháiquát về vùng Cửutrạicâu với những khuthamquan thiênnhiên chủyếu, đồngthời nhắcnhở dukhách khôngđược húthuốc trongvùng ngoạitrừ tại những khunhànghỉ đặcbiệt, nếukhông sẽ bị phạtvạ 500 Yuan! Theo cáchbốtrí và tổchức thì xebuýt sẽ dừnglại trạm “trạicâu” đầutiên, kháchdulịch sẽ xuốngxe, đibộ vào vùng thamquan, tiếptục đi mentheo lốiđi bêngỗván sạnđạo rộngrãi xâydựng vữngchãi chạy xuyênsuốt vào rừng, ra suối, lênđồi, xuốngdốc, băngngàn, vượtthác, và đâylà conđường độcđạo đimãi đimiết cho đến cuốiđường rồi sẽ ra trạmxebuýt để lênxe khác để đi tới khuthamquan kếtiếp, trạicâu thứhai, thứba của vùng này…

Toàn khu caonguyên nguyênsinh này có cảthảy 9 trạicâu, nhưng chỉcó 4 trạicâu mởra cho dukhách đến thamquan. Chiều hômtrước đoàn chúngtôi đã đi một “trạicâu” khác, hômđó theo chươngtrình là sẽ đithăm hai trạicâu khác trongngày. Mỗi trạicâu đều mang đặcđiểm và cảnhtrí khácnhau, nhưng tấtcả đều mang sắcthái chung là suốingàn thiênnhiên, đồithông trùngđiệp bátngát, thácnguồn ngấtnguỡng thênhthang, sônghồ lắclẻo trongveo một màu ngọcbích. Trongđời tôi chưabaogiờ thấy một cảnhtrí thiênnhiên bạtngàn, hùngvỹ, và mỹlệ nhưvậy. Nếu chođây là một vùngtiêncảnh, thếthì, đoàndukhách chúngtôi đến phải nóilà đoànhùngbinh của hạgiới đến pháhoại và quấyđộng toànbộ quầnthể nguyênsinh thiênnhiên của chín trạicâu nầy. Chẳngbaolâu nữa nơiđây sẽ biếnthành cảnhđịangục của tiêngiới!

Cảnhtrí của trạicâu chúngtôi tới chiềuhômtrước là một tráinúi thấp, từ trênđỉnh đỗxuống là thácnguồn và dòngsuối dọctheo sườnđồi dốc thoaithoải lúc rỉrách, lúc rócrách, rồi cólúc ồạt rầmrì xong lặnglờ với những aohồ vòngcung quấnquanh sườnnúi. Rồi sóngnước tiếptục trôichảy xuống chânnúi, khi chậm khi rào, tiếng nhặt tiếng khoan, nghe rạtrào. Nếu từ phicơ nhìnxuống, ngườita sẽ thấy tráinúi dàymịt thôngxanh nầy bị xẻ xuôi dọctheo triềnđồi từ đỉnhbăng xuống tớichân là những consuối và ghềnhthác liêntục nốinhau dẫn nướcnguồn đỗ vào hai đầu của dòngsông lớn là Trườnggiang và Mêgiang (Mêkông, haylà Cửulong khi tới Việtnam).

Khu trạicâu thứ 2 và thứ 3 của ngày kếtiếp chúngtôi đithamquan chủyếu là vùng thunglũng nằm men theo các chânnúi, nơi những ghềnhthác có bềrộng dài ngútmắt sầmsập xối những khốinước khổnglồ trắngxoá để đổvào những dòngsuối và sôngngòi. Nằm đỉnhđạc dưới các chânnúi là những aohồ to có, nhỏ có, với mặtnước phẳnglặng như tờ và trongvắt xanhbiếc trông rõ tận đáysâu. Màu hồnước đều có chung một màu: màu ngọcbích xuyênsuốt. Baoquanh vùng thunglũng là những đồinúi tonhỏ đủ hìnhdạng, bạtngàn màu thôngxanh với sương và mâymù lãngđãng phủtrùm từng đỉnh từng rặngnúi.

Hômđó là một ngày mưaphùn rảrích, nhưng cũngcó lúc tạnh lúc ràorạt. Khílạnh vùng núi theo làngió khẻ xenlẫn vàongười gây cho tôi một cảmgiác têmát nhưng không giárét, chỉcó nướcmưa đôilúc tạt thấmvào áo làm tôi khóchịu vì cái ướtát và vì phải cầm dù đichen và luồnlách qua đoàndukhách bấttận từđầu đếncuối trong suốt chặng đườngđi độ hai câysố trên lốiđi sạnđạo đắpván lúc xuyênrừng lúc băngsuối. Nơinào cũng cóngười. Cái vắnglặng của vùng rừngnúi hoạngtịch thiênnhiên đã bị phávỡ với sựhuyênnáo ồnào của đoàn hùngbinh trầnthế đang xâmlấn cõitiên. Một điều đángkể là dọcđường đi cơhồ tôi không nhìnthấy cọngrác hay đuôitàn thuốclá. Cứ mỗi độ haitrăm thước là có một ngườiphu quétđường ngườiTâytạng đitới đilui nhặt từngli từngtí những cọngrác như baokẹo hay đuôivé vàocổng chẳnghạn. Tuyệtđối khôngcó ai hútthuốc mặcdù dânTrungquốc là dân nghiện thuốclá bậcnhất trênthếgiới — cólẽ vì họ sợ bị phạtvạ 500 Yuan! DânTrungquốc cũng biết sợ đó chứ! Theo tôi biết, đasố nhiều nơi thamquan dulịch đều cấmhútthuốc, nhưng dù cấm họ vẫn hút như thường cho đến khi bị nhânviên anninh cảnhcáo hay phạtvạ 2 hoặc 5 Yuan là cùng. Dođó, ở đây khi tới khunghỉngơi ăntrưa, xâycất rất khangtrang và rộngrãi, tại khuvực chophép hútthuốc, dânnghiện thinhau phìphà khóithuốc, hút liêntục nămba điếu cho dã cơnghiền. Sauđó họ mới chịu ăntrưa và ra bếnxebuýt lên xe đitới trạicâu kếtiếp..

Trạicâu kếtiếp là trại câu thứba mà đoàndulịch chúngtôi tới. Ðặcđiểm của khu này để xem thững thácnước tolớn khổnglồ àoạt tuônxả những khốinước từ đỉnhcao xuống liêntubấttận khôngngừngnghỉ. Ðườngđi cũng được lótván như những vùngkhác, cũng quanhco, cũng lênxuốngdốc, cũng xuyênqua và đisâu vào rừngthông xanhngát bạtngàn. Và rồi chúngtôi đến một nơi mà tôi tự gọilà rừngthác! Thácnước ngútngàn trướcmắt, thácnước chậpchùng trên những triềnnúi, thácnước cheoleo trên những váchnúi, thácnước ồạt chảy dướichân vì chúng tôi đang bướcđi trên những cầuván bắc xuyênqua trên những ghềnhthác thoaithoải.

Cả một khurừng khuaầm vangdậy tiếng rìrầm, tiếng xốixả, tiếng thácđổ, tiếng inhỏi, tiếng xầmxập của những khốinước hằngcửu trắngxoá liêntục trútxuống từ trên dốccao đỗ xuống chânnúi xuyênrừng xuyênđồi tưởngchừng như khíthế ngạonhiên dũngmãnh của chúng khôngcógì ngăntrở nổi cho tớikhi những khốinước khổnglồ trên đỗập vào dòng Trườnggiang cắtngang thành một đườngranh cắtchia nambắc từ tây sang đông, và giữa dòng của consông dàinhất Áchâu nầy bị chặnlại bởi cáiđập khổnglồ vùng Tamhiệp đã được hoànthành trên haiphầnba, chúng bị điềutiết phânbố trướckhi cóthể tiếptục đỗra biển Ðônghải.

Tómlại, hai khu trạicâu mà chúngtôi thamquan vào ngàymưa hôm đó quảthật là một cảnhtrí thiênnhiên hùngvĩ, tuy khôngcòn nguyênsinh, nhưng đẹp quásức khôngđâubằng. Tôi tưhứa với mình là sẽ dẫn vợcon tới thăm vùngđất caonguyên nầy ítra là mộtlầnnữa trongđời.

Khoảng bốngiờchiều chúngtôi rờikhỏi khu Cửtrạicâu để lênxe đến viếngthăm một giađình trunglưu ngườiTâytạng. Lệphí khônggồm trong chuyếndulịch nên chúngtôi phải trảthêm, baogồm luôncả buổi trìnhdiễn canhạc dântộcTâytạng tại hítrường của Kháchsạn Sheraton cũng nằm trong khuvực gần kháchsạn chúngtôi ở. Khi đến tưgia của giađình ngườiTâytạng kia, chúngtôi được thiếtđãi rượudâu bảnxứ, trà uống kiểu Tâytạng, có hạtdẽ, có sữadê có đường trộnlẫn với mộtloại bộtgạorang giốngnhư thính Việtnam. Sauđó chúngtôi ăn dêhầm và dênướng. Mùivị hơi lạtlẽo nên không có mấyngười ăn hết phầnăn của mình.

Cô chủnhà còn trong tuổi dưới bốnmươi, giớithiệu sơ về phongtục tậpquán người Tâytạng, tỏlòng biếtơn khách đã đếnthăm nhàriêng của mình, và nóirằng giađình côta có mứcsống đượcxemlà thuộchạng trunglưu do mứcthunhập tăngcao kể từkhi vùng caonguyên Cửutrạicâu mởra cho thếgiới bênngoài đếnthăm. Ngàyxưa, cô nói, mỗingày giađình cô kiếmđược khoảng 5 hào, ngàynay, cóđược năm Yuan cô khôngcoiragì. Côta nói tiếngHán mộtcách lưuloát, mà theo cô, trướcđây cô chỉ nóiđược rấtít. Emgái của cô được cơhội lên đạihọc, chồng và các emtrai chămsóc nôngtrại chănnuôi “maongưu”, một giống bò vùngcaonguyên bănglạnh có lông nhiều và dày, và một đàn dê. Cả giađình trêndưới mười người giàtrẻlớnbé đều ởchung trong một ngôinhà lầuđúc hai tầng, xâycấy theo kiểu hiệnđại, nhiều phòngốc nhưng cách sắpxếp các phòng quanhco theo kiểu nhàtrệt xây bằng gạch và mái ngóiđỏ của thếp màu vàngđỏ kiểu Hán-Tạng ngàynay vẫncòn rất thôngdụng ở vùngnầy.

Ðườngđi tớilui trong vùng nầy đasố là đườngđèo đườngnúi. Cônglộ thì đắpnhựa, đến những khu dâncư thônxóm thì đườngđất đườngđá. Nếu vùng caonguyên Cửutrạicâu còn đượcxem là tiêngiới, thì những cưdân bảnxứ gốc Tâytạng sống trong vùngnầy là những ngườihầu chămcoi vườntược. Mộtsố đã vươnlên có đờisống kinhtế vậtchất khảquan hơn, nhưng bùlại tấtcả mọingười phảiđánhđổi với cáigiá là biến cái cõi “bồnglaitiêncảnh” thành “thiênđànghạ…cấp” Mặcdù chínhquyền trungương và sởtại có chínhsách và kếhoạch pháttriển vùngnghĩmát thiênnhiên nầy, nhưng với mứcđộ dukhách dồndập, nhấtlà vào mùahè, luitới hiệntại, vùngcaonguyên vốnlà nguyênsinh nầy khôngbaolâunữa sẽ trởthành khudulịch trầntục với những hỷnộáiố và ônhiễm như bấtkỳ nơinào khác trên quảđất.

Buổitối hômđó đoàn chúngtôi được thưởngthức một chươngtrình cavũ dântộc kháphongphú và đặcsắc, đáng đồngtiềnbátgạo.

Ngàyhômsau là ngày cuốicùng ởđấy, nửa buổi trong ngày đixem những nơichốn khôngđáng đi và có tínhcách thươngmại như khu triểnlãm và bánhàng đồvật hoàntoàn làm bằng phalê (tiếngHán dùng chữ “thuỷtinh” hay crystal trong tiếngAnh.) kểcả kínhđeomắt cậnthị hay viễnthị, tiệm bánthuốc dântộcTâytạng chữa đủ loạibịnh trầnthế như caohuyếtáp, mởtrongmáu, tiểuđường… và tiệmquàcáp bán các loại thựcphẩm chếbiến đặcsản như thịt bòkhô “maongưu” — tôi mua 200 Yuan, độ 300 gram, bòkhô, và 50 Yuan sơntra khô, vôhìnhchung chúng biếnthành lươngthực khô cho tôi trong suốt cuộc hànhtrình cònlại khi đi tàuxe…

Chuyến xebuýt trên lộtrình đưa chúngtôi đến phitrường Cửutrạicâu (còncó têngọilà Hoànglong) đã mất trên 4 giờ đồnghồ saukhi ghé những nơi muabán kểtrên, và tại phitrường nầy chúngtôi trong đoàn đã chiatay nhau vì khi phicơ vềtới Thànhđô mỗingười lại sẽ tiếptục cuộchànhtrình riêngrẻ, như tôi sẽ tiếptục chuyển phicơ tại phitrường của Thànhđô và sẽ bayđến Trùngkhánh vào bốn giờchiều cùngngày đế xếchiều lên tàududịch xuôidòng Trườnggiang liêntục trong bốn ngày tới để đuổitheo bóngdáng nàng Dươngtử Giang trong tâmtưởng. Tưởng cũnnên viếtthêm vàihàng về những ngườibạndulịch đồnghành trongđoàn đi thamquan trong chuyến Cửtrạicâu. Ðâylà một đoàndulịch địaphương baogồm hầuhết ngườiHoa đạilục, ngoạitrừ tôi và haingườikhác nữa từ Tâybannha tới, một cặp mẹcon ngườiHoa mang hộchiếu Trungquốc.

Nhấnmạnh đến chitiết kểtrên là để nóivề bảnchất và cátính của ngườiTrungquốc ngàynay mà tôi đã quansát và rútra kếtluận — rất cóthể khôngđúng — bìnhsinh ngườiTrungquốc dườngnhư không tincậy ngườilạ khôngquenbiết ngoàiđường, họ cóthể đốixử nhau mộtcách khôngnhãnhặn, nhưng ngượclại họ rất nồngnhiệt và thânthiện saukhi họ quen và biếtnhiều về bạn. Muốn thamgia đoàndulịch thamquan Cửtrạicâu như tôi đã đi — có hầuhết tại tấtcả các quầy dulịch tại các kháchsạn lớn ở Thànhphố Thànhđô, Tỉnh Tứxuyên — nhưng bạn phảibiết tiếngQuanthoại. Lợiđiểm? Các đoàndulịch dànhcho ngườibảnxứ có giácả rẻhơn các đoàn dànhcho ngườingoạiquốc (mắchơn nhưng dĩnhiên là phụcvụ tốthơn, và ở kháchsạn nămsao như kháchsạn ABC tôi nêura trong đoạn viếtvề vùngnầy.)

Ngoàira, dulịch đến một quốcgia khác cũnglà một cơhội để họchỏi và tìmhiểu về vănhoá của nước ấy, đitheo đoàndulịch bảnxứ cho tôi cơhội hoànhậpvào đámđông vôdanh với tưcách cũnglà một kẻvôdanh, bìnhđẳng vớinhau trên ở hầuhết mọi phươngdiện. NgườiViệt thường tưởnglà ta biết rấtrõ tấtcả mọithứ về ngườiTàu, về Trungquốc, nhưng thựcra có lắmđiều họ vẫncòn rất xalạ với ta, từ hànhvi, lốisống, tưtưởng, quanniệm… chođến ngaycả mức sinhhoạt kinhtế của họ. Thídụ, đasố những người trong đoàndulịch mà tôi thamdự, một nửasố tuổi dưới bamươi, mộtphầnba số cònlại trên tuổi nămmươi, tấtcả đềulà những người thànhđạt trong xãhội Trungquốc, đềucó thâunhập và mứcsống rấtcao. Ngày tôi đến Cửutrạicâu, ngườihướngdẫn dulịch chobiết hômđó có trên 40 ngàn người đến vùngnầy, nếu có một nửa sốngười — 20 ngàn dukhách — đến bằng đường hàngkhông, thì nếu ta suytư mộtchút về mức pháttriển cơsở hạtầng nóichung của vùngnày thì thửhỏi Phitrường Tânsơnnhất của Sàigòn có đủ phươngtiện để cungứng nổi một sốlượng người luitới nhưvậy không (20 ngàn người tới thì phải có 20 ngànngười đi, phảikhông?). Trên bìnhdiện tỉlệ, Cửutrạicâu chỉlà một khudulịch nhỏ trên lụcđịa Trunghoa thì cứ xem cứ giốngnhư Ðàlạt Việtnam vậy. Tómlại, nếu thấyđược cái mức nhỏbé khiêmtốn của Việtnam sovới đấtnước khổnglồ Trungquốc thì Ðàlạt cũng nhỏbé đến mứcđó về mọimặt sovới Cửutrạicâu.

Nóinhiều nhưvậy là để nhấnmạnh rằng đasố ngườiViệt thấy cáidỡ cáixấu của Trungquốc nhiềuhơn là cáihay cáigiỏi của họ. Ta phải thấyrõ rằng Trungquốc khôngphải là Trungcộng — một kháiniệm dùng để gánghép tính thậmtệ của chếđộ cộngsản đã tàntạ — Trungquốc trong lịchsử nếu tính từ Ðời Tần đếnnay đã trên 2500 năm, đãlà một cườngquốc qua nhiều triềuđại, chếđộ cộngsản của họ đã cáochung và đó chỉlà một giaiđoạn lịchsử cựckỳ ngắnngủi chỉ hơn 50 năm mộtchút trong xâuchuỗi lịchsử dàiđăngđẳng 5000 năm của nướcnầy. Chỉcó đến tậnmắt nhìnthấy Trungquốc, bạn mới thấyrõ cái sứclớnmạnh khủngkhiếp của xứ nầy.

Trungquốc lớnmạnh nhưvậy cóphải đólà mốiđedoạ cho Việtnam? Thế thì phải xem liệu tấtcả chúngta sẽ cóphải tỉnhgiấc Namkha ôm cáinhãn 4000 năm vănhiến ngủmiênman, hãy maumau họchỏi và tranhđua với ngườita, chỉ có giàumạnh về kinhtế mới cóthể chậnđứng mưuđồ bànhtrướng của bấtkỳ quốcgia nào trên thếgiới đốivới nước mình. Chỉ chơi với Mỹ cũng không đúng và obế Trung cũnglà sailầm. Nhìn quanhta, những tấmgương của Tângiaba, NamHàn, Tháilan, Mãlai, và ngaycả Ðàiloan, đều cóthể dạy cho ta nhiều bàihọc… Tôi có một ngườibạn nói một câu mà tôi nghe rất chílí: “Mỗi dântộc đềucó một chínhphủ đạidiện cho họ mộtcách xứngđáng.” (Nguyênvăn câu tiếngAnh đạikhái như thếnầy: “Each people deserve their representatives in the government!”) Bạn và tôi đềulà những người thuộc giớitríthức của Việtnam, hơn ai hết, chúngta biếtrõ trìnhđộ và dântrí của đạiđasố nhândân Việtnam hiệntại — với trìnhđộ nhưvậy, trongđó baogồm cả tôi và bạn — ta làmsao cóthể có một giaicấp lãnhđạo vượt hơn những gì những ai mà ta đã trôngthấy? Bạn đã phục ai chưa? Bạn khôngphục và bảnthân bạn sẽcó làm đượcgì hơn những người đang cầmquyền và có chứcsắc đó khôngnhỉ?

Tôi vốn không ưa chínhtrị, chỉ đammê mỗi nàng Dươngtử Giang, đã đeođuổi khắpnơi khắpchốn trong chuyếndudành dọctheo dòng Trườnggiang kỳ này, nhưng nàngtiênnữ kia cũng vẫn chỉlà cáihìnhbóng mà tôi đã đeođuổi từ những trang truyệnTàu màra — ngẫmlại vẫn chưa thuộc sử Tàu, đọc nhiều sử Tàu lại hoára đang nghiêncứu chínhtrị Tàu. Thídụ, bộ “Tưtrị Thônggiám” gồm 72 cuốn của Tưmã Quang, là bộsử ghi lại những kinhnghiệm trịnước qua các thờiđại ở Trunghoa mà bấtcứ nhàchínhtrị Việtnam nào cũng cầnphải đọc, mà muốn đọc bộ nầy phải học tiếngTàu vì đâucóai dịchra tiếngViệt, mà người đọcđược, vídụ như là tôi, lại khôngthích làm chínhtrị và không đủsức dịch, mà có dịch thì chẳngcó ai đọc, vì chẳng ai cảmthấy cần những hiểubiết đó kểcả người đang làmchínhtrị và nắmquyềnbính trongtay. Bạn cảm thấy thấmthía câunói “mỗi dântộc đềucó một chínhphủ đạidiện cho họ mộtcách xứngđáng.” Mà mình không học sử của họ, một thiểusố có tưtưởng báquyền của họ lại mừngthầm, bởi lẽ họ hai cũng thuộclòng bộ sử nầy và hiểu được cáilẽ tạisao, nếukhông thì làmsao họ giàumạnh đếnmức quá nhanh nhưvậy. Hiểuđược nhưvậy, ta cũng chẳng nên tựtrách ta sao cứmãi hỏi taisao và cứ tiếptục đặt vấnđề ta phải làmsaođây?

Bànđến chínhtrị là vượt quáxa phạmvi bài bútký nầy, nhưng vì có ngườibạn ưalýsự hỏi Trungquốc cáigì cũng hay cũng giỏi thì họ dỡ cáigì? Nóiđến cáidỡ của nước ngườita là mặcnhiên nhậnthấy cáidỡ của mình, mà nóiđến cáidỡ của nước mình là đụngchạm đến chuyện chínhtrị chínhem, trongkhiđó trong bài bútký viễndu nầy thựcsự tôi chỉ muốn viết về chuyện chínhchị chínhem, chính nàngtiênnữ Dươngtử Giang đã làm conngười mấtănmấtngủ hoài đuổitheo những bónghình mà hiệnthực chỉ hémở một góc thiênđường nhonhỏ… Vìvậy, khi đọc đếnđây, bạnđọc nào có cảmthấy xốnmắt chorằng tácgiả bàiviết đã lạcđề quáxa, thì xin bỏqua cho.

Ðầudòng Dươngtử Giang bắtnguồn từ caonguyên băngtuyết của Tỉnh Tứxuyên, tôi đã đếnđấy một vùngnhỏ của nó là Cửtrạicâu, và ngaysauđó, khi đáp tàubay từ Thànhđô tới Trùngkhánh là nơi mà dòng Trườnggiang chảy băngqua thànhphố này, là nơi mà tôi sẽ lên tàuthuỷdulịch để đi xuôidòng trên dòngsông đó. Trùngkhánh là một thànhphố, một đơnvị hànhchánh tựtrị tươngđương như ba thànhphố lớn khác ở Trungquốc như Bắckinh, Thượnghải, và Thiêntân, vì thànhphố nầy quálớn nên ngàynay khôngcòn thuộcvề Tỉnh Tứxuyên nữa. Ðâylà một thànhphố khá trẻtrung ở Trungquốc vì trong thếchiến thứhai đã bị phicơ Nhật thảbom tànphá khủngkhiếp như Thànhphố Ðôngkinh của Nhật lãnhbom của Ðồngminh vậy. Từđó mọithứ đãđược trùngtu và xâydựng mới lạitừđầu.

Từ phitrường Trùngkhánh, thayvì đi taxi, lầnnầy tôi ngồi xebuýt phitrường để vào thànhphố, giá chỉcó 15 Yuan. Ðoạnđường từ phiđường vào thànhphố, thựcsự nơinào cũnglà thànhphố, kháxa. Xe chạyhết khunầy đếnkhu khác, nhàcửa caoốc sansát nhau, liêntục nhưvậy hơn mộtgiờ đồnghồ.

Trùngkhánh là thànhphố nằm trên những đồinúi, tươngtự như San Francisco ở California, Mỹquốc. Từ đường trêncao cóthể nhìnthấy nhàcửa bêndưới, từ bêndưới cóthể trôngthấy nhàcửa trêncao. Khi vào khu trungtâm thànhphố, cái nổibậtnhất mà tôi nhìnthấy chỉlà đườngxá, xecộ, và caoốc. Tôi chưa nghiêncứu gì về thànhphố nầy nhưng nghenói đâylà một nơi đáng thămviếng. Trong lịchtrình dulịch của tôi không lưulại nghỉđêm ởđây để códịp thamquan những danhlamthắngcảnh, nơi có những váchnúi dài trênđó có những bíchhoạ lưulại từ thờicổđại của ngườitiềnsử với những hìnhảnh vẽ tỉnmỉ ghinhận những sinhhoạt bằng hình của ngườibảnxứ thuởxaxưa đó.

Tácgiả của những bíchhoạ khổnglồ đó dĩnhiên là những cưdân bảnđịa sinhsống bên bờ Dươngtử Giang và aiđó cólẽ khôngkhác hơn là những cưdân nguyênthuỷ của các sắctộc BáchViệt, và chứngtích rõràngnhất là thóinghiện ăntrầu của mộtsố người mà họ tựxưng là “ngườiHán” và ngườita vì lẽđó vẫn khônggiảithíchđược tạisao họ lại nghiện ăntrầu. Tại tấtcả những thànhphố, baogồm cả Trùngkhánh, tôi điqua dọctheo hai bờ của dòng Trườnggiang vùngnào cũng có bán trầucau làmsẵn bỏ trong bao ănliền… Tôi tựhứa lầnsau trởlại sẽ lưulại thànhphố nầy.

Trướckhi xebuýt phitrường đến bếnđỗ, tôi xuốngxe và gọi taxi ra bếncảng nơi tôi sẽ lên chiếc tàuthuỷdulịch gọilà Tâyhồ. Taxi chạy độ mườilăm phút là tới bếnđò. Xuốngxe vào cảng, có nhânviên tàu Tâyhồ chờsẵn để đưa tôi xuống tàu. Nóilà tới cảng chứ thựcsự tôi còn phải muavé 2 Yuan để lên một xerây, xe này trông giống như một toatàulửa chạy bằng dâykéo trên đườngrây, giốngnhư tôi đangđi trong một thangmáyhộp lớn như xebuýt với cửakính bọcxungquanh, ngườita cóthể cởi xemáy vào. Xerây được dâycáp hạxuống với gócđộ xéo khoảng 45 độ, từtừ đưa khách từ trên nhàgađợi, nằmtrên khuđồi dốccao, xuống bếntàu nằm tận phíadưới, từdướilên có độcao tươngđương với của một toàcaoốc 50 tầng. Tôi nhậnthấy hìnhthức xerây đưa khách xuống bếntàu nầy có tại nhiềunơi dọc theo những thànhphố và thịtrấn nằm bên bờsông có dốc cao.

Khi xuống tới bến, tôi còn phải bước băngngang một chiếcphà khác trướckhi đặtchân lên chiếc tàudulịch Tâyhồ. Khi thấy có khách đến, đoànmúalân của tàu nầy xếphàng dọc haibên lốiđi băngngangqua tầngdưới có máiche của chiếcphà đậu sátbên để dẫnlên phòngtiếptân, họ đã gióngchiêngnổitrống rậprình xềnhxàng đónmừng dù lúcbấygiờ chỉ có mình tôi là khách. Tôi mĩmcười gậtđầu chào mọingười trong đoànmúalân ănvận áoquần cổtruyền vàngđỏ, cảmthấy cóchút không tựtại.

Từ lốiđi trên đâmthẳng lên cửachính bước ngay vào phòng tiếptân của tàudulịch Tâyhồ, chonên vàolúcấy tôi không thấyđược bềngoài của chiếctàu mà tôi sắp đi là bao lớn, nhưng khi bướcvô khutiếptân của tàu tôi có cảmtưởng như bướcvào một kháchsạn. Khi làmthủtục thì có chút trụctrặc vì trên danhsách của kháchđi hômđó khôngcó tên của tôi!

Hômtrước khi từ kháchsạn ở Thànhđô xehơi của hãngdulịch trong kháchsạn khi đưa tôira tới phitrường thì được cônhânviên của hãngdulịch gọiđiệnthoại cầmtay cho tôi hay là giờcuối là chuyến duthuyền Hoànghậu của tôi sẽ đổisang chuyến Tâyhồ mà cô không nêurõ lýdo tạisao. Côta còn bảo tôi khiđến phitrường Trùngkhánh thì gọi cho một nhânviên dulịch khách ở Trùngkhánh để được chỉdẫn làmsao xuống bếntàu để lên duthuyền Tâyhồ.

Tôi đây đã làmđúng tấtcả lời chỉdẫn và tôi đã đătchân lên tàu Tâyhồ! Tôi nói cho các cônhânviên tiếptân hay điều nầy. Một côhướngdẫnviêndulịch trênsông tênlà Crystal — trêntàu nhânviên nào cũng mang tên tiếngAnh để dukhách nướcngoài dễ gọitên — nói tiếngAnh rất lưuloát, cởimở lịchsự đã làm tôi anlòng mời tôi ngồi trên salon ở phòngđợi uống nước chờ họ liênlạc banquảnlý duthuyền Hoànghậu.

Cuốicùng mọisự ổnthoả . Tôi kểra chitiết nầy là để ai muốn đidulịch theo lối của tôi tránhđược rắcrối khi đăngký phải theo các tour dànhcho ngườingoạiquốc. Tôi đoánchừng là cóthể banđầu họ “book” cho tôi tàu Hoànghậu là tàu chỉ dànhcho dânnộiđịa, nhưng tiền tôi trả lại là tiền dànhcho người nướcngoài, dĩnhiên là phòngốc cólẽ rộngrãi và sangtrọng hơn, như tôi thấy trên duthuyền Tâyhồ tấtcả các phòng dànhcho người ngoạiquốc nằm trên tầng 3, còn ngườibảnxứ thì nằm ở tầng 2 và tầng 1. Tôi khôngcódịp vào xem phòng ở tầng một để códịp sosánh.

Ởđây tôi dùngchữ duthuyền (để dịch chữ “Cruiser”) mộtcách dèdặt vì, khôngbiết tàu Hoànghậu rasao, chứ tàu Tâyhồ vềsau tôi thấy nó tuy nhỏhơnnhiều sovới những tàuduthuyền tolớn cởnhư contàu “Royal Caribbean Monarch of the Sea” chạy tuyếnđườngbiển dulịch từ Cảng Los Angeles sang Encenada, Mễtâycơ. Tuynhiên, phòngốc của tàu Tâyhồ thì rộnglớn như phòngngủ trong một kháchsạn với hai chiếc giườngđôi sạchsẻ và trangbị phòngtắm hiệnđại, trongkhiđó thì phòng của tàu “Royal Caribbean Monarch of the Sea” thìlại chậthẹp và trangbị giường haitầng gắn haibên vách như phòng dànhcho thuỷthủ!

Khi hai nhânviênnam xáchhộ hànhlý của tôi lên phòng, không nặng lắm, một cái backpack và một valy cởtrung đựng sáu bộ quầnáo và một ít đồvặt như sách và vài hộptrà. Cáicựcnhọc là họ phải nhấclên khi bướclên cầuthang độ mườilăm bậc thoaithoải (tàu không có thangmáy như trên “Royal Caribbean Monarch of the Sea” với 10 tầng boong). Khi vào phòng tôi cảmơn haingười và mócra hai tờ 1 Yuan cho mỗingười, nhưng một người khôngnhận, thànhthử ngườikia lấyhết 2 Yuan. Vềsau tôi có hỏi cô Crystal lýdo tạisao, thì cô nói cólẽ tôi cho quáít. Tôi biệnminh là cáicôngphu xáchđồ lênphòng tôi thì chỉ đáng nhưvậy thì tạisao tôi phải chohơn, vì tôi lýluận rằng nếu mộttrăm phòng (cólẽ trêntàu chỉcó mỗi bấynhiêu phòng) thì mỗingười được típ 100 đồng, còn chê ít nỗigì?

Vềsau cólẽ áynáy vì chuyện này, khi kếtthúc chuyếnđi, tôi típ cho toànthể nhânviên 200 Yuan, trongkhi riêng cô Crystal một mình cô tôi típ 250 Yuan. Khi có người xách hộ hànhlý của tôi từ tàu lên bến khi tới Nghixương, nỗi khó nhọc thì cũng chắc bằng như từ phòngtiếptân trên tàu Tâyhồ lên phòngngủ của tôi, tôi típ người đó 10 Yuan. Cólẽ hợplý nhất và côngbằngnhất là típ 5 Yuan, vì lýdo là khôngphải chuyếntàu nào cũng đầykhách.

Chuyến Tâyhồ của tôi đi, nghe Crystal nói, tấtcả độ 25 phòng là cókhách, riêng tôi một phòng thì tínhra tổngsố sốkhách trêntàu cócảthảy chừng 49 người!

Buổitối đó khách tựlo bữaăntối. Xem sáchchỉdẫn trên tàu, thấy nhàhàng ở tầng 4 có mởcửa đến 8 giờtối, nhưng tôi chợt cảmthấy ớn đồănTàu đầy dầumỡ và nhớra tôi có mangtheo thịtbòkhô “maongưu”, sơntrakhô, và hộp Pringle chip, cũng đủđể lótdạ qualoa. Ănuống và tắmrữaxong, tôi có thóiquen pha ly trà xanh nóng định ngồixuống ghếbànhtô hút điếuthuốc nhưng nhìnthấy bản quiđịnh cấm hútthuốc trong phòngngủ nên đành nhịn. Hèngì khôngkhí trong phòng không có mùihôi thuốclá như hầuhết tấtcả những phòng kháchsạn ở Trungquốc. Phòngngủ tầng nầy dànhriêng cho ngườinướcngoài và ngườita thường tuântheo quiđịnh của quảnlý.

Nhìn rangoài khung cửasổ thấy trời đã xẫmtối, tôi vộivã thayđồ để lên boongtàu chụphình cảnhđêm của Thànhphố Trùngkhánh. Lêntrên tầngtrên cùng là một barrượu nhỏ trangtrí hiệnđại và khá xinhxắn, quầypharượu nằm giữa, haibên bày bànghế, mộtbên khôngcho hútthuốc, còn mộtbên hútthuốc thì đãcó mấy ôngTây bàTây ngồi đó uốngbiarượu húthuốclá, cườinói đốithoại vớinhau bằng tiếngPháp, nhìnngắm khungcảnh bênngoài qua khungcửa bọckính.

Tôi tiếptục theo lốiđi rangoài sànboong lộthiên rộngrãi đầumũitàu thì cũngđã cóngười ngoàiđó ngồi quanh những bànghế ngoàitrời, đasố là ngườiTrungquốc, có hai côgái ngồiriêng một góc tròchuyện và hútthuốc dù cóbảng cấmhútthuốc ở khuvực nầy. Vì thèm húthuốc, tôi lại bước lên boong caonhất, nằm phíatrên barrượu, thì cũng đã thấy mộtnhóm ngườiNhật đã tụtập trênđó, húthuốc! Ðâylà nơi cho hútthuốc nên mọingười thongthả hútthảgiàn, hưởng cáithú phiêuphiêu trênbiển với gióthổi hiuhiu và cảnh thànhphố lênđèn vào lúc chạngvạng tối.

Tàu khởisự rờibến đúng 8 giờtối. Tiếngcòi tàuhụ lên, hai ốngkhói nhãkhói đenngòm theogió thổingược về phía sauđuôi. Trong bóng đêmđen, khóitàu chờnvờn chephủ mất tầmnhìn cảnhtượng đènđóm lunglinh của nhàcửa tử trong bờ. Quaynhìn haibên bờsông thì thấy những caoốc caotầng lẫn trong bóngđêm lướtqua và lùidần lại phíasau.

Ấntượng duynhất của bếncảng Trùngkhánh vềđêm lúc contàu Tâyhồ rờibến là ánhđèn rựcrỡ của thànhphố chóisáng trênbờ. Buổitối đầutiên nầy saukhi từ trên trầnboong xuống barrượu, tôi gọi bia Tsingtao uống, hútthuốc ngồi nhìn rangoài khung cửakính giờ đã dàyđặc bóngđen, chỉ thấy ánhđèn thấpthoáng xaxa từ nhàcửa nằmdọc haibên bờsông, và thỉnhthoảng dămba conthuyền nhỏ ngangqua, soirọi ánhđèn lấplánh xuống mặtnước đennghịt. Tôi ngồi mộtmình tẳnmẳn đeođuổi những ýnghĩ mônglung. Tôi tựnhủ với mình là giấcmộng đeođuổi bóngdáng nàng Dươngtử Giang của tôi từlâu giờ đãthànhhiệnthực.

Khởinguồn từ vùngcaonguyên Tâybắc Tứxuyên, giờđây tôi đã xuôitheo dòng Trườnggiang mang biếtbao vếttích lịchsử về nguồngốc của các sắctộc BáchViệt đã từng sinhsống dọctheo consông nầy mà tôi tòmò muốn biết để hiểurõ nguồncội và sợidây liênlạc lịchsử liêntục ngượcdòng qua khỏi thời nước NamViệt do tướng nhàTần Triệu Ðà lậpquốc trên giảiđất Quảngđông và Quảngtây cùng mốiquanhệ của nướcViệt với nướcThục ở vùngđất Tứxuyên, haylà Bathục cũ) mà Vua Thục Phán là người có têntuổi ghi rõnét trong lịchsử Việtnam. Trướcđónữa thời ÐôngChu liệtquốc, tôi biết có một nước mangtên nước Việt vùng Phúckiến — rõràng là một nước của những người thuộc chủng BáchViệt.

Thựcsự những mấukết và dâychuyền lịchsử về nguồngốc ngườiViệt chođếnnay mà tôi cóđược chỉlà những đúckết từ những cảmnhận thuầntuý chưahề được minhxác rõrệt với những bằngchứng cụthể. Thí dụ, “xuyên” trong tên “Tứxuyên” cũnglà âm của từ “sông”, “Tứxuyên” cónghĩalà 4 consông, để chỉ nơi phátnguồn của 4 consông khácnhau trong vùngđất nầy, trongđó baogồm cả sông Mêgiang (Mêkông) và Trườnggiang. Bảnthân tên consông Trườnggiang, mà “giang” và “sông” là một.

Thóinghiện ăntrầu hiệndiện và vẫncòn tồntại tại cơhồ ở bấtcứ địađiểm nào trên vùngđất phươngnam nằm phíadưới dòng Trườnggiang. Dichỉ trốngđồng khaiquật tại vùng Namkinh và được trưngbày trong bảotàngviện của thànhphố nầy. Cộngthêm vàođó, sắctộc Zhuang ở vùng tựtrị Quảngtây, haylà Nùng trong tiếngViệt, là sắctộc gắnbó chặtchẽ với các lễlạc trốngđồng, huyềnthoại của họ về trốngđồng, và tớinay vẫncòn giữ hiểubiết về kỹthuật rènđúc trốngđồng, chắcchắn có mốiliênhệ chặtchẽ với tổtiên ngườiViệt.

Xuôidòng Trườnggiang từ đầunguồn và xuyênqua biếtbaonhiêu vùngđất để rabiển. Đốivới riêng tôi trong tâmlinh là một hìnhthức thểnghiệm, cảmnhận, cũngnhư mộtcách để đeođuổi cái mà mình khônghề biết, và trong trítưởngtượng, đólà nàng Dươngtử Giang, và nàng chỉ cóthực khi tôi khi tôi nhìnthấyđược và sờmóđược bằngda bằngthịt. Chỉcó cảmnhậnđược hiệnthực và hoàlẫn vào cáihưkhông vôbiên mà dấuvết chỉlà những huyềnthoại mơhồ để từđó mới mong nhìnthấu được sựhiệnhữu vôsinh của cuộinguồn, tấtcả lúcnào cũng loángthoáng vậtvờ như bóngma của tâmthức.

Phóngbút viết những câu trêu, tôi biết nó rất bíhiểm và vônghĩa đốivới ngườiđọc, tôi không hyvọng sẽ cóngười cốgắng hiểuđược tôi muốn nóigì, nhưng giớihạn của ngônngữ baogiờ cũngcó chừngmực, khảnăng diễnđạt của tôi tớicùng cũng chỉcó tới mứcđộ ấy.

Tómlại, khôngcó mấy người đãtừng làm những cuộchànhtrình khôngtruyềnthống như tôi, mà nếucó, mỗingười đều córiêng những lýdo của mình, với tôi, đó là những lýlẽ của contim rấtkhó cóthể dùng lờilẽ để biệngiải. Nhiều năm trước, tôi đã thực hiện nhiều chuyếnđi ở dưới vùng phíanam, từ Ðàiloan, sang Quảngđông, xuyên Quảngtây, chotới Vânnam, chỉcó Phúckiến là tôi chưacódịp đătchân tới. Tấtcả cũngchỉ cho cái lýdo tươngtự như cuộchànhtrình lầnnày.

Tốiđó, cô hướngdẫnviên trẻ tên Crystal từ dưới bướclên, và xinphép ngồixuống nóichuyện với tôi, và côta đã ngồi nóichuyện với tôi suốt buổitối hômđó. Chúngtôi nói chuyện bằng tiếng Anh lẫn tiếngQuanthoại. Crystal nói tiếngAnh rất lưuloát và rõràng. Cô ta hỏithăm tôi về đờisống ở bên Mỹ nóichung, và ở California nóiriêng, vì côta có ngườibantrai ngườiMỹ mà họ đã gặpnhau cũng trên chuyếntàu này nămngoái.

Crystal đang cóýđịnh kếthôn với người này nhưng còn đang phânvân lưỡnglự, longại về những thayđổi về sinhhoạt tậpquán, côngănviệclàm bênđó. Tôi trấnan cô nhưng tronglòng tự thầmhỏi khôngbiết là Crystal thựcsự sẽ tìmđược hạnhphúc với ngườiđó vềsau, vì có những chitiết như đólà người theo đạoTinlành, cuồngnhiệt đếnmức đã từng cốgắng thuyếtphục Crystal cùngtheo đạo này với anhta. Trongkhiđó, tôi nhìn thấy nàng là một côgái lịchlãm, lanhlợi, và có bảnlãnh,. Nếu cô chấpnhận sống ởđây, Trungquốc, conđườngđời của cô chắcchắn sẽlà những bướcđilên và támphần thànhcông trong xãhội của một Trunghoa mới đang pháttriển vươnlên đang chờđợi côgái trẻtrung nầy. Crystal qua Mỹ sẽ làmgì nhỉ?

Sáng ngàyhômsau, tôi dậysớm lên barrượu gọi càphê uống. Sauđó theo chươngtrình mọingười tụtập trong nhàhàng nằmtrên tầng 4 để ănsáng. Ðiểmtâm gồmcó đồăn cả Tàu lẫn Tây, và càphê là món khôngthể thiếu. Mọingười được xếpđặt chỗngồi theo từngnhóm, nhóm từ Mỹ, từ Pháp, từ Nhật, và bảnxứ.

Tôi ngồichung với nhóm từ Mỹ, kểcả tôi là bốn người, từ California đến, gồm có một giađình có ôngnội, bố, và cậutrai mườihai tuổi; một cặp vợchồng trẻ từ Nữuước đến; một ngườiđànông từ North Carolina, và đi với ngườinày là côgái trạc tuổi trên bamươi, ngườiitình Internet từ Trùngkhánh đến. Bànăn của chúngtôi ngay cửasổ nhìnra sông thấy venbờ bênkia. Nếu khôngphải vì lịchsự phải chuyệntrò với những người bạn dulịch mới cùng tàu, tôi nghĩ cólẽ ngồi nhâmnhi tách càphê nhìn cảnhvật trên sông cólẽ thúvị hơn.

Sauđó tấtcả hànhkhách lên boong ngoàitrời tụtập để nghe Crystal giớithiệu sơlược về dòng Dươngtử Giang và côngtrình đậpnước thuỷđiện khổnglồ đangđược xâydựng ở khu Tamhiệp (“Three Gorges”).

Tàu Tâyhồ đang rẽsóng xuốngtheo dòng chạyvề hướngđông, thỉnhthoảng luồnqua những cầutreo hiệnđại bắcngang sông. Phíatrước mũitàu haibên bờ là điệpngàn đồinúi xanhngát mênhmông, trùngtrùng điệpđiệp rừngxanh ngútngàn. Có những thịtrấn và thànhphố cũkỹ cũngnhư hiệnđại toạlạc trên những triềndốc cao, và cũng có những vùng cưdân nằm dọc dưới chânnúi bên bờsông. Crystal chobiết là những vùng đó sẽ bị ngậpnước saukhi Ðậpnước Tamhiệp hoàntất.

Nhiều thịtrấn nằm dưới vùngthấp đã được didời đi nơikhác, cóthể là một thànhphố khác xaxôi, cũng cóthể là một thànhphố tânlập cùng tên tại một vùngkhác nằmsâu bêntrong, và đôikhi thànhphố tânlập được dời từ chânnúi dưới bờsông lêntrên đỉnhnúi cao, tấtcả đềuđược xâydựng mới hoàntoàn mọithứ từ nhàcửa, cơquan, côngviên, yviện, trườnghọc, đườngxá, v.v. Nghenói mỗi giađình tảncư sẽ được bồithường 300 ngàn Yuan cộng thêm nơi cưtrú mới, thườnglà một đơnvị trong chungcư caotầng. Chiphí didân và xâydựng chiếm haiphầnba trong tổngsố 27 tỷ Mỹkim của ngânsách dựtrù để hoàntất việcxâydựng Ðập Tamhiệp (Three Gorges Dam).

Sau bữacơmtrưa với những mónăn Trunghoa đặcsắcnhất với những món lạmiệng hợpkhẩu mà nhiềumón tôi chưahề được nếmqua trongđời, chươngtrình buổitrưa ngày hômđó là tàu đỗvào một bếnđậu tại một thịtrấn nhỏ, và mọingười xuốngtàu đibộ 300 bậc tamcấp lên thăm một ngôimiếu cổ thờ Lưu Bị và Quancông. Ai không leobộ lênđược thì đi xecáptreo để lên.

Bảotàngviện của miếu này cũngcó trưngbày các cổvật đồđá và một chiếc hòmgỗ mụcnát từ nhiều ngàn nămtrước lấy từ một váchđá cheoleo trên sườnnúi xuống. Hòmgỗ này thuộc một dântộc nàođấy đã từng sinhsống trong vùngnầy và họ có tậptục treo ngườichết bỏ trong hòmgỗ nhét trong những khevách núiđá caongất. Sángnay tàu Tâyhồ có ngang qua một vùng mà haibên có váchnúi dựngđứng, và trên vách núiđá có những hangđộng nhỏ mà Crystal, côhướngdẫnviên, đã chobiết là trong những hanghố nhỏ đó các nhàkhảocổ đã tìmthấy vếttích những hòmgỗ mụcrữa hoặc treolơlững mócvào những thâncây cắmvào sườnnúi hoặc được nhétsâu vàotrong những kẻhở của sườnnúiđá đó. Cáihòmgỗ mà đoàn chúngtôi đãthấy trong bảotàngviện cólẽ là một trong những ditích tìmđược đó.

Ngôimiếu chúngtôi đithăm chúng khôngcógì đặcbiệt ngoài tínhcách cổxưa của nó. Ngôimiếu nầy, theo bảng chỉdẫn, do cơquan bảotàng của Thànhphố Trùngkhánh quảnlý. Nhưvậy tàu đã điđược một đêm đến trưa ngàyhômsau, chúngtôi vần còn nằm trong địahạt Trùngkhánh. Từ trên ngôimiếu nầy, nhìn xuống dòngsông Trườnggiang, ngay đoạn có khúc tẻra thành hai dòng, trên sườnnúi có bảng ghi độcao của mựcnước sông sẽ dânglên là 75 mét, làm ngậplụt tấtcả nhàcửa nằm dọc ventheo bờsông bêndưới, và ngay tại chỗ khúcrẽ của sông, quảnúi chỉara nằm ngay giữa ngãrẽ sẽ trởthành một côđảo. Trong suốt hànhtrình trên dòngsông nầy tôi đã thấy những vùng nhưvây, nhiều ngọnnúi này còn nốiliềnnhau, vềsau sẽ trởthành những côđảo khi Ðập Tamhiệp hoànthành, vì lúcđó nướcsông sẽ bị chậnlại tại đập nầy và mựcnướcsông thượngnguồn dođó sẽ dângcao..

Buổichiều trởvề lại tàu, thúvịnhất vẫnlà ngồi trên boongthượng, ngồi ngắmnhìn dòngsông, cảnhvật thiênnhiên haibên bờ, những vạtnắngchiều ửngvàng xé thành những tiavệt từ sau những ngọnnúi dầndần khuấtmờ từ phíasau đuôitàu. Ðờisống êmtrôi như contàu chầmchậm trên dòngsông lặnglờ êmđềm. Tôi chợt có ýnghĩ lạlẫm là với chiphí mỗingày tốnkém khoảng 150 đôla thì cứ nhưvậy mỗingày bỏra chừngấy khoảntiền cứ sống thoảimái trêntàu đitớiđilui đihoàiđimãi tậnhưởng những giâyphút nhẹnhàng không ưulự chođếnlúc chánchê mệtmỏi thìthôi. Dĩnhiên là ýmuốn làmđược vậy khôngthựctế và khôngthể thựchiệnđược nhưng tôi biếtchắc là haiba nămsau đó tôi sẽ lặplại chuyếnđi nầy với vợcon tôi. Còn giờđây tôi đangđược sống và tậnhưởng những phútgiây thoảimáinhất trongđời. Mỗingày là một niềmvui, và ngàynào khônggiống ngàynào.

Bữacơmtối, nóiđúngra là một bữatiệc phongphú hìnhnhư có têngọi là “Yếntiệc 100 món của Từhi Tháihậu”. Dĩnhiênlà làmgì có trăm mónăn nhưng đồăn khá nhiều, lạmiệng rất ngon, ăn chưa hết món này thì món khác lên. Bàn tôi, dân từ xứ Mỹ đến, còn được đãi thêm một chai rượunho Vânnam để ănmừng ngày Lễ Ðộclập July Fourth của Mỹ! Sauđó, chúngtôi sang phòng khiêuvũ, có chươngtrình vănnghệ nghiệpdư cũng chính do các nhânviên phụcvụ trên tàu biểudiễn gồmcó camúa — xemra họ tậpdượt rất côngphu và khá chuyênnghiệp từ hệthống đènđóm chotới trangphục HánTạng, Mèo, Mãn, Hồi, Mông… đủkiểu đủmàu, rồiđến những giọngca xứngđáng ghivào dĩanhạc. Kếtiếp là tròchơi bốcthăm, mọingười bị dukhị muavé bốcthăm để lãnhgiải nhưng chẳng ai lãnhgiải mà giá một vé 30 Yuan khôngtrúng thì được tặng giảianủi l à một chaibia Tsingtao hoặc Heinekein. Cứthế, tôi và haingười bạn đồnghành khác, Gary, người đến từ North Carolina, và Tiểuphụng, côbạntình internet của anhta, lãnh mỗingười dămba chai bia. Chươngtrình vănnghệ chấmdứt là chúngtôi xách mấy chaibia sang barrượu cùng ở tầng 4, là một quánbar rộng lớn hơn cái bar nhỏ ởtrên tầngthượng 5, sauđó lại có thêm Crystal đến thamdự, cả bốn người chúngtôi cùng ngồi uốngbia và tándốc huyênnáo cho tới hơn 12 giờkhuya.

Sáng hômsau, nhưthườnglệ, tôi dậysớm chạylên quánbar tầngthượng ngồi uống càphê mộtmình để tậnhưởng một buổisáng thanhbình và thanhthản trướckhi bị kêu xuống nhàhàng ở tầngbốn để ănsáng. Món ănsáng lầnnầy cũng giống bữađiểmtâm hômqua, nửa Tàu nửa Tây. Sauđó được thôngbáo là látnữa tàu sẽ cậpbến tại một bếnđỗ, tấtcả hànhkhách sẽ đổisang tàunhỏ để được đưavào thamquan sâu vàotrong những lưuvực nhỏhẹp mà tàulớn không vàođược.

Hômđó, từ suốt từ mười giờsáng đến một giờ trưa chúngtôi ngồi trên tàumáynhỏ để đisâu vào vùng sônghẹp quanhco, haibên là rừngnúi cheoleo, có những váchnúi được đóng sạnđạo làm lốiđi vòng quanhnúi làm tôi liêntưởng đến đoànbinh của Khổng Minh khi bỏ thành ngoàibiên chạyvề Thànhđô, khi Lưu Bị sắpmất, phải đóng sạnđạo lơlững bám trên triềnnúi để đi những đoạn sông khôngcó lốiđi, rồi sauđó lại đốtpháđi để ngăncản bước tiếnquân của quânNgô truyđuổi. Ðâylà khúc của nhánhsông hẹp chonên bờsông haibên nằmsát tầmnhìn, tôi nhìn thấy rõ những lốimòn nhỏ dưới chânnúi vensông.

Cứ mỗi đoạn sông ngắn trên bờdốc núi có ngườibảnxứ, do cơquandulịch địaphận bốtrí sẵn, hoặc nam hoặc nữ, hoặc một nhóm, người thì ngâmhò, người thì hátnhạc dânca, rồi có đoàn múalân gióngchiêngnổitrống đónmừng khicó tàughe dukhách chạy ngangqua. Trong cảnh rừngnúi hoangdã và hùngvĩ, đanglúc vắnglặng trong buổitrưahè nắngnóng, gió hiuhiu thổi ru người vào giấcngủ, đột nhiên vanglừng tiếngnhạc lờica ngânnga thánhthót, làm mọingười bừngtỉnh… Ðaphần haibên bờsông là núidốc cheoleo.

Cũng có những váchnúi có những hanghốc mà hai côhướngdẫnviêndulịch trên tàu nhỏ chobiết là nơi có hòmtreo. Nghesaotinvậy, nếu khôngai nói thì chẳngai nhậnthấyra điểm kháclạ của váchnúi nầy sovới những váchnúi caongất khác. Tómlại, đólà một chuyếnđi sông đángkể với cảnhtrí thơmộng cũngcó, mà hùngvĩ cũng khôngkémgì. Dưới là dòngnước sông xanh trongvắt, haibên là những váchnúi caovòivọi câylá umtùm chekhuất được ánhnắng gắtgao của mặttrời hựclửa chiếuxuống giữa trưahè. nhìnlên bầutrời cao, tầmnhìn bị haibên váchnúi ánngữ nên cóthể tưởngtượng trênđầu caongất bêntrên cũnglà một dòngsông mang màu xanhdương với những ángmây vờnvợn.

Trởvề lại tàu Tâyhồ là đãquá 1 giờtrưa, chúngtôi lại nhậptiệc với bữaăn được mệnhdanh là “Hồngyến Lý Thế-Dân” (để chỉ bữatiệc phecừuđịch thiếtđãi Lý Thế-Dân, người dựngnên triềuđại NhàÐường, âmmưu địnhgiết ông nhưng sau ngườichủmưu đổiý.) Ðồăn ngonmiệng và êhề khôngcó chỗnào chêđược. Tôi khôngbiết là chuyến duthuyền nào cũng nấunướng tươngtự hay chỉcó đầubếp trên tàu Tâyhồ mới nấuđược những mónăn ngon nhưvậy.

Khi nóiđến Ðập Tamhiệp trên dòngsông Trườnggiang thì khôngkhỏi phải giảithích ýnghĩa của chữ “hiệp”. “Hiệp” ởđây cónghĩalà hẻmnúi caongất và khúckhuỷ trên dòngsông nầy. Tôi không nhớrõ là ở đoạn sông nào, vùng nào, vào ngày thứba hay thứtư lúc tàu vào hẻmnúi thứnhất, rồi sauđó hẻmnúi thứhai, thứba. Bạnđọc cóthể tìmhiểu thêm bằngcách tìm trênmạng để biết tên và vịtrí của những hẻmnúi nổitiếng nầy. Tôi khôngmuốn bỏ nhiều thờigiờ nghiêncứu để ghira mạchlạch tỉmỉ ởđây. Tôi chỉbiết là Ðậpnước Tamhiệp nằm cách Nghixương độ 30 câysố và bếntàu Nghixương là trạm cuốicùng mà chúngtôi sẽ xuốngtàu sau bốn ngày bốn đêm đi trên tàu. Tómlại, mỗilần khi tàu sắp vào hẻmnúi thì hệthống loacôngcộng thôngbáo cho dukhách lên boongthượng để quansát và nghe giớithiệu về hẻmnúi đó.

Ðến chiều ngày thứtư thì tàu đậubến gần Ðập Tamhiệp và hànhkhách xuốngtàu lên xebuýt để vào khu đậpnước còn đangđược xâydựng mộtphầnba côngtrình cònlại. Xebuýtdulịch chở chúngtôi đi trên những conđườngnúi quanhco ngoằnnghoèo, có đingang qua những thịtrấn hoàntoàn mớiđược xâycất ở khuvực cao, còn những thịtrấn cũ nằm dướithấp thì đasố dân đãđược ditản và bỏ trống hoangphế. Chúngtôi được đưađến bờ côngviên nằm xéongang đậpnước cáchđấy độ trên 100 mét. Từ khu côngviên và khu bảotàng, toànbộ phốphường trong khuvực nầy đã và đangđược xâydựng mới hoàntoàn, phía bên nầy nhìnsang Ðập Tamhiệp tuy cáchxa nhưng chúngtôi thấyrõ được tầmmức đồsộ khổnglồ của côngtrình thuỷđiện lớnnhất thếgiới nầy. Tổngsốlượng bêtông dùng để xâycất đập nầy đủđể đắp một conđườngxalộ bêtông dầy 5 phân rộng 50 mét từ Quảngchâu đến Bắckinh!

Ngườita đã bàncải nhiều về những ảnhhưởng của côngtrình nầy đốivới môitrường và cảnhtrí quanhvùng cũngnhư những ditích lịchsử nằmdọc theo haibên bờsông Dươngtử Giang, mà có những ditích như Miếu Trương Phi, chínhphủ Trungquốc phải bỏra một ngânkhoản là 10 triệu đôla để “dời” ditích nầy lên một địađiểm khác nằm trên vùngcao. Nóilà dời chứ thực ra những phần ditích nào gỡ được thì gỡ, phầnnào cần xây mới rậpkhuôntheo ditích cũ thì xây… tấtcả đều nằm trong cốgắng làmmới và phụchồi lại ditích tolớn nầy tại một địađiểm khác trêncao. Xấu hay tốt, lợi hay hại, kếtquả ta chưa thấy nhưng cóđiều ta biếtrằng đậpthuỷđiện nầy có khảnăng cungcấp điệnlực rấtlớn, 8 tỷ kílôwatt điện hằngnăm, nhằmđápứng một phầnlớn nhucầu tiêuthụ điện ở đạilục Trungquốc và nhờđó gỡbỏ bớt phầnnào áplực cungcầu trên thịtrường dầuhoả mà cả thếgiới phải đốiđầu.

Tốiđó tàu Tâyhồ neo tại bến đậu chờ tới khuya mới chạyvào cổngđập (shiplock) của Ðập Tamhiệp để qua khúcsông vùnghạlưu phíabênkia đậpnước. Ðến mườimột giờtối thì đôi cánh cổngsắt khổnglồ mởra để tàu bắtđầu vào ngănđập thứnhất và phải chờ cả hai tiếngđồnghồ sau để đợi các tàubè khác cùng vàochung một ngăn. Sauđó hai cánhcổng của ngănnước nầy đóng lại, xong đợi giànbơm rútnước cho mựcnước tụtxuống ngangbằng với ngănđập thứhai để vào cổngđập thứhai. Cứ nhưvậy sang cổng thứba, thứtư, và cuốicùng là cổng thứnăm là tàu đã xuốngtới vùngsông hạlưu nơi có mựcnước thấphơn. Tớilúcđó là đã gần haigiờ khuya, hànhkhách tảnhàng về phòng ngủ.

Sánghômsau 6 giờ là tàu đã vào bếncảng Nghixương. Ðólà một thànhphốcảng nhỏ nằm vùng cựctây thuộc Tỉnh Hồbắc, và thảneo tại đấy. Tôi lại dậysớm và lên barrượu trên boongthượng uống càphê buổisáng. Sau bảy giờ hànhkhách đều đã chuẩnbị xong hànhlý đểsẵn ngoài phòngngủ để nhânviên phụcvụ trêntàu xách lênbến giùm. Saukhi thanhtoánxong tiền biarượu tiêuxài mấyngày trêntàu, tôi lên nhàhàng để ăn bữađiểmtâm cuốicùng trên tàu, nói chiatay với những ngườibạn đồnghành khác.

Xong do sựsắpđặt trước, tôi, Gary, Tiểu Phụng xuốngtàu rabến đón taxi đi thăm nhà nuôicá “sturgeon”, xong cả ba chúngtôi về một kháchsạn bốnsao mà tôi đã nhờ Crystal đặt trước ở đó. Gary và Tiểu Phụng bốn giờ chiều hômđó sẽ đáp tàulửa đi Bắckinh, nên haingười gởi tạm hànhlý trên phòng kháchsạn của tôi. Khi Gary dùng toilet, hắn thấy trong phòngtắm kháchsạn có bàybán một số đồ mỹphẩm, kemthoa, cùng với những bọc áomưa antoàn, hắn hỏi tôi, tôi mĩmcười chỉ cho hắn thấy tờquảngcáo đấmbóp bàyra ở trênbàn với vịtrí dễthấy.

Chúngtôi liênlạc với Crystal như đã hẹn và cả bốn rangoài ăntrưa thứcăn đặcsản của thànhphố Nghixương. Nghixương có mộtsố thắngcảnh và ditíchlịchsử tôi muốnđi xem nhưng khi chúngtôi vào một quánbar để chúngtôi lênmạng viết điệnthư email vềnhà thì đã quá hai giờtrưa. Rangoài dạophố một tiếngđồnghồ sau là lại quayngược trởlại kháchsạn cho Gary và Tiểu Phụng lấy hànhlý của họ. Xong tôi và Crystal tiễn họ ra nhàga thànhphố đáp tàulửa đi Bắckinh.

Buổichiều cònlại, Crystal hẹn với một côbạn khác và chúngtôi cùng đi hát karaôkê — hát tiếngTàu dĩnhiên là tôi ấmấmớ, và ngaycả nhạcMỹ hát cũng khôngxong. Buổitối chúngtôi cùng ra đi ăn Lẫu Trùngkhánh, cái lẫu nóngcay nổi tiếng của xứ Tứxuyên, quảthực danhbấthưtruyền.

Ănxong buổitổi là đã mười giờđêm. Chiatay với Crystal tôi trởvề kháchsạn tắmrữa, uống tràxanh, xem TV. Khôngquên tấm quảngcáo đấmbóp, tôi gọiđiện cho phòng đấmbóp kháchsạn và họ gởilên phòng tôi một côgái duyêndáng dễthương, tuy ănmặc không được thờitrang cholắm như tại những thànhphố lớn khác như Namkinh hay Thànhđô. Ðiểm đángnói ở đây là côgái khôngnóikhôngrằng, lẳnglặng cởi hết đồ ra, để lộ một thânhình trắngtrẻo thonthả xinhxắn. Nàng vào phòng tắm xong trởra khépnép leo lêngiường nằm chungchăn với tôi traođổi vài câunói kháchsáo cho cólệ. Chitiết diễnbiến của trậnmâymưa gần một giờ sauđó thì khôngcần phải ghirõ ởđây. Xongcuộc, côgái cũng chẳng nói giácả baonhiêu, nhưng căncứ theo giátiền mướn kháchsạn, tôi trao cô 400 Yuan. Côgái cũng chẳngnóichẳngrằng, nhận xong tiền rồi lẳnglặng bỏđi! Ôi, đêm Nghixương trên bếnbờ Dươngtử Giang huyềnhoặc!

Sánghômsau dưới phòngđiểmtâm, saukhi bỏ cả giờđồnghồ nghiêncứu bảnđồ, tôi quyếtđịnh khăngóiquảmướp ra bếnxe đónxe đi Kinhchâu. Như những bếnxe khác tại khắp các nơi, mọi bãiđậu chuyếnxe đềucó ghi trênvé và tại bãilênxe. Nhưng lầnnầy tôi không tìmra bãiđậuxe của tuyếnđường Nghixương — Kinhchâu. Hỏithăm nhânviênsoátvé mới biết đó là bãiđậu xe đi Thànhphố Sathị. Tôi ngẫmnghĩ lầnnầy chắc tôi đitrúng chốn khỉhocògáy nàođó nên khôngcó tuyếnđường trựctiếp đếnđấy. Tớigiờ, chuyếnxe đi Sathị đỗ vàobến thì thấy bản ghi trênxe là “Sathị (Kinhchâu)”.

Như những nơikhác tôi đã điqua, saukhi rời thànhphố một quãngđường, trướckhi nhậpvào xalộcaotốc (bảng tiếngAnh họ ghilà “Expressway”), xekhách phải ngừng tại trạmthutiền lấy thẻ, khi tới điểmđến, lộphí tiềnđường sẽ được tínhtheo câysố. Tấtcả hệthống xalộcaotốc ở đạilục Trungquốc đều do các côngty cổphần đầutư xâydựng và đều thulệphí cầuđường. Nếu khôngmuốn trảtiền xalộ, ngườita cóthể sửdụng hệthống quốclộ của nhànước mà tiếngHán gọilà “Quốcđạo”. Hệthống quốclộ do nhànước quảnlý ngàynay trìnhtrạng đãđược cảithiệnnhiều nhưng vẫn khôngbằng hệthống xalộcaotốc vì đường cũ hẹphơn và phải nhườngđường đichung với mọi phươngtiện dichuyển khác như xeđạp, xebò, xemáycày, xelôi, v.v… Tuy hệthốnggiaothông của Trungquốc ngàynay xemlà đã rấtkhá, đường tốt và rộngrãi, xâydựng theo tiêuchuẩnquốctế. Tuỳ vùng, thí dụ Thượnghải — Hàngchâu, đườngxalộ cóthể rộng đến 4 đến 8 lànxe mỗibên, cóthể sosánh với hệthống “freeway” của Mỹ. Chỉcóđiều tôi khôngthích là lộphí rấtcao, và phải trảtiền mỗikhi vào xongrồi rakhỏi xalộ (bạn cóthể sosánh hệthống này với hệthống xalộ ở vùng miềnÐông Hoakỳ, đều thu lệphí, nên ngườita khônggọilà “freeway” màlà “highway”.) Đểsosánh, tôi thích hệthống xalộ ở Tỉnh Ðảo Hảinam, từđôngsangtây, muốn điđâuthìđi, khỏiphải bậntâm chuyện trả tiềnđường. Thựcsự, lệphí xalộ ởđó được tínhvào thuếxăng giốngnhư vùng miềnTây của Mỹ. Ðườngcaotốc ởđó cũng do côngty cổphần đầutư xâydựng và tiềnlời thu từ thuếxăng, dođó giá xăng ở Hảinam mắc hơn những nơikhác. (Ởđây tôi đềcập đến chuyện nầy bởilẽ Việtnam chúngta cóthể học nhiều kinhnghiệm đitrước của Trungquốc.) Tómlại, ở Trungquốc ngàynay tại hầuhết các đường nốiliền các thànhphố lớnnhỏ vớinhau, thídụ tuyếnđường Nghixương — Sathị, đềucó những hệthống xalộcaotốc hiệnđại như ở Hoakỳ!

Lộtrình Nghixương — Sathị mất độ gần hai giờ đồnghồ. Khi xekhách bắtđầu vào thànhphố Kinhchâu, người tàixế hỏi tôi xuốngxe nơinào, Sathị hay Kinhchâu? Tôi hơi hoangmang nhưng tôi đã địnhtrước là đi Kinhchâu chứ đâucó đi Sathị, nên tôi chọn xuốngxe tại Kinhchâu. Và tôi hỏithăm ởđây có kháchsạn nào tốt? Ôngta nói: “Kháchsạn Kinhđô”. Nhưng khi gọi taxi và đếnđó thì kháchsạn bốnsao nầy đang đóngcửa để tubổ xâycất thêm. Ngườitàixế nói bên Sathị còncó kháchsạn tốthơn, nhưng vì tôi khôngbiết Sathị cách Kinhchâu baoxa nên tôi yêucầu taxi đưa tôi tìm một kháchsạn khác tươmtất ởđây.

Ôngtàixế liền đưa tôi đến một kháchsạn “tươmtất” (tôi lại quênmất tên) mà ôngta nóilà basao, nằm trên con đườngchính nhỏhẹp của thànhphố. Ông còn nóithêm kháchsạn nầy do một cựu thủtrưởng cơquan côngan của thànhphố đứngra kinhdoanh!

Thôiđược, bênngoài kháchsạn nầy coicũngtạm, nhưng khi mướnphòng với giá 150 Yuan một đêm, và tại quầytiếptân chỉcó một người trực, phòng ở tận lầubốn nhưng kháchsạn lại chẳngcó thangmáy, và cũng có nhânviên “bellboy” phụgiúp mang hànhlý tôi lênlầu. Ìạch xách hànhlý lênlầu, xemlại phòngốc, trông cũklỹ với thảmlótnhà dơbẩn, kháchsạn nầy tiêuchuẩn chưatới haisao bên Mỹ! Bêntrong, tậpcẩmnang giớithiệu kháchsạn đều bằng tiếngHoa. Dán trên cánhcửaphòng là bảnquyđịnh, cũng bằng tiếngHoa, cảnhcáo cấm những hànhvi thiếuđứngđắn như đánhbạc, nhậunhẹt, đĩđiếm… và nhắcnhở kháchtrọ coichừng trộmcắp! Cólẽ tôi là một ngườikhách ngoạiquốc mang hộchiếu Mỹ hiếmhoi của kháchsạn nầy.

Thànhphố Kinhchâu cũng nằm trên vịtrí gần bờsông Dươngtửgiang, toạlạc tại vùng hạlưu cách Nghixương khoảng 150 câysố về hướngđông và cách Thànhphố Vũhán độ 200 câysố về hướngtây, với một nhánh sôngcon nhỏ cắtngang chảydọc songsong với bờtường của phía cửaÐông.

Trưahômđó khi đithăm khu thành cửaÐông của cổthành Kinhchâu, đứngtrên mônlầu tôi lúcđó mới có thể nhìn thấy Thànhphố Sathị mớimẻ và hiệnđại với những lầucaotầng đẹpđẻ, vôsố kháchsạn sangtrọng, nằm phíabênkia chỉ cách Kinhchâu bênnầy một dòngsông nhỏ! Hỏithăm nhânviên phụcvụ trong cửahàng tặngphẩm trong mônlầu, thì ngườiđó chobiết thựcsự Sathị là thànhphố mớiđược xâydựng, là “khu ngoạithành Kinhchâu”, các cơquan nhànước đasố đã dọnsang bênđó, còn thànhphố nằm lọt trong bốn bờ tườngthành baoquanh là vùng nộithành. Nghenói trong nộithành, nhiều khuvực rộnglớn đãđược nhiều côngty phátrtriển đầutư địaốc cũng như dulịch ở Thẩmquyến bỏvốn để phụchồi và xâydựng mới lại các nhàcửa và kiếntrúc cổđại để tạothành một trungtâm dulịch nhằm thuhút khách dulịch trong tươnglai. Nhưvậy, nhữnggì tôi nhìn thấy hômđó chắcchắn sẽ kháchẳn với những gì bạn sẽ nhìnthấy nếu bạn códịp đếnthăm thànhphố nầy trong mộtvài năm nữa.

Toànthể chuvi nộithành, sang buổisáng hômsau tôi đã đibộ trên bờthành làm mộtvòng từ cửaTây sang cửaÐông, từ trên bờ thành cao của cổthành Kinhchâu nhìnxuống, tôi cóthể thấyđược đâylà một thànhphố rất cổ, và cổkính, đúng với ýnghĩa của từ này khi ta nói “Thànhphố Huế cổkính”, rất nhiều conđường, đasố nhỏhẹp, lótgạch, haibên còn giữlạiđược những kiếntrúc cổxưa. Nhà của cưdân nhiều căn, tôi nghĩ, cólẽ có sốtuổi trên vàitrăm năm với rấtít thayđổi từtrướcđếnnay. Tómlại Thànhphố Kinhchâu ngàynay, danhxưng đúnghơn gọilà “Cổthành Kinhchâu”, là để chỉ khuvực nằmtrong nộithành, mà thành này khôngcó hìnhdáng vuôngvức đềuđặn vìdo tườngthành baoquanh được xây dựatheo địahình.

Tôi códịp đidạo quanhiều khuphố hẹp ngay saukhi thamquan xong khu thành cửaÐông (Ðôngmôn) và buổisáng ngàyhômsau, thì nhậnthấy nhàcửa thànhnội rất cũkỹ và nghèonàn, nhịpsống khôngđượng huyênnáo và linhhoạt như những nơikhác. Trời đang muàhè nóngnực lại càng chothấyrõ cáidángvẻ ngáingủ và lườilĩnh của cưdân trongthành.

Chỉcó buổitối trong khuphốchính gần kháchsạn tôi ở là nơi có nhiều quánăn, barrượu, quáncàphê sangtrọng kiểuÐàiloan, những nhàđấmbóp, nhàtắmhơi… đènđóm xanhđỏ rựcrỡ, taxi đậu hàngdài hai bênđường. Buổitối saukhi tôi đihớttóc ở một tiệmhớttóc gầnđấy (50 Yuan baogồm cả nhuộmtóc, thuốcnhuộm do tôi mangtheo). Xong tôi bướcsang tiệmđấmbóp bêncạnh kháchsạn. Bướcvào trong là thấyngay cả chục côthanhnữ xinhxắn ngồi phía trước phòngtiếptân đồngthanh cấttiếng “Chàomừng quíkhách!” (tiếngHánViệt phải ghilà “Hoannghênh Quanlâm!”).

Tôi cảmthấy cógì bấtổn, cótậtgiậtmình, nêncảmthấy hơi ngườngngượng. Chàngnhânniênphụcvụ dẫn tôi vàotrong và hỏi tôi muốn đấmbópchân, đấmbópmình, tắmhơi, hay “toànbộ” ? Tôi nói tôi chỉcần đấmbóp thôi, thếlà anhta dẫn tôi vào phòng bảo tôi cởiáoquần lêngiường nằmchờ. Mộtlát sau thì có một côgái tuổitrạc bamươi, ngườidongdõngcao, vào xoabóp cho tôi.

Ðấmbóp nửachừng cô tìnhtứ hỏi tôi có muốnthêm dịchvụ “đẩydầu” hay “toànbộ”. Cảmthấy conlợnlòng của mình dậylên chút xaoxuyến nhưng tôi mới đitrận cảgiờ đồnghồ tốiqua ở Nghixương, thấy càng đấmbóp không khoẻra mà càng mệt, chonên tôi nói xoadầu là đủrồi.

Côta nắnnắm củaquý của tôi mộtlát rồinói: “Coibộ anh chịukhôngnổi rồi. Thôi đi toànbộ nha!” Nóixong tôi chưakịp trảlời là côta cởiđồra mộtcách chớpnhoáng, phơibày một thânhình cứngcáp giốngnhư nữlựcsĩ chạymarathon. Nghe giọngnói của cô mang âmgiọng của ngườiphươngbắc nên tôi hỏi cô từđâuđến? Côta trảlời là người Tâyan. Tôi hơi thấtvọng vì lòng thầm mongmuốn được gầngũi bên bóng nàng Dươngtử Giang huyễnhoặc.

Nhưng tiệc đã bàyra trướcmặt, haiquả đàotiên chắcnịch đang épsát vào mặt tôi. Không ăn có đượcchăng? Haiquả đào Tâyan nầy khác đặcbiệt, khôngxệ, cứngcáp, chắcnịch, sờnắn cảmthấy giòncứng giống như hai quảđào tươi thật. Tôi hỏi là đồgiả hay đồthật, cô nói đồthật mà, nhưng tôi khôngtin thànhthử cáihứngthú trầntục cũng bị vơiđi khôngít. Dođó côta phảirasức làmviệc khácựcnhọc, đẩyđưa lắclưcontàuđi biến chiếc giườngnệm thành dòng Dươngtử Giang dậysóng. Tôi chưara thì cô đã lêncaođiểm, cólẽ chuyện hiếm xảyra đối với côta. Côta thởgấp, mĩmcười thoảmãn, nói anh lợihại thực, sao dai thế! Tới lượt anh… Cólẽ tại mới đánhđấm tốiqua nên còn mệt khóra, nhưng tôi cũng tự phụcthầm bảnlãnh trờicho của mình cólúc kéodài hơn nửagiờ đồnghồ! Tấtcả dịchvụ tốn 200 Yuan!

Bướcrangoài, cảnhtượng rộnrịp ngườitớilui, đasố là đànông, tôi có cảm tưởng là mình đang ở khuđènđỏ của thànhphố nầy. Xem ra thànhphố “cổkính” nầy có cáinghề cổ thì rất “cổ” nhưng chẳng “kính” chút nào!

Hết thuốchút, tôi tạt sang quánthuốclá, trôngnhư quánthuốclá ở Việtnam, thì thấy ởđấy tôi thấy ngườita có bán thuốclá 555 dántemthuế Việtnam! Mấy gói 555 tôi mua ở một vùng tại Cửutrạicâu cũnglà thuốclá sảnxuất ở Việtnam, tớinay đã hút hết, thànhthử tôi mua thêm mấy gói nữa đểdành. Xong về kháchsạn tắmrữa rồi lại tiếptục raphố tìmchỗ ăntối.

Nằm trệt phíatrên bênkia đường đốidiện với kháchsạn có một tiệmcàphê sangtrọng. Tôi bướcvào giantiếptân phía dướitầngtrệt và được một cônhânviên trẻđẹp, ănvận theo kiểu sườngsám truyềnthống, hướngdẫn tôi lênlầu. Tầngtrên là quán càphê trangtrí trangnhã và sangtrọng mátmẻ. Vừa bướclên tớinơ là thấyngay quầyrượu, khoảngkhônggian đốidiện sắpđặt vài cáibàn và ghếdựa, vài chậuhoa, câykiểng trangtrí. Dọctheo haibên quán là những ngăn có đặt ghế salông có rèm chekín bốnbên tạothành một khônggian nhỏ ấmcúng, đặcbiệt thíchhợp cho nhữngcặp tìnhnhân đếnđây tâmtình dưới ánhđènvàng tờmờ ấmáp. Môhình kiểuquán nầy ngàynay rất phổbiến ở Trungquốc, cólẽ đầutiên do ngườiÐàiloan sang đầutư kinhdoanh và vềsau được ưachuộng nên dầndà vềsau ở thànhphố nào cũngcó. Phongcách của môhình loạiquán vừalà barượu, vừalà quán càphê, quántrà, quánăn… nầy ởbênngoài cửatiệm rất dễ nhậnra vì cách trangtrí rất bắtmắt, màusắcrựcrỡ nhưng trangnhã, baogiờ cũng có chữAnh đikèm trên bảnghiệu thiếtkế khéoléo và chuyênnghiệp, hoặclà “Western Restaurant”, “Bar”, “Teahouse”, “Coffee Bar”, “Internet Café”, v.v. .

Ðâylà những nơichốn đasố đềulà thuầntuý bán thứcăn nướcuống, lịchsự, sangtrọng, và kháđắctiền. Nhiều tiệm rẽtiền nhái vàbắtchước theo kiểunầy thường rất dễnhậnra vì cáchbàitrí bênngoài sơsài hay ẩutả, đôikhi tiếngAnh viết nguệchngoạch và saichínhtả.

Một cônhânviên trẻđẹp đưa tôi vào chỗngồi, nơi có mànnhung che kín bốnbên. Cólẽ chỉ thấy tôi có mộtmình nên côta hỏi tôi có muốn mởđèn không? Tôi trảlời có và côta vóitay vặn ổ côngtắc đèn trên bàn và đặt cuốnsổ thựcđơn lênđó.

Thường khi nhậnra kháchhàng khôngphải là dânđịaphương, nhânviên phụcvụ nhàhàng baogiờ cũng nói tiếngPhổthông. Dĩnhiên là côta nói tiếngQuanthoại khôngcó vấnđềgì ngoạitrừ khẩuâm của cô mangchút bảnsắc của giọngđịaphương. Nhưng tiếngQuanthoại của tôi lầnnầy cóvấnđề, hoặc ítra là đốivới lỗtai của cô, cólẽ là cô khôngnghe quen giọngnói tiếngHoa với khẩuâm “Việtnam” mà baogiờ ngườibảnxứ đốidiện nghe cứ nhầmlẫn là giọng “Quảngđông”. Nhưng trong đasố trườnghợp sau mộtvài câunói đầu thì ngườinghe sẽ quen giọngnói của tôi và nghera mộtcách rõràng.

Ðầutiên tôi hỏi quánnầy có bán bia địaphương không? Tôi thích nhưvậy vì muốn thưởngthức sảnphẩm địaphương. Thườngthường thì tôi phải hỏitrước vì phầnlớn những nhàhàng lớn khôngbán loạibia “rẽtiền” đó, thườngthì các loại bia ngoại như Budweiser hay Heinneken nơinào cũng có. Kếđến là bia Tsingtao nổitiếng của vùng Qingdao, nhưng ngày tại những tỉnhthành lớn đều có nhàmáy sảnxuất riêng của loạibia nầy.

Côta hỏilại tôi muốngì, tôi lại cốcông giảithích nhưlà tôi muốn uống biarượu sảnxuất ở địaphương. Nhưng khi tôi càng nóinhiều nóilôithôi thì côta lại càng bốirối. Cônhânviên hỏi tôi cô nóichuyện tôi nghe cóhiểu không (?) Dĩnhiên là tôi nghe và hiểurõ từngchữmột. Cuốicùng tôi nhậnra là cáitừ mấuchốt là “pỉchìu” (haylà “bia(rượu)”) cólẽ tôi phátâm không chínhxác thành “bỉchìu” thànhthử côta khôngbiết tôi muốngì. Tôi nói lớn và chậmlại vỏnvẹn haichữ “pỉchìu” haiba lần nhưvậy nhưng côta cứ đứngđó ngốra. Cuốicùng côta lặplại nhưng lạithành “mĩchìu” (tứclà “rượuđế“) rồi cô nói ởđây không có bán “mĩchìu” mà có rượunho, rượu sampan, rượumạnh whisky, hoặc Hennessy XO… Tôi bựcmình nói quánbarrượu màlại khôngcó bán “pỉchìu” thì vôlý.

Thựcra với lốiphátâm của tôi nhiềunơi cứ nhầmlẫn “pỉchìu” thành “mĩchìu”. Nghe tôi sẳngiọng, cô nhânviên tộinghiệp kia cứ đứng đựcngười rađó vẫn khônghiểu tôi muốn gọigì. Cuốicùng tôi nói gọi quánlý của cô rađây. Côta bướcra ngay và bỏđi vàotrong. Thựcsự côta nghe hiểu tôi nói nhưng vì khôngnhậnrađược cáitừ mấuchốt “pỉchìu” nên chẳngbaogiờ hiểuđược tôi muốn gọigì.

Látsau ngườiquảnlý tới bàn, thựcsự đólà một thanhniên trẻtuổi cólẽ cũnglà nhânviên trong quán, và tôi vừa nóixong là anhta nhậnra ngay là tôi muốn gọi thứcuống gì. Anh xinlỗi sựcố trướcđó và hướngdẫn tôi chọn thứcăn. Cuốicùng tôi gọi cơmtaycầm, món bòkho. Látsau nữa anhta mang cho tôi chaibia và kèmthêm một ly rượunho, nóilà quảnlý tặngriêng, anhta chẳng giảithích lýdo, nhưng tôi đoánlà cólẽ do chuyện cônhânviên không ngheđược từ “pỉchìu” của tôi.

Buổitối trôiqua khá nhàntản, ăn xong tôi gọithêm chaibia nữa, nhưng uốngbia mộtmình thực chẳng thúvị tínào nên uống nửachừng tôi tínhtiền bỏvềlại kháchsạn nghỉngơi.

Cho tới sánghômsau khi bướcrakhỏi kháchsạn tôi vẫn còncó ýđịnh đithăm hầuhết những ditích ở Kinhchâu. Trưa hômqua tôi đã thăm cửađông của trườngthành cổ baoquanh thànhphố cổ Kinhchâu, dạoquanh bờtường, lên mônlầu và từ trêncao nhìnngắm cảnhvật xungquanh, những khu phốcổ nằm trong khuônviên thànhtrì, và khu thịtứ mới của Thànhphố Sathị phía bênkia ngoạithành cách một dòngsông nhỏ. Chẳngcó gì đángnói về Sathị với những caoốc và đườngxá rộngrãi mớiđược xâydựng với những khu shopping tânthời, giốngnhư bấtcứ một khuphố Áchâu hiệnđại nàokhác. Sauđó tôi đã đidạo lanhquanh những khu phốcổ trong thànhphố, thăm những khuvườn xưa, chùamiếu, chủyếu là thờ Lưu Bị hoặc Quancông.

Saukhi ănsáng món bún caynóng Trùngkhánh và uống một ly càphê Nestlé trong tiện càphê tại một cửahàng báchhoá, tôi bước rangoài đibộ dọctheo conđường chính trong nộithành nhưng đi về hướngtây, với ýđịnh thăm cửatây của thành. Các cửahàng nằm dọctheo haibên đường chính lớnnhỏ cũmới nằm lẫnlộn nhau, khôngđồngbộ.

Sựpháttriển của khutrungtâm chỉ biểulộ rõ ở những khu “shopping mall” đangđược xâycất với nét đặcthù “tâncổ giaoduyên” như máinhà lợpngói âmdương màu xámđen, cửasổ sơn màuđỏsậm nhưng bọckính, tầngtrệt nơi dẫnvào các cửahàng thì hoàntoàn bằngkính, tườngvách bênngoài sơn toàn màuvôitrắng, và những thangcuốn lộthiên đưa khách lên khu shopping tầnghai với những hànhlang rộng nối các cửahàng lại vớinhau.

Khu nầy chỉ dànhcho kháchbộhành, đường lót gạch nhamthạch, có những băngghếgỗ chạmtrổ kiểucổ nằm dưới những tàngcây bóngmát caoto nhiềunămtuổi cũng mớiđược trồngdựng. Ðặcbiệt là có những bứctượng đồngđen với kíchthước ngườithật nằm rảirác dọctheo haibên lốiđibộ rộngrãi. Những bứctượng nầy gồm có vật và người, giàtrẻlớnbé đủ loạingười trong những tưthế như đidạo, gánhhàngrong, muabánhàng tại những xe hay quầyhàng, hoặc là người đang hóngmát dưới một tàngcây… Những bứctượng đó đang cố trìnhbày một cảnhtrí trong một khuchợ nàođó thuởxaxưa. Tómlại, đólà một khumuasắm tânkỳ độcđáo với những trangtrí và kiếntrúccổ mớiđượcxâydựng hoặc trùngtulại nếu một cửahàng nàođó nếu nó còn giữlạiđược những kiếntrúccổ nổibật và tìnhcờ nằmlọt vào trong khuvực nầy.

Ðólà đặcđiểm cầnđược nhấnmạnh ởđây để ta cóthể họchỏi hoặc bắtchước khi xâycất những khu “shopping” mới nàođó ở bấtkỳ thànhphố nào ở Việtnam. Thídụ, khu Chợlớn cũ chẳnghạn, ta cóthể lưugiữ và trùngtu lại những kiếntrúc cố, làm chúng tậphợplại vớinhau mộtcách hàihoà bằng màusắc và vậtliệu, ngóiđỏ tường sơn màuvôivàng chẳnghạn, và những thứmới thêmvào cũng cầnphải đồngbộ để “nối” chúng lại thành một tổnghợp “nhấtthểđanguyên”.

Nămngoái, tôi códịp đi dulịch Nhậtbản, có dạo những khu shopping đặcbiệt ở những thànhphố lớn như Ðôngkinh, Kyoto, và Osaka. Những khuđó có đặcđiểmchung là như thếnầy: chúng được hìnhthành từ những khuphố buônbán cũ, ôtạp, như bấtkỳ khubuônbán nào ở những xứkhác như Tháilan hay Việtnam, nhưng cáimới chínhlà cái vòmche trêncao, hiệnđại và tânkỳ, thườnglà lợp bằngkính, phủ kín từ khúcđường đầuđường của khuđó và cókhi nốisang khúcđường khác, cónơi chichít như bàncờ, và đasố bêntrong những cáivòm nầy được điềuhoàkhôngkhí, trongkhi hàngquán bêndưới haibênđường vẫn giữlại cátính riêng của mỗi cửahàng. Bạn hìnhdungra đượcchưa?

Conđường chính của nộithành hướng saulưng tôi trưahômqua dẫnđến cửađông. Tuynhiên, cũng conđường nầy, tôi đi ngượcchiều, lại dầndần quặc về phíanam và dẫn tôi đến cửanam! Mônlầu trên cổngthành khôngcònnữa, tôi theo bậcthangđá cao bướclên bờ trườngthành thì thấy trên vòmcổng chỉ cònlại vếttích của chântường vuôngvức của nơi mà trướcđây là gáclầu của thànhtrì.

Từ trên bờtường cao nhìn về hướngnam ngoạithành, tôi thấy nhàcửa phía bênnầy cũkỹ, xiêuvẹo, và nghèonàn hơnnhiều. Nếu khôngcó những phươngtiện dichuyển hiệnđại như xehơi, xemáy, xeđạp thì ta cóthể tưởngtượng rằng thờigian đang đứnglại, cólẽ là vào thờiđiểm ở cuốithếkỷ thứ 19. Dọctheo lốiđi lótđá mònnhẵn haibên đường, những sạp bánhàngrong bán những đồđạc thủcông như nồiniêusoongchảo bằng đấtnung, giỏxén thúngrỗ bằng tređan, áoquần khănmàn kếtdệt thôsơ. Ngoàira còn có nhữngxe bán đườngphổi, mắmmuối, raucải, đồmả, giấymả, và những thầybói già ngồingáingủ dọctheo chântườngthành — một thếgiới cũmèm bàyra trướcmặt. Thànhphốcổ nầy đã chuyểnmình thứcdậy, nhưng chậmchạp. Cáimới được hoàntoàn xâydựng phíabênkia cửađông, cáicũ phíabênnầy cửatây lếchthếch đuổitheo.

Tôi hỏithăm ngườita thì họ chobiết tôi cóthể đidọc trên bờtường của tườngthành baoquanh Thànhphố Kinhchâu, tới cửabắc hoặc vòngsang cửatây hay cửađông. Trời buổisáng dầndần trởnên hămhăm nhưng chưa nóng lắm.

Tôi đibộ mentheo bờtường hướngvề cổngtây. Lốiđi trên bờtườngthành rộng khoảng ba mét, látđá mònnhẵn, cỏdại mọc chenlẫn giữa những kẻđá. Haibên là những ụthành, có lỗchâumai, xây bằng gạch màuxámđen. Có những đoạn bờthành còn rất tốt, có những chỗ chợ rộngra giốngnhưlà nơi đóngbinh canhgác, và ở những chỗkhuấtlánh đangcó những cặp tìnhnhân rúcrích tìnhtự vớinhau. Có những đoạn tườngthành cỏcây mọc đâmra từ bêntrong thành dướiđáy trồilên, nhiều thâncây cóthể nói là cổthụ, lácây mọc thành bụi và umtùm. Lầnlần lốiđi mấthẳn nền látđá dướichân và trởthành những lốimòn với những bụicây dại chensát nhau. Nhìnxuống bờchânthành phíadưới bênngoài thành và dọctheo chânthành là lốiđidạo rộngrãi có câyxanh trồng dọctheo haibên ất thơmộng và đẹpđẻ với những đoạn có hào sâu ngậpnước có lụcbình nổilềnhbềnh hoặc có đoạn trồng sen đang mùa nởhoa hồngthắm. Lốiđi dạo đó bao vòngquanh bờ chânthành từ cửađông sang cửa tây và từ cửatây vònglại tới cửađông.

Toànbộ bứctườngthành cổ nầy lần trùngtu cuốicùng dườngnhư được thựchiện dưới đời NhàThanh haiba trămnăm trước. Ngọmônlầu nằmtrên cửađông trông còn tươmtất cólẽ mớiđược trùngtu gầnđây vào thếkỷ trước cáchđây độ vàiba chụcnăm. Trên ba cổngthành cònlại, những toà mônlầu đỉnhđạc trêncao giờ khôngcònnữa, vếttích duynhất cònlại chỉlà nềngạchđá vuôngvức đã xanhrêu.

Lịchsử ngôithànhcổ nầy có từ khoảng trướcđời ÐôngHán, đếnnay đã trên 2200 năm. Nhìn những biếndạng tangthương của những phần hoangphế, ta cảmnhận thấyngay những cuộcbểdâu đổiđời qua biếtbaonhiêu triềuđại hưngvong tuếnguyệt.

Từ thuởnhỏ, tôi hamthích đọc truyệnTàu cho nên tôi có rấtnhiều tưởngtượng và ấntượng với những tranhvẽ về những thànhquách ngạonghễ caovòivọi và uynghilẫmliệt. Mỗi nơichốn tôi từng đến viếngthăm ở Trungquốc, nơinào có thànhtrì cổ là tôi nhấtđịnh phải lênđó, đidạoquanh, và tằnmằm thămthú từng toà mônlâu, từng bậcthang lótđá mònnhẵn, và những viêngạch xâythành.

Ðâylà ngôi tườngthành tolớn thứhai mà tôi được nhìnthấy sau Thành Trườngan ở Tâyan ngàynay. So với Thành Trườngan, nó torộng hơn Thành Kinhchâu nầy gấpnhiềulần, có nhiều đoạn trên bờthành mặtthành rộng như con đườnglộ bốnlànxe. Mặtthành Kinhchâu hẹphơn, chỗ rộngnhất, tứclà độdày của bứctường phíadưới bờthành, rộng chừngđộ mười mét. Ở Việtnam tôi đã từngthấy Thànhnội ở Huế, Thành Bìnhđịnh (nay khôngcòn), Thành Giađịnh (nay khôngcòn), một số đoạn tường của Thành Hànội, mỗi nơi mỗi vẻ nhưng dườngnhư khôngcó một ngôithành nào có quymô lớn và gâycho tôi những ấntượng sâuđậm như Thành Trườngan và Kinhchâu. Nhiều bìnhluậngia sửhọc xem điềuđó cholà vuachúa nướcta nhânđạo thươngdân nên khôngcho xâydựng nhữ côngtrình lớn nhưvậy. Hốhố!

Ai mê đọc truyệnTàu chắcchắn là sẽ có cùng cảmgiác vừa háohức vừa uhoài khi nhắmnhìn những thànhquách cổxưa như ở nơi nầy. Biếtbaonhiêu người đã đi trên mặtthành nầy và họ đã thành người thiêncổ vôdanh. Và đâyđó những câycổthụ, những viênđá hòngạch kia từ thuởnào vẫn cònđó và đã chứngkiến biếtbao cuộcbểdâu dờiđổi. Người đến rồi đi, nhưng những tranhchấp giànhgiật vẫn tiếptục diễnra cũng tại chỗnầy qua bao thờiđại dù chúng phùdu và hưhuyễn như những chòmmây vâncẩu.

Ði trên bờtường chưatới cửatây thì lốimòn chợtnhiên càng dơbẩn và hôihám, giốngnhư bãi phónguế côngcộng. Cólẽ đây gần khu ổchuột và nhiều nhà tưnhân khôngcó nhàtiêu chăng?

Tôi cắtngang rẽ xuống bờdốc bênphải hướng bêntrong của thành xuôitheo một lốimòn thoaithoải dốc qua những lùm cây để xuống đườngcái chạy dọctheo bờ chântường. Tôi tiếptục đibộ tiếp một quãng dưới bóngrâm của những tàngcây cổthụ thì đến cửatây. Tôi xuôitheo dòngngười và dòng xecộ bướcra cổngngoài.

Cửatây cũng giống bên cửađông, gồm hai lớp cổng trong và ngoài, khoảnh chínhgiữa là khoảng khônggian tuy rộng bị những bứcvách của tườngthành vâykín, phải ngócđầu nhìn lêncao mới thấy bầutrời. Dọc haibên lốira xuyên qua cổngthành, đứng lẫn trong đámngười lamlũ buôngánhbánbưng có vài côthiếunữ họctrò haitay ôm mãnh cạttông nhỏ trên có ghichữ “Nhận làm giasư”. Ðanglà mùa nghỉhè chonên nhiều họcsinh trunghọc làm phụthêm.

Quảđúngnhư suyđoán của tôi, khuphố ngoài cửatây của thành rất tồitàn và xậpxệ, đườngxá chậtchội và rácrến bẩnthỉu. Tôi mườngtượng ngẫmnghĩ cảnhvật hiệnhữu chắc khôngkhácgì cảnhtrí của hàngnghìn nămtrước. Tuynhiên, vòng qua phíatayphải của cổngthành là ngườita lại bướcvào lốiđibộ lótđágạch xinhxắn mentheo bờtường dướichân tườngthành, bênphải là conhào sâu ngậpnước ngăncách khudâncư nghèonàn phíabênkia, rõràng là mớiđược xâyđắp gầnđây, trồngtỉa câycảnh rất côngphu. Kinhchâu quả là một thànhphố đadạng với nhiều nét đốichọi nhau, như đông và tây.

Tôi tiếptục đi trên lốiđi đó hơn một giờ sau thì lại tới cửađông tôi đãtới ngàyhômqua. Dọc đườngđi, cảnhtrí đổidần sang một côngviên, xong conhào sâu rộngdần rồi dườngnhư nhậpthành consông. Từ cửađông bướcra, qua khỏi khu côngviên phíatrước là qua câycầu cầuvòng là bước sang một đạilộ rộngrãi của Thànhphố Sathị mới xâydựng. Những ditích lịchsử đều nằm trong nộithành và Sathị chỉlà một thànhphố hiệnđại, dođó tôi quyết định không sang bênđó và chỉ lẫnquẫn bêntrong Thànhphố Kinhchâu, xem bảotàngviện và vài ditích cổ, thì đã gần 12 giờtrưa. Coinhư cơbản là thamquan gầnhết ngôithànhcổ nầy, tôi quyếtđịnh trưanay tiếptục đivề hướngđông để đến Thànhphố Vũhán trước rồi từđó mớiđi Ðộngđìnhhồ là nơi kếtiếp, thayvì xuôitheo dòng Dươngtử Giang hướngđôngnam là đisang địaphận của Tỉnh Hồnam.

Trả phòng kháchsạn xong vào khoảng 12:30 giờtrưa, tôi đón taxi ra bếnxe nằm bênkia Thànhphố Sathị để đónxe đi Vũhán, một thànhphố nằm bên phíađông Tỉnh Hồbắc cáchđây khoảng 180 câysố. Như những nơikhác, hệthống giaothông và xecộ ởđây cũng thuậntiện và hiệnđại, xebuýtlớn có máylạnh và chạy đường xalộcaotốc. Thườngthường ở thànhphố nào cũng có cáinạn kẹtxe trong khoảngđường từ trungtâm rađến xalộ.

Ðoạnđường 180 câysố đến Vũhán chỉ mấtđộ 2 tiếngđồnghồ nhưng đoạnđường từ Thànhphố Sathị ratới xalộ mất hơn nửagiờ. Khi đến điểmđến cũng kẹtxe từ khúc từ xalộ chạyvào Thànhphố Vũhán — đầutiên khi xuyênqua địaphận Hánkhẩu, một nửa thànhphố của Vũhán ở mặttây, là đã mất hơn một tiếngđồnghồ rồi mới tới câycầu dài bắtngang sông Trườnggiang (từ hướng tâynam từ Ðộngđìnhhồ quặtlên về hướngđôngbắc) rồi mới vào tới một nửa khác của thànhphố là đôthị Vũxương nằm phíabên bờđông của consông.

Tới Thànhphố “tổnghợp” Vũhán, xuyênqua Thànhphố Hánkhẩu, băngquacầu rồi vào Thànhphố Vũxương, xebuýt chạychenchúc trong thànhphố khổnglồ nầy là mất gần cả giờđồnghồ. Ðỡmộtcái là thànhphố nầy, cũngnhư nhiều thànhphố khác ở Trungquốc, nay đãcó luậtcấm bấmcòixe, dĩnhiên là ngoạitrừ trườnghợp khẩncấp, chonên dântrí cũng đỡ nhứcđầu.

Xe đỗvào một bếnxe nhỏ — thànhphố lớn thường có nhiều bếnxe — xuốngxe, lếchthếch kéo hànhlý ra đường và gọi một chiếc taxi đi Kháchsạn “Soáiphủ” mà tôi đã đặttrước bằng điệnthoại qua một trungtâm dulịch mà tôi đã có “tàikhoản” thôngqua một cuốn cẩmnang mà nhânviên của côngty nầy phát cho tôi ở trạmxelửa ở Thànhphố Thượnghải, nhưng tàixế từchối, cólẽ vì lộtrình quá gần. Một thanhniên lái “xenhà” chạy theo tôi và ragiá 20 Yuan. Dĩnhiên là tôi lênxe ngay chotiệnviệc.

Chở tôi tới kháchsạn, quảnhiên rất gần cáchđó độ haiba đoạnđường, anhtàixế cho tôi tấm danhthiếp, nói nguyênlà anhta chạytaxi, khókiếmăn chonên anh muaxe và chạy đónkhách riêng, và nói ngàymai nếu muốn đichơi quanhvùng thì gọi anh tới chởđi, muốn cho baonhiêu thì cho! Anhta hỏi tôi từđâu đến, cóphải là Ðàiloan? Tôi nóibịa như tôi thường nói với các tàixế taxi: “Hảinam!”. Anh ta nói, “Hènchi, nghe giọngnói của giống người Ðàiloan quá, vì tiếngHảinam thuộc phươngngữ Mânnam như tiếngÐàiloan mà!” Và anhta nói mới mấy hômtrước anh có đưa một dukhách Ðàiloan như tôi đichơi… A, ítra anhta có chút hiểubiết về phươngngữhọc! Tới kháchsạn, anhta xuốngxe anh lăngxăng phụgiúp tôi mang hànhlý vào kháchsạn, loayhoay bêncạnh đứngchờ trảtiền.

Kháchsạn cótên “Soáiphủ” khálớn, bảngquảngcáo khắc chữnổimạvàng nổibật đóngkhung treo trêntường ghi bốnsao, nhưng khi tôi giao cho côtiếpviên cuốnsổ hộchiếu Mỹ, côta ngẩnngườira, cóvẻ bốirối, thayvì hỏi tôi cô quaysang ngườithanhniên tàixế chở tôi đến hỏi anhta là hộchiếu của tôi thuộc nướcnào? Chàngtàixế, đinhninh tôi là người đếntừ Tỉnhđảo Hảinam, nên trảlời: “Hộchiếu Trungquốc chứ nướcnào!”

Côgái nói, “Khôngphải.”

Dườngnhư côta chưa thấy hộchiếu Mỹ baogiờ, và cólẽ khôngbiết chữAnh nên trông côta lậttớilậtlui cuốnsổ tìm tên và sốhộchiếu.

Cólẽ tôi là người mangquốctịchMỹ đầutiên đến kháchsạn bốnsao nầy ở tại thànhphố tolớn nầy! Tôi bậtcười và lật hộgiùm trangđầu cho côta. Tuy khôngbiết chữAnh anh nhưng đasố người cóhọc đều biếtviết Pinyin bằng mẫutự Latinh nên côta khônggặp khókhăngì trong việc làmthủtục mướnphòng cho tôi.

Côta hỏi tôi định ở mấyhôm, tôi nói hai hôm, nhưng khi đóng tiềncọc, thườngthì bằng giá mướnphòng một ngày, ởđây là 450 Yuan mộtđêm. Tôi khôngcòn đủ tiền Nhândântệ nên đặccọc 200 đôla, nói khi trảtiền sẽ thanhtoán bằng tiền Yuan. Cô cho tôi hai thẻ ănsáng miễnphí và hai thẻ ăntối trịgiá 60 Yuan giảmgiá còn 30 Yuan mỗivé.

Khi chàng “bellboy” nhận hànhlý và chuẩnbị đưa tôi lên phòng, anh tàixế có vẻ muốn theolên, nhưng tôi cảmthấy khôngtiện, nên móctiền ratrả nhưng chỉ có tờ 50 Yuan trong bóp, nhưng anhta lại khôngcó tiềnthối. Chẳngngầnngừ, tôi nói anh giữ luôn, giờ anh cóthể vềđi, còn ngàymai đichơi, nếucần tôi sẽ gọi anh. Anhtàixế cảmơn rốirít rồi bỏđi. Trông anhta cóvẻ lươngthiện, nhưng dĩnhiên là ta phải đềphòng vấnđề anninh khôngcho anh lên phòng của mình. Sởdĩ tôi ghichép những chitiết nhonhỏ kểtrên vì đôilúc bạn sẽ gặp những tìnhhuống như vậy nếu đidulịch mộtmình kiểu của tôi.

Khi người bellboy mang hànhlý của tôi lên phòng xong, tôi cho anhta 5 Yuan. Ởđây cần nóithêm là tấtcả những kháchsạn tại những thànhphố lớn đều nhận tiềntíp, hay tiềnboa, nhưng có những kháchsạn nhỏ, nhânviên cókhi khôngquen nhậntíp và cóthể từchối.

Như thườnglệ, mỗkhi đến kháchsạn mới, tôi xem sổchỉdẫn, để coi nhàhàng và barrượu nằm tầnglầu nào, và cũng khôngquên xem phòng đấmbóp ởđâu. Chẳngtìmđâuxa, cáimẫu quảngcáo in và trìnhbày đẹp, hìnhảnh một vài khuônmặt và thânhình congái đầygợicảm với màusắc nổibật nằmngay bêntrong bìada của cuốnchỉnam. Quảngcáo baogiờ cũng viết bằng hai thứtiếng Hoa va Anh, đôikhi cócả chữ Nhật hay Ðạihàn. Tómlại, lờilẽ quảngcáo thì tươngtự nhưnhau nhưlà “hãy thoảimái sau những gâyphút mệtnhọc trongngày, kháchsạn chúngtôi có dịchvụ đấmbóp, bópchân, tắmhơi, giátrungbình 150 Yuan, cóthể gọiđiệnthoại nhânviênđấmbóp trẻđẹp sẽ lên phòngriêng của quýkhách để phụcvụ.” Và thườngthường, trong phòngtắm, lúcnào cũng bày một rỗ bán các sảnphẩm tắmgội, dầunhớt, baogồm cả mấy túi áomưa týhon. Cólẽ dịchvụ đấmbóp này cả Áchâu tại các nước khác khôngđâu chuđáo và antoàn bằng tại các kháchsạn lớnnhỏ ở Trungquốc. Người bảnxứ thường gọi đólà những thànhphố “khaiphóng”, tươngđương với từ “đổimới” trong tiếngViệt.

Bữaăntối “giảmgiá” ở nhàhàng rất tươmtất, ăn theokiểu “búpphê”, mónăn TâyTàu đồbiển đều đủcả, baogồm luôn biahơi. Nhàhàng nằm ngay dưới tầngtrệt, vừa bước rakhỏi thangmáy là nghe tiếngnhạc dươngcầm réorắt vanglừng. Giờ trìnhdiễn dươngcầm là từ 6:30 giờchiều giờ đến 9:30 giờtối. Chươngtrình diễntấu 15 bản đầutiên là nhạc cổđiển Tâyphương và những tấukhúc xưa quenthuộc như “Moonlight Sonata”, “Beethoven’s Hoàtấukhúc Số 7”, “Plaisir d’Amour”, “Love is a Many Splendid Thing”, “Romance”, “Moulin Rouge”, “Come Back to Sorento”...

Ngườiđánhđàn dươngcầm là một côgái trẻtuổi, khôngchừng cònlà sinhviên đạihọc. Từ chỗ bànăn tôi ngồi cáchđó độ mười mét cóthể nhìnthấy trọnvẹn dángngười phía cánhphải thonnhỏ xinhxắn của côgái chơiđàn. Những ngóntay búttháp như đang nhảy những điệuvan dậpdìu tíutít trên những phímđàm. Ðôicánh taytrần mãnhkhảnh trắngnỏnnà của côgái đôilúc nhấccao đểlộ bộngực tròntrịa như hai quảcam bósát dưới lànáo đan kimtuyến trông thật hếtsức dễthương và quyếnrũ. Tôi không nhìnthấy trọnvẹn bộmặt của cô, nhưng nét sóngmũi cao thanhtú của cô chothấy côgái là một mỹnhân tàisắc.

Khungcảnh sangtrọng, tiếpviên xinhđẹp và ầncần lịchsự, ánhđèn ấmdịu, tiệcrượu ngonlành, thuốclá thơmnồng, tiếngnhạc dịuêm trầmbỗng, người đánhđàn trướcmắt lại là một giainhân mặnmà hươngsắc, hiệnthân trữtình của bóngdáng nàng Dươngtử giang huyễnhoặc, bạn còn muốn đitìm cảnhtiêngiới nonbồng nàokhác nữađây? Thiênđàng ở ngay tại nơinày, vào giờphút nàyđây.

Côgái dạo xong 10 bản trong chươngtrình, xong chuyểnqua những tìnhkhúc êmái của dòngnhạc lãngmạn của Trunghoa hiệnđại, nhiều bản đãđược chuyểnâm sang tiếngViệt quenthuộc như “999 Ðoáhoahồng“, hay nhiều bảnnhạc nổitiếng của Ðặng Lệ-Quân như “Ánhtrăng Nóihộ Lòng Em“, “Baogiờ Chàng Trởlại“, v.v… tấtcả đủ để dìu tâmhồn ngườinghe đivào cõimêmộng mannhiên, lúc êmđềm, lúc thaothức, rồi réorắc, và cũng cólúc ru lòngngười bềnhbồng trong niềmlãngquên trầnthế. Ðốivới tôi, đólà một buổitối tuyệtvời huyềndiệu.

Thưởngthức xong bữacơm tối và buổi độctấu dươngcầm, tôi rangoài định đidạo một lát. Ðoạnđường ngắn dẫnra khu đạilộ lớn ồnào xecộ, nhưng muốn đến dạo khumuasắm buổi phải đibộ mất vài đoạnđường dài.

Vấnđề anninh ở những thànhphố lớnnhỏ tôi đã đến bảnthân tôi cơhồ như chưa gặp chuyệngì rắcrối, nhưng baogiờ cũng nên đềphòng bấttrắc thì hơn, nhấtlà vào buổitối đibộ qua những những khu vắngvẻ. Ở những thànhphố Áchâu tôi đã đến, đôthị Nhậtbản là nơi cho tôi một cảmgiác antoàn tuyệtđối.

Ở Trungquốc, khi lên taxi, tôi thường thấy có “hàngràosắt” ngăn giữa khoảngcách tàixếtaxi và hànhkhách cả phíatrước lẫn phíasau. Mỗikhi đến một thànhphố mới, tôi thường hỏi tàixếtaxi là nơiđó cóđược anninh không? Ðasố đều nói là thànhphố của họ anninh rất tốt. Xong tôi lại hỏi thế tạisao xe anh lại có cáichắnsắt chengang ngăncách với hànhkhách? Tấtcả đều trảlời: “Ðể đềphòng cướpgiật!” Dođó, tôi rútra kếtluận là nơinào cũngcó cướpgiật.

Ðasố những khumuasắm mới và sangtrọng đều naná giốngnhau với những cửahiệu bán đồhiệu — từ Ðàibắc, Thượnghải, Thànhđô, đến Vũxương đều rậpkhuôn không mang cátính cábiệt. Nếu bạn muốnđidạo ở những khuphố giốngnhư Hànội Bamươisáuphốphường thì nên tìmđến những khuphố cũ, và ngaycả những nơiđó cũng đang lộtxác và thayhình đổidạng. Nóichung, phốđêm nơinào cũng rộnrịp ngườiqua, bấtkể ngàythứmấy trong tuầnlễ. Giốngnhư bấtcứ đôthị Áchâu nào, cólẽ do người đông và điềukiện ănở chậtchội, ngườita thường thích rũnhau rađường tìm nơi giảitrí. Vì cảmthấy Thànhphố Vũhán là một đôthị lớn, hàngquán cửahiệu chắc cũng giốngnhư những thànhphố lớn khác ở Trungquốc vậythôi, tôi quyếtđịnh thôi raphố, nên quayvề trởlại kháchsạn, bước vô quán barrượu của kháchsạn nằm kếbên, uốngbia.

Ðólà một quánbar nhỏ, trông giốngnhư một quáncàphê bậctrung ở Sàigòn. Quán vắngtanh, nhìnquanh tôi chẳngthấy ngườikhách nào. Tớinay tôi chưa vàođược nơinào nhộnnhịp đôngđúc như Nhạctrẻ No. 1 ở Sàigòn mà mỗi vịkhách gầnnhư đềucó một nữtiếpviên đứng sau quầy hầuchuyện. Hai nhânviên ở quầyrượu nầy đang xem TV ở góc quán.

Một cô nhânviên khác đang ngồi ở quầyrượu mộtmình. Khi thấy tôi bướcvào, cô niềmnở tiếpđón, cườinói hoạtbát làm tôi cảmthấy thânmật và dễchịu hẳnđi. Tôi gọi một loại bia địaphương và mời thêm một chai cho côgái. Nàng radấu gọi hai nhânviên khác lấy bia ra, trông cóvẻ nhưlà quảnlý của quánbar vậy. Tôi hỏithăm thì nàng chobiết nàng làm quảnlý phòngđấmbóp của kháchsạn, giờrãnh khôngcó khách, chạy xuống quán thưgiãn.

Ănnói tươivui rònrã và vồnvã, nàng nói với giọng người phươngbắc với khuônmặt tiêubiểu của ngườiHán vùng phíabắc, nhưng không cao. Lànda nàng trắngtrẻo, đôimắt đenláy và to tròn, với bờmôi chúmchím đỏmọng. Trông nàng tuổi tạc ngoài bamươi, đôimắt tođen layláy, ánhmắt sángrỡ dễthương, vócdáng đầyđặn nhưng không mập trong bộđồ sẫmmàu thờithượng. Nàng là hiệnthân của mẫungười nửa phươngbắc và phươngnam, trông naná như một minhtinh mànbạc nàođó mà tôi đã gặp trong vài phimbộ TV Trungquốc. Dĩnhiên là những câu tròchuyện giữa tôi và nàng chẳng cógì để đángnói, chuyện quê nàng, chuyện bên Mỹ.

Chẳngbaolâu sau từ trên phòngđấm có điệnthoại gọi nàng trởvề. Nàng nhắnnhủ tôi látnữa lên chơi, nhưng tôi nói hômnay tôi mệt, để tốimai. Nàng đirồi tôi mới cảmthấy cái cảmgiác tẻnhạt khi ngồi uốngbia mộtmình trong ngôiquán vắngtanh. Tôi tínhtiền vềlại phòng nghỉngơi.

Ngàyhômsau, cả buổisáng tôi đi dạo Ðônghồ, hay nói theo kiểu tiếngViệt là Hồ Ðông, vào cửa đông và cuốicùng ra ngoài cửa tây, cảthảy mất độ 3 tiếngđồnghồ. Dânthànhphố vàođây khỏi trảtiền vàocổng nhưng ngườingoài đến phải muavé. Ðasố côngviên ở cácnơi trên đạilục đều nhưvậy. Ngàynay giávé dànhcho ngườinướcngoài và ngườibảnxứ bằngnhau. Khi mới vàocổng, có những chiếcxe chạyđiện dùng để chở dukhách chạy vòngquanh hồ đậu gần cổngvào, và một ngườiláixe cứ đi kètheo nàinỉ chở tôi đi, nóirằng tôi đi đếnmai cũng khônghết bờhồ. Tôi cườicười nói: anh coithường tôi quá, trongvòng ba giờđồnghồ tôi sẽ gặp anh ở cổng tây. Cứthế, tôi dạo dọctheo bờhồ. Hồ Ðông ở Vũhán không lớn bằng Hồ Tây ở Hàngchâu và cũng chẳng đẹpbằng. Trong khuônviên của hồ là côngviên, có cầuđá, nhàthuỷtạ, hồphun, có hàngquán, bảotàngviện nhonhỏ, cóđủ những thứ tiêubiểu của một khuvườn Tàu, nhưng cách thiếtkế của khu nầy là phongcách của thời 70 của thếkỷ trước, nên có những cái lỏngchỏng không thíchhợp như những tròchơi ngồi ngựasắt hay máybaygỗ sơnphế thôlậu dànhcho connít.

Dọctheo bờhồ là những hàng dươngliễu rũ láxanh soibóngnước. Lốiđi trảinhựa dànhcho người đibộ mentheo bờhồ, hai bên là hai hàngcây cổthụ. Nhìnchung Hồ Ðông khôngcó cáinét kiêusa đàicác biết chảichuốt của Hồ Tây, nhưng bùlại cáivẻ bìnhdị quêmùa đơnsơ của nó với khuônviên rộngrãi của một côngviên và sựvắngvẻ khôngcó dukhách đếnthăm ồạt đã tạo cho nơinầy một néttỉnhlặng cáchbiệt với đườngphố náonhiệt xecộ ngoàikia. Điềuthúvị là giâyphút nhàntản bỏ từngbước một, nhìn sóngnước nhènhẹ ngoài hồ, ngắmnhìn những cành liễurũ đongđưa như những máitócthề của congái — mọithứ làm lòngngười dịulại, thanhthoát, nhẹnhàng. Chỉ cóđiều là khítrời mùahè khá oibức, tôi cầnphải kiếmchỗ mát ngồi, cuốicùng khi gầnđến cổngra, tôi đã ngồi ránlại rấtlâu ở một quánnước ngoàitrời, mua chainước tràxanh ướplạnh tôi thường uống, giâylátsau mới cảmthấy sảngkhoái hơnnhiều. Trong suốt haiba tiếngđồnghồ đibộ, tôi gặplại ngườitàixế lái chiếcxe điện chở dukhách hai lần, lần thứba là ngay tại cổngra, tôi vẫytaychào anhta và cườihỉhả thoảmãn thúvị. Ítra tôi cảmthấy thểlực mình còn khoẻchán, ngàynào cũng đibộ tớilui nhưthế hàng nămbảy tiếngđồnghồ mộtcách khoẻkhoắn.

Mườihai giờtrưa, chưa ănuống gì là tôi đã gọi taxi đến Hoànghạclâu. Khi chưa đếnđây, tôi hìnhdung trongđầu là Hoànghạclâu là nới thinhân Ðỗ Phủ và Lý Bạch đã đến trướcđây uốngrượu làmthơ. Nhưng khôngphải vậyđâu. Ðây đúnglà nơichốn và vịtrí của ngôi Hoànghạclâu hai thinhân nổitiếng trong thiđàn Trunghoa đã tới, nhưng Hoànghạclâu qua các triềuđại đã được trùngtu và xâydựng mới mấylần.

Những môhình trưngbày trong tầng mườimấy caonhất của Hoànghạclâu hiện đại chothấy những biếnthiên của toàlầutháp nầy qua nhiều thờiđại, dườngnhư càng vềsau lầutháp càngcao. Lần trùngtu, hay đúnghơn là xâydựng mới hoàntoàn, là vàokhoảng năm… 1989! Vàocửa phải muavé, giá 70 Yuan.

Hoànghạclâu ngàynay là khu côngviên giảitrí, diệntích rộng độ vài mẫuTây, phongcách của nó là một khuvừờn Tàu rộng lớn có đủthứ quenmắt như nhàthuỷtạ, hồcá, hònnonbộ, việnbảotàng chưngbày cuộc Khởinghĩa Vũxương mởđầu cho cuộc Cáchmạng TânHợi, nhàhát trìnhdiễn camúanhạc cổđại đờiHán, tràthất, vânvân.

Ngôilầutháp Hoànghạclâu chỉ chiếm một vịtrí khêmtốn trong côngviên vuichơi nầy. Gáclầu của toà lầutháp nầy caođộ mườimấy tầng, và thời hiệnđại cócả thangmáy đưa bạn lên tầng caovút chỉ trongvòng vài phút đồnghồ.

Tôi chọn lốiđibộ bậcthang mộtmạch lên trên tầng thápđỉnh bước ra hànhlang bênngoài ngắmnhìn toàncảnh của Thànhphố Vũhán rộnglớn và hiệnđại với giòng Dươngtửgiang cắtngang chia thànhphố thành haikhu đôthị nguyênlà Vũxương và bênkia bờlà Hánkhẩu.

Trời nắngnóng nhưng trên thápcao gióthổi mạnh và mátmẻ. Nhìn xuống khucôngviên bêndưới nhìnthấy toànbộ khuônviên vườntước câylá kiếntrúc cầuhồ với số người đôngđảo tớilui.

Hoànghạclâu là thế, nó khôngcòn mang cáinét thơmộng và cổkính trong trítưởngtượng của tôi, nhưng nếu bạn đã đếnđây thì cũng nên đến thăm nơinầy, tuylà là một khu côngviên vuichơi hiệnđại nhưng nó cũng có sắcthái riêngbiệt của nó, dĩnhiên là khôngcó những thứ như bạn thườngthấy trong một khu vuichơi giảitrí “theme park” kiểu Mỹ. Tómlại, đólà là một khuvườn Tàu rộnglớn với toà gáclầu Hoànghạclâu caongấtngưỡng là môtíp chủthể. Thànhphố Vũhán chỉlà một trong những nơi tôi dừngchân trongsuốt hànhtrình tôi đidọctheo dòngsông Dươngtửgiang, cóđiều tôi khôngngờ là một thànhphố nằmsâu trong lụcđịa lại quálớn nhưvậy.

Dạochơi, nghỉngơi, ănuống, xem trìnhdiễn cavũnhạc cổđại… trong khuônviên Hoànghạclâu xong là cũng mất bốn tiếng đồnghồ. Rangoài là trời cũng bắtđầu dịunắng, đólàlúc thíchhợp để đidạophố. Chếchvề phíatrái của khu nầy nằm cuối gócđường là Bảotàngviện Tôn Trung-Sơn. Bảotàngviện dườngnhư cũng sắp đóngcửa nên tôi không vào thamquan, vảlại bảotàngviện kỷniệm Cáchmạng TânHợi dọcsuốt theo nhiều thànhphố nằm trên dòngsông Trườnggiang dườngnhư đâuđâu cũngcó. Kểra tôi xem cũng đã khánhiều rồi nên khôngcòn cảmthấy sựthôithúc cầnphải xem để tìmhiểu lịchsử của từng vùng.

Suốt buổichiều cònlại chủyếu tôi dạoqua khắp các khuphố, trôngthấy nơinào có tiệmthuốc tândược là vô thumua thuốcdán Caohổcốt cho ngườiquen.

Thànhphố nầy quálớn, khu tôi đidạo chỉlà một khu của thànhphố. Sinhhoạt cũng giốngnhư những thànhphố lớn khác, giờtansở người đứngxếphàng chờ xebuýt đôngđảo tại những trạmxe. Lềđường đibộ rộngrãi và sạchsẻ với những hàng câyxanh đầybóngmát. Ðólà một đặcđiểm nổibật của kếhoạch đôthịhoá của nước nầy, rấtđáng khenngợi.

Trên đườnglộ chủyếu là xehơi dulịch tấpnập qualại. Xeđạp chạyđiện hay xeđạp có lốiđi riêng haibênđường nằmsâu bêntrong, có rấtít xegắmmáy. Và một đặcđiểm đángchúý là rấtít nghethấy tiếng còixe! Tấtcả đập vào mắt tôi là cái hìnhảnh của một thànhphố đang trong luồng vậnđộng, một dòngsống trôichảy mãi khôngngừngnghỉ, khôngquá vộivã ồạt như Thượnghải, nhưng cũng không chậmchạp như ở thànhphốcố Kinhchâu.

Tôi đểý có một đoạn khuphố tôi đi ngangqua, lãngvãng gần trước một cửahiệu McDonald, có một vài ngườithanhniên, ănmặc hợpthờitrang nhưng cóvẻ lếtthết. Khônghiểusao cảnhtượng đó làm tôi liêntưởng đến một khuphố nàođó bên Mỹ nơi những gócđường gần trước một tiệm bán rượu nàođó, có đám thanhniên dađen ănkhôngngồirồi hútsách đủtrò lỡnvỡn pháphách. Vấnnạn thanhthiếuniên duđảng hútsách ở Trungquốc kểra khôngphải là vấnđề nhỏ khi xãhội nầy càng mởcửa rộng ra đón luồnggiómới từ ngoài thổivào, khôngsao tránhkhỏiđược đám bụibặm nhơbẩn của vănhoá Tâyphương tựdo.

Ở xãhội Trungquốc ngàynay, nhànước chỉ xiếtchặt về mặt chínhtrị — nếu khôngcóai lộnxộn về chínhtrị thì mọithứkhác đều gầnnhư là tựdo. Thựcra ngày cũngcó ítngười quantâm đến vấnđề đảngphái hay ýthứchệ cộngsản, mốibậntâm sốmột vẫnlà tìmkiếm cơhội làmgiàu.

Tại các thànhphố lớn giớitrẻ tốtnghiệp đạihọc vẫncòn là giới dễ tiếnthân nhất. Giớilaođộng vẫn còn tấtbật taylàmhàmnhai. Nếu nhìn trên đườngphố, ta sẽ thấy xedulịch, haylà xeôtô như cáchnói bâygiờ, của tưnhân rấtnhiều, dĩnhiên là chỉcó mộtsố người làmăn khágiả mới muasắm nổi. Nhưvậy, nếu nhìn qua bềmặt mà phánđoán thì giới cótiền khôngphải làít. Bùlại, nghe nói concái của mộtsố người thuộc giới trêntrunglưu nầy bị bỏbê và quênlãng, thếlà chúng thamgia băngđảng bèphái hútsách phátiền chamẹ. Ðólà cái ấntượng tôi nhìnthấy từ một đám ngườitrẻ trên một đoạn của khuphố sangtrọng ởđây.

Buổitối về kháchsạn tắmrữa xong là tôi xuốngngay nhàhàng ăntối đểđược thưởngthức trọnvẹn từđầu đến cuối chươngtrình trìnhtấu dươngcầm như đêmhômqua. Cũng chỗngồi cũ, cũng cái hìnhảnh dịudàng dễthương gợicảm của côgái đánhđàn, và vẫn cũng chươngtrình trìnhtấu tốiqua, và tôi vẫn còn tìmthấy được những cảmgiác thơthới nhẹnhàng.

Sauđó tôi lên tầng hai của kháchsạn dạo hiệusách và cửahàng quàcáp. Vừa bướcra khỏi hiệusách ngay phíabênphải là tôi thấyngay salon thẩmmỹ và phòngđấmbóp. Mọisự xảyra hếtsức tựnhiên.

Tôi bướcvào và một cô tiếpviên hỏi tôi có muốn hớttóc không? Tôi trảlời tôi muốn đấmbóp và đưamắt nhìnquanh cóý tìm côgái mà tôi quên tên mới gặp tốiqua ở trong quánbar của kháchsạn. Nhìn xuyênqua những cánhcửa mởtoanh của những cănphòng nhỏ bày những chiếcgiường hẹp trải drap trắng sạchsẻ, và cơhồ trên mỗi chiếcgiường đềucó một cô đang nằmngủ lườilĩnh vì khôngcó khách.

Từ cănphòng lớn nằm ở góctrái, có tiếng congái hỏi vọngra: “Ai vậy?”

Tôi nhậnra ngay giọng của côgái tôi đang tìm. Tôi quay nhìnvề hướngđó thì thấy côgái ngồi bậtdậy từ chiếcgiường lớn bày trong phòng. Côta bướcra ngoài vuốttóc mĩmcười bẻnlẻn. Côta hỏi tôi muốn đấmbóp ởđây hay lêntrên phòng. Tôi nói ởđây hay lênphòng cũngđược. Nàng mĩmcười hỏi anh muốn em hay cô nào khác đẹphơn? Tôi cười: tôi muốn em. Nàng nói: “Anh về phòng trướcđi rồi em lên.”

Tôi ra thangmáy lênlầu về phòng mình, chợt nghethấy lòng rộnrã tưngbừng và xaoxuyến như đang trênđường điđến nơi hẹnhò với ngườiyêu. Vềphòng, tôi thayđồ ra ngồi ngoài ghếbành, pha táchtrà nóng, mồi thuốclá, mở TV nhưng chỉ thấy hìnhbóng côgái yêukiều hiệnra trướcmắt, timđậpmạnh, thấy lòng rạorực như chàngtrai mớilớn đang chờ ngườitình đến. Tôi tưởngtượng ra đủthứ, chỉ mỗi trítưởngtượng cũngđủ làm cảngười sướngrêmlên.

Chưa đến 10 phút sau là có tiếng gõcửa. Tôi chỉ mặc vỏnvẹn chiếc quầnlót bướcra mởcửa cho cô gái vàophòng. Nàng mới thaybộđồ khác, áosơmi, quầndài, tấtcả màuđen, bósát thânhình đầyđặn của cô.

Chúngtôi traođổi vài câu. Tôi nằm xuống giường và cô ngồi bêncạnh nắnnắn xoaxoa taychân và người tôi. Côta cóvẻ nhưng khôngphải là dân trong nghề đấmbóp. Cô xàsát người cô lên người tôi, vừa nóichuyện trêntrờidướiđất vừa xoanắn người tôi. Ðếnlúc côta mỏitay thì lại chốngcằm gát cùichỏ trên đùi tôi, bộngực chắcgọn đè nhènhẹ lên phầnkín của mình. Mọichuyện diễnra mộtcách tựnhiên và thoảimái, chẳng ai vộivàng điềugì dù cả hai đều biết chuyệngì kếtiếp sẽ xảyra.

Cứthế chúngtôi nói chuyện vòngvotamquốc cảgiờđồnghồ. Tôi thích đượchưởng cáicảmgiác rầnrần lânglâng nầy nên muốn kéodài thờigian ra khôngmuốn tiếnthêm bướcnữa. Dườngnhư côgái cũng thích vậy, chảcógì gấprút mặcdù tấtcả những độngtác của cô đềucó tínhcách gợiý mộtcách rõràng. Lúcnào mỏimệt hơn côgái chỉ việc để hết nửa thânngười trên của nàng đè hết lên phầndưới của tôi. Tôi vuốt máitóc của côgái và cảmthấy sungsướng rạorực tưởngchừng như đâylà giâyphút vĩnhcửu và ýnghĩa nhất của cuộcđời. Tôi thích nhìn đôimắt côgái nhất, đentròn và longlanh gợicảm.

Mộtlátsau, côgái vào phòngtắm, tắmrữa, khi bướcra ngoài phòngngủ cô quấn tấmkhăntắm trênngười, nhưng khi lêngiường với tôi mọithứ khôngcòn trênngười nàng nữa, đểlộra một thânhình đầyđặn nhưng cânđối. Trên tay cô cầm bọc áomưa, chẫmrãi mởra và úp mặcvào củaquý của tôi. Cảhai chúng tôi không nóigì, và tôi chỉ lẳnglặng quansát tấtcả mọi độngtác côgái đanglàm. Côta nhẹnhàng ngồi trênngười tôi và rồi — datrắng vỗ bìbạch… Tôi cảmthấy người têlịm, dườngnhư cóthể xuấtthần bấtcứ khoảngkhắc nào nhưng cố kềmgiữ… Côgái cũng đang tậnhưởng cólẽ cũnglà những giâyphút tuyệtvời hiếmcó đốivới cô, dođó tôi càng cốgắng kềmgiữ được phút tuyệtđỉnh cuốicùng lâudài cho nàng. Nàng nhắmmắt, rênrỉ, và khi nàng không còn kềmgiữ được nữa, nàng lắcmạnh thânngười, và như ngấtđi, gậpngười xuống nằmđè hẳn lên người tôi như một cái thâyma khôngcòn linhhồn.

Phần tôi, theo kinhnghiệm nếu tôi giữ được phútgiây tộtđỉnh cuốicùng, tôi cóthể kéodài cảmgiác đêmê khoáilạc lâudài. Tôi lậtngười côgái lại và chẫmrãi đisâu vào người côgái, từtừ, ravào dèdặt, mỗi độngtác đẩyđưa là mỗi phútgiây tưởngchừng như bùngvỡ ra… đisâu, đisát… nhènhẹ, nhịpnhàng, rồi dồndập, gấprút…. Cảthểgiới xungquanh như hoànhập lại một và tớilúc khôngcòn cóthể kềmchế đượclâu thêm hơnnữa, tôi cảmthấy cả luồng sinhlực trong thoángchốc àoạt tuôntrào như nước vỡbờ.

Cuộcyêuđương từ màndạođầu lẵnglơ chođến chấmdứt là gần haigiờđồnghồ. Côgái nói anh lợihại thật. Tôi hỏi lợihại gì? Nàng trảilời: “Cóthấy em lúc lêncaođiểm không, anh dai quá.”

Tôi lùngbùng trong miệng nói câu bónggió: “Thịtbò nấu lâu quá thì daiđi.”

Côgái suynghĩ trong giâylát rồi hỏi: “Ngườiđànông lúc làmtình khi sungsướng nhất là lúcnào?”

Tôi vừa nói vừa diễntả làmdấu cả mấy ngóntay: “Đólàlúc chàng muốn bắnra nhưng cố kềmgiữ, càng lâu càng sướng, dĩnhiên là lúc bắnra là lúc tuyệtđỉnh. Nàng tỏý là vẫncòn muốn làm nữa và muốn ngủlại quađêm với tôi. Dĩnhiên là đâucógì sungsướng bằng ôm một tấmthân gái mỹmiều ngọcngà nằm gọngàng tronglòng và ngủ cho tớisáng. Nhưng kinhnghiệm cho tôi biết nếu đi quámức giớihạn, thườngthường chuyệnphiềntoái cóthể xảyra chonên tôi nói tôi mệt, ngàymai cònphải tiếptục cuộchànhtrình đuổitheo bóngdáng nàng Dươngtửgiang của tôi.

Cuốicùng tôi traocho côgái tờ 100 Mỹkim để cô ravề. Tớigiờ tôi vẫn khôngnhớnổi côgái tên gì, cứ nghĩra tên nầy rồilại lẫnlộn với gươngmặt khác nàođó. Nhưng điềuđó khônglàm tôi bậnlòng, côgái kiềudiễm như một tiênnữ đầy bảnlĩnh kia mãimãi trong tâmtưởng tôi là một hiệnthân của nàng Dươngtửgiang huyềnhoặc. Cóđiều gươngmặt của cô trônggiống như một minhtinh nàođó trong phimbộ Trungquốc tôi từng đượcxem. Chonên, mỗilần bắtgặp khuôngmặt quenquen kia trên phimảnh thì bónghình nàng lại hiệnra đó làm tôi gợi nhớ lại những giâyphút thănghoa.

Cuộc hànhtrình của tôi, bấygiờ, mỗingày là một niềmvui, và khôngcó ngàynào giống ngàynào. Tuynhiên, Vũhán bỗngdưng trong một cuộcgặpgỡ tìnhcờ, thànhphố nầy đã trởthành một chỗ ghidấu đậmnét đốivới tôi, cho đếnkhi rờibỏ rađi, tôi vẫn cảmthấy một nỗiniềm xaoxuyến bângkhuâng. Cólẽ vìvậy, tôi như kẻ còn ngụplặn trong mennồngsay choángváng, tôi quênhẫng mất là sángngày hômsau đó tôi đã đichơi đâu và làmgì, tôi khôngthểnào nghĩra mà mãi tới chiều hômđó mới tới một thànhphố khác: Nhạcdương, nơi có Ðộngđìnhhồ, là nơi dòng Dươngtửgiang chợt đổidòng rẽxuống hướngnam.

Rời Vũhán tôi đón xekhách đi Thànhphố Nhạcdương, sởdĩ tôi chọn thànhphố nầy vì ởđó có Ðộngđìnhhồ, mà trong huyềnsử Việtnam đã nhắctới nhưlà nơi xuấtphát của ngườiViệt nguyênthuỷ trướckhi dicư xuống miềnbắc Việtnam. Ai đãtừng thắcmắc về nguồngốc ngườiViệt thì Ðộngđìnhhồ baogiờ cũnglà cái tên, hay đúnghơn, là một nơichốn cần truynguyên chođến nguồncội. Ðãlâu, tôi nhớlà đãcó đọc một bàiviết của một thứcgiả nàođó hìnhnhư đăngtrên tờ Hồn Việt, xuấtbản ở Cali, Hoakỳ, vào những năn của thậpniên ’80 của thếkỷtrước, ôngta từ Mỹ đã bayđến vùng phíanam của hồ này và đã đi mộtmình lụclọi tìmtòi vếtdấu của Trọngthuỷ-Mỵchâu và ngaycả ditích mộ của Hai Bà Trưng ngay tại vùngnầy(!)

Cóthể bàiviết của ông không mang tínhchínhxác lịchsử và khoahọc chonên lâudần khôngcóai nhắctới, nhưng ítra sựkiện nầy cho ta thấy Ðộngđìnhhồ có một malực nàođó đã xuikhiến ngườinầy bỏcông dòtìm rụcrạo khắp những nơi đầy sơnlamámchướng của nơichốn ẩnkhuất nầy. Tôi không làmnghiêncứu về vấnđề nầy, nhưng cũng chính cáimalực tươngtự đã xuikhiến tôi bướcchân của mình đến tận phương nầy.

Khi xekhách chở tôi tới Nhạcdương thì đã gần 5 giờchiều, trời đang sụtsùi mưa do ảnhhưởng của hai cơnbão nhiệtđới ngoàikhơi Tỉnh Phúckiến và Ðảo Ðàiloan. Cólẽ nhờđó mà khíhậu trởnên dễchịu và mátmẻ hơn chứ mấy hômnay trời quánóng và nhớpnháp. Tôi đã đặt xong kháchsạn trướckhi tôi rời Kinhchâu, nên khi xuốngxe tôi có hỏi ngườitàitế xebuýt thì ôngta nói cáchđó khôngxa. Kháchsạn tôi trúngụ mangtên “Ngânhà”. Tôi có trínhớ khôngđượctốt nhưng sởdĩ tôi còn nhớ tên kháchsạn nầy là vì tôi biết kháchsạn này do “Ngânhàng Trungquốc” kinhdoanh.

Vì trờimưa ướtát chonên tôi gọi xelôi babánh chởđi vì muốn cho ngườiphuxe tiềncuốcxe bữanay. Ngườiphuxe ragiá là 10 Yuan, tôi lắcđầu nói nếu tôi đáp taxi thì tốiđa tôi chỉ trả 6 Yuan (giá tốithiểu khi lênxe). Cuốicùng ôngta xin 5 Yuan. 10 hoặc 5 Yuan thựcsự không quantrọng đốivới tôi nhưng tôi muốnđược đốixử côngbằng, tiềnnàocủanấy và khôngbị cáicảmgiác bị “xígạt” đeođuổi mình. Quảthật, kháchsạn “Ngânhà” nằm cách bếnxe đâuđộ 500 thước — chỉ tội cho ôngphuxe giànua đạp chiếcxelôi còmcỏi ìạch chở tôi và hànhlý tớinới. Xuốngxe tôi cho ông 10 Yuan, ôngta cámơn rốirít mộtcách đángthươnghại. Tôi thườngcó cáithói nhưvậy ở cácnơi trên đạilục Trungquốc, tínhrẻ thì tôi đi, và baogiờ tôi cũng cho thêmtiền nhiềuhơn là ngườita mong đợi.

Khivào đặtphòng kháchsạn, tôi đặt hai đêm vì nghĩlà sẽ có nhiều nơi mình muốn thamquan. Kháchsạn tôi ở là một kháchsạn quốcdoanh chonên banđêm tuy cũng có vũtrường, disco, karaôkê, barrượu, đấmbóp… nhưng vì, tôi đoánchừng, chúng quálànhmạnh nên tôi không thích lắm.

Buổitối tôi định rangoài dạophố nhưng mưa bênngoài cứ rảrích khôngngừng. Ðốidiện phía bênkia đường có nhàhàng trông cóvẻ sangtrọng sạchsẻ nhưng vì cáchbàitrí với những chiếc bàntròn dànhcho cả chục người ngồi thànhthử làm tôi dộilại.

Ðườngphố trướcsau cóvẻ đìuhiu và vắngvẻ với những ngọn đènvàng trông héohắt trong làn mưasa. Tôi bỏ lên tầnglầu nơi có Tràthất, nhưng lại kêu bia uống, nhấmnha nhấmnhí với những mónkhô đặcsản và mì bò “ngầunạm” cay nóng, và nóichuyện càrỡn với hai côtiếpviên mặt còn nonsữa.

Chánrồi tôi lại bỏxuống tầnghai có internet càphê lênmạng rãorão được một tiếngđồnghồ là đã 10 giờ hơn. Giờnầy giảdụ có quáncàphê ấmcúng ngồi nhâmnhi tách càphê nóng nhìn rangoài khungcửakính hútđiếuthuốclá nhìn mưarơi thì tuyệt, nhưng nhìnra ngoàiphố saothấy umù và hàngquán nào dườngnhư cũngđều đóngcửa cả.

Sánghômsau, trời tạnhmưa và đã bắtđầu cónắng. Khôngkhí buổisáng sau một trậnmưa suốtđêmqua trởnên tronglành và dịuhơn. Nhạcdương tuylà một thànhphố nhỏ nhưng ngay trungtâm thànhphố xecộ vẫn chenchúc nhau trên conđường khárộng. Nhiều xe bấtkể đường vạchkẻ trắng chia lànxe, chạy tứtán, nhưng có cáiđược là thànhphố nầy, cũngnhư tại nhiều thànhphố khác tại Trungquốc ngàynay, xe bị cấm bópkèn nên thànhphố đỡbị ônhiễm âmthanh.

Saukhi ănđiểmtâm miễnphhí trong nhàhàng kháchsạn, tôi raphố dạo mộtvòng, đểý nơi nào có tiệmthuốctây là vào để tiếptục mua thuốcdán caohổcốt do ngườiquen gởimua mà tôi đã đi nhiềunơi nhưng chưa tìmra đúng nhãn có in hình cọp rằnri và đúng nhàthuốc sảnxuất. Thuốcdán trị đaunhức khớpxương nầy sảnxuất tại Vũhán, nằm phíađông kế Thànhphố Kinhchâu, cũng thuộc tỉnh Hồbắc. Chitiết nầy tôi ghilại là để giảithích lýdo tạisao vềsau khi vềtới phitrường San Francisco qua hảiquan bị lập biênbản! Cóđiều thuốcdán chẳngtìmra nhưng lại lạithấy thuốclá 555 dántemthuế Việtnam và thêm nữa, trầucau chếbiến sẵn bỏ tronggói được bàybán khắpnơi ởđây!

Ðặcđiểm của khu trungtâm thànhphố, giốngnhư những thànhphố khác ở Trungquốc, dườngnhư mớiđược xâydựnglại với nhiều dãynhà caotầng mớitoanh nằm dọctheo hai bênđường, nhiều cửahàng buônbán đủthứ đồxaxíphẩm và đườngxá rộngrãi trồng nhiều câyxanh trên lốiđibộ.

Cảmgiácchung của tôi tôi đidạo tại trungtâm của các thànhphố Trungquốc là dườngnhư cả nước đang thiđuanhau để xâydựng. Cầucống đườngxá đâuđâu cũngđược làmmới. Ngoàiphố thì chậtních xehơi mớitoanh bóngbẩy. Xeđạp, xegắnmáy chỉ nhiều ở những con đườngnhỏ và khuất trong thànhphố.

Cólẽ tôi đã nhìnthấy bềmặt đôthịhoá nhiềuhơnlà thấy nếpsống hiệnthực vẫncòn khókhăn với đạiđasố quầnchúng, vì nằm đằngsau những conphốlớn vẫncòn hiệndiện những conđường cũkỷ ổgà với những dãynhà tồitàn và xưacổ.

Nhưng ítra, ở những thànhphố tôi điqua, tôi thấyrõ là cảnước đang trên đà pháttriển mạnhmẽ, đâuđâu cũng ồạt xâycất như sau một cuộcchiếntranh vậy. Tuy ngườigiàu thì quá giàu, còn kẻ nghèo thì vẫn nghèo và còn nhiều, nhưng ítra cũng còncó kẻgiàu để vungtiền tiêuxài cho kẻnghèo đượccó côngănviệclàm. Cóngười lêntiếng về mứcsống chênhlệch cáchxa của hai giới nầy và báođộng một khảnăng bùngnổ một cuộcxungđột xãhội mới.

Ðidạo mộthồi xong, tôi gọi taxi đi thamquan Nhạcdươnglầu, một khuônviên có những ditíchlịchsử của thànhphố nầy nằm ngay trênbờ của Ðộngđìnhhồ. Ðọc tớiđây nhiều bạnđọc chắc đang chờmong một khámphá mớimẻ nàođó tôi sắp trìnhbày khi nghe nhắcđến địadanh Ðộngđìnhhồ đầy huyềnhoặc. Tôi cũng vậy!

Ðộngđìnhhồ thựcra là một hồ nướcngọt lớn đứng hàngthứnhì trên đạilục Trungquốc, rộng trên 3900 kílômétvuông (lớn gấp 39 lần diệntích Thànhphố Cựukimsơn!). Hồ nầy nằm chếch về phía tâybắc của Tỉnh Hồnam và Thànhphố Nhạcdương là một thànhphố lớn toạlạc bên bờđông của hồ nầy. Xungquanh hồ còn có nhiều thànhphố và thịtrấn khác. Với một vùng rộnglớn nhưvậy, chắcchắn có nhiều cảnhđẹp tại nhiềunơi trong vùng Ðộngđìnhhồ.

Tuynhiên, nơi tôi đếnthăm là Lầu Nhạcdương mà khuônviên của khu nầy nằm ngay bên bờhồ. Từ trên lầu nhìnxuống cóthể nhìnthấy cái mênhmông rộnglớn khôngbờbến của nó. Nhưng vì nó quá rộng chonên cảnhđẹp phảilà vùng nằmsát bờhồ. Nhưng cảnhtrí của khuônviên Lầu Nhạcdương không tạo cho cảnhhồ một nét độcđáo nàođó nổibật và khácbiệt với những nơikhác có aohồ.

Tuy lịchsử của Nhạcdươnglầu khá cổxưa, nhưng quymô của nó khôngđược đồsộ dù đãđược trùngtu nhiềulần qua nhiều triềuđại, kể cả thời hiệnđại, chonên nếu nó khônggắnliền vào những dâymối lịchsử từ hàng ngànnăm trước thì xemchừngnhư nó cũng bìnhthường như hàngtrăm ngôi lầutháp cổ khác ở khắp cácnơi tại Trunghoa. Tôi trả 45 Yuan để được hướngdẫn viếngthăm khuônviên Lầu Nhạcdương và chỉ trong 45 phút là xemhết, chưakể đã bị mất trên 15 phút “bị” đẩyvào nơi bán trà và bánđồ kỷniệm cho dukhách.

Khu dulịch nầy của Thànhphố Nhạcdương chưađược pháttriển đúngmức lắm chonên tôi vẫn còn tìmthấy được một chútít nétbansơ hoangdại của những ditích và cảnhvật chungquanh.

Saukhi thamquan xong, tôi tìmđến quántrà bên bờhồ gọi một ly trà nóng đặcbiệt, giá 20 Yuan, nhưng hươngvị của loại trà nầy cũng khôngcógì đặcbiệt đốivới tôi. Mặcdù đã được giớithiệu tỉmỉ về loại trà tôi đang uống, ngoạitrừ nhìnthấy những cuốnlá trà khô đang “khiêuvũ” trong táchtrà thuỷtinh đúngnhư lời giớithiệu trong gianhàng trà và côtiếpviên của quántrà.

Tôi ngồi bên chiếcbàn đặt ngoàitrời trên một khoảnhđất giốngnhư khuônviên của một khuvườn. Từ vịtrí đó tôi cóthể nhìnxuống bêndưới Hồ Ðộngđình. Trời đã lênnắng, cóvẻnhư muốn oibức trởlaị sau một đêmmưa. Tôi ngồi trong bóngmát, có gió từ mặthồ thổinhẹ vào nên cảmth61y dễchịu đôichút. Cólẽ đâylà giâyphút thoảimáinhất trongngày. Tôi có thóiquen đitớiđâu cũng tìm một chỗnàođó thật thoảimái để uống càphê hoặc bia. Và nơiđây, phíadướikia là mặtnước mênhmông của Ðộngđìnhhồ, một nơichốn mà trong tiềmthức nó đã khôngngừng thúcdục tôi tìmđến. Rấttiếc là tôi chưa tìmthấyđược nhữnggì mà tôi thầm mongmuốn nhìnthấy.

Tôi hỏithăm côtiếpviên quántrà là vùngnầy có những sắctộc thiểusố nào, thídụ như Mèo, Nùng, Thái, v.v… Nhưng côta lắcđầu nói khôngcó, có chăng là trong thànhphố sống lẫnlộn với ngườiHán là những sắctộc đã hoàntoàn Hánhoá là Hồi, Mãn, Mông. Tôi ngạcnhiên hỏi thếcớsao ngườita lại cóbán trầucau, vậychứ cho ai ăn nếu khôngphải là cho nhữngngười thuộc các sắcdân thiểusố?

Côta nói là cha của cô cũng ăntrầu, nhưng ông là ngườiHán!

Tôi nhấnmạnh là tục ăntrầu là chỉ có những dântộc phươngnam mớicó…

Nhưng cólẽ với trìnhđộ mớihọcxong trunghọc của cô, có nóithêm thì cô cũng không hiểu. Côgái chobiết là côta tốtnghiệp trunghọc hai năm trước, họcxong là cô làmtiếpviên cho quántrà trong khuônviên Nhạcdươnglầu chođếnnay vì không tìmra việclàm nàokhác.

Côta hỏi tôi từđâuđến? Tôi thuậtlại chuyếnphiêudu của tôi. Nghexong đôimắt cô trởnên mơmàng, ngóđăm về hướngchântrời xaxôi ngoài hồnước và nói cô cũng thích đidulịch như tôi nhưng với cảnhsống ởđây thì khómà cóthể thựchiệnđược.

Tôi khuyên côta nên đi họcthêm Anhngữ, cơhội cho tươnglai vào khoảng tuổi cô còn rấtnhiều hứahẹn. Cô nói buổitối cô có đi họcthêm tiếngAnh, nhưng chưathấy tiếnbộ. Tôi lặplại là tiếngAnh sẽ mởra một cánhcửa mới cho cô, hãy cốlên.

Tôi nói ởđây cảnh hồ khôngcógì đặcbiệt, vậy ởđâu có cảnhtrí đẹpnhất. Côgái nói nếu tôi đixa về phía bờnam hoặc sang bên bờtây, cảnh sẽ đẹp hơnnhiều. Nhưng đườngxá từ đấy đến những vùngđó khôngtốt, trên 100 câysố, thườngthì chỉcó dânđịaphương trong tỉnh mới đếnchơi những vùngđó.

Tôi thấtvọng và bỏngang ýđịnh muốn đixa hơnnữa về phíanam. Nếu tôi có bạnđồnghành và có cùng ýthích thì chắcchắn tôi khôngngại đixa và đisâu hơn đến những nơihẻolánh hơn trong vùng Ðộngđìnhhồ.

Mườimấy năm trướcđây tôi có xemđược một bộphimtruyện của Trungquốc quay tại một thônlàng nhỏ nàođó trong vùng Ðộngđìnhhồ, môtả một quảngđời của một côgáinhỏ sinhtrưởng trong một vùngquê, nhànghèo, “lấychồng”, mà “chồng” là một cậubécon mới biếtđi chậpchửng. Cô dandíu vời một thanhniên nôngdân làngbên và cóthai… Chuyệnphim xoayquanh những tậptục cổhũ như tảohôn và những hànhxử có cungcách rất phongkiến của ngườidân vùngnầy. Cuốnphim nầy cho tôi một ấntượng mạnhmẽ như là câutruyện đang xảyra tại một thônlàng nàođó ở miềnBắc Việtnam với cảnhtrí nhàcửa thônquê và ngườidânquê với cách ănmặc, đầuvấnkhăn, miệng nhaitrầu, tấtcả đều sống trong một thếgiới còn bị bóchặt trong những quanniệm bảothủ phongkiến xaxưa.

Nói mộtcáchkhác, Ðộngđìnhhồ, có những khu nào đó trong vùng nầy còn ẩnchứa những dấuvết và hiệnthực vănhoá của nhữnggì rất đặcthù mà mà dântộc Việtnam còn gìngiữ khi dicư về phươngNam. Tôi tự hứa với mình là vào dịp nàođó vềsau tôi sẽ làm chuyếnduhành có tínhcách khaiphá đó. Ðiều cầnthiết là phải làmbàitập trướckhi thựchiện chuyếndukhảo.

Tôi hỏithăm côgái xem vùngnày còncó nơinào khác để thamquan không? Nàng nói có chứ, Hồnam là quêhương của Mao Trạch-Ðông, anh cóthể đi thăm nơi chônnhaucắtrún của ông. Tôi mĩmcười khôngnóigì. Tôi mở máyảnh xemgiờ, đã gần 11 giờ rưỡi. Tôi quyếtđịnh về trả phòng kháchsạn và đónxe đi Trườngsa, thủphủ của tỉnh Hồnam.

Thànhphố Trườngsa nằm trệt về phíanam cách Nhạcdương khoảng 150 câysố. Tôi đáp xebuýt tớinơi vào khoảng 3 giờchiều. Trướckhi tới tôi đã đặt kháchsạn tại trungtâm thànhphố, từ bếnxe nằm bên khu thànhphố cũ tới đó mất hơn cả giờđồnghồ. Mặcdù vàotrong thànhphố đườngxá mới làm rộngrãi dànhcho nhiều lànxe nhưng kẹtxe đến mức xehơi chạy cả lên lềđường.

Từ phòng kháchsạn trên tầngcao nhìnxuống đườngphố trôngthấy đólà một cảnh hỗnloạn, xe chạy mộtcách không luậtlệ.

Cảnh này làm tôi nhớđến hồi nănngoái, sau chuyến đidulịch ở Nhật, nơi mà mọithứ đều ngănnắp và trậttự, chođến Hồngkông, một đôthị hạng bốnsao nếu Ðôngkinh là hạng nămsao. To nhớ khi chúngtôi đápxe từ Hồngkông sang Thẩmquyến Trungquốc, lúc vào thànhphố và bị kẹtxe, thằngcon tôi, đã quen với cảnh giaothông đâurađó từ Mỹ đến Hồngkông, quayđầu nhìn rangoài cửakínhxe, trôngxuống, nó kêuto lên: “Ba, ba, coikìa, xehơi chạy cả trên lềđường!” Chuyệnnhỏ nhưvậy, nhưng hiệntượng nầy biểuhiện chothấy ngườidânđạilục, lúccần, họ cóthể phábỏ luậtlệ mộtcách dễdàng.

Nóichocùng, với đàpháttriển kinhtế quá nhanhchóng, mựcđộ sửdụng xehơi quácao, nhưng lềlối láixe kiểu thờixãhộichủnhghĩa vẫncòn. Chắc còn phảicần hàng vàichụcnăm nữa nếpsuynghĩ và hànhxử xãhội mới mới trơthành nềnếp. NgườidânMỹ đã láixe hơn một trăm nămnay, sao mà sosánhđược!

Trườngsa, lạithêm một thànhphố nữa, là một đôthị lớn, nếu sosánh với Vũhán hay Thànhđô, cóthể nó nhỏhơn mộttí, nếu không sosánh diệntích và dânsố (11,800 câysốvuông, dânsố 5.63 triệu), tôi nghĩ mức đôthịhoá của nó cóthể lớnhơn cả Los Angeles của Mỹ! Vào buổitối ngàythứhai khi tôi ngồi taxi đixem một chươngtrình cavũnhạc tại một híviện trong thànhphố, lúc vòngđi vào banđêm khôngbịkẹtxe, chiếc taxi đã chở tôi đi suốt gần một tiếngđồnghồ qua các ngãđường, trên đạilộ hay trên những đoạn đườngvượt xuyên thànhphố, haibên đềulà nhàlầu caotầng mớimẻ, đènđómrựcrỡ, ngườixe nườmnượp.

Nếu bạn tưởngtượng bạn đang ở Thànhphố Ðàibắc, tôi chắc là bạn cũng không nhìnthấyđược sựkhácbiệt. Mấy người trong chúngta đã nghe nhắc đến tên Thànhphố Trườngsa. Ðốivới đasố chúngta, cứ cho nó là một thànhphố “vôdanhtiểutốt”, nhưng từ đó suyra Trungquốc có baonhiêu thànhphố khiêmnhường nhưthế.

Dođó, không đi không nhìnthấyđược xứngườita pháttriển nhưthếnào, cứ ở mãi trong một xó, xâyđược một câycầutreo, xâyđược một caoốc nhiều tầng, là nghênhnghênh cáimặt tựđắc tựmãn khoáitrá. Rõlà ếchngồiđáygiếng. Tôi nhớlà cũng vào khoảng thờigian nầy, Chủtịch Nhànước Trần Ðức Lương đang đến viếngthăm Trungquốc trong một chuyếncôngdu, lịchtrình của ông là sẽ đếnthăm những thànhphố ởđây là Thẩmxuyến, Quảngchâu, Namninh, và Cônminh, tôi hyvọng là ôngta sẽ nhìnthấy được mứcđộ pháttriển của ngườita, khi vềnhà hãy suynghĩ và cùngnhau bànbạc để có kếhoạch đuổikịp xứngười.

Ngàynay nướcnào kinhtế mạnh là nước đó có “thớ”, khôngsợ bị ai ănhiếp! Cứ lấy gương của Tângiaba hay NamHàn là rõ. Nhưvậy chớ đừng thấy Trungquốc pháttriển quámạnh rồi tấtcả dânta đều phải dồn về thếthủ cứ tínhchuyện làmsao đỡđòn nếulỡ bị bắtnạt thayvì tìmcách vẽra biệnpháp đứngđắnnhất là tìmđường vươnlên lớnmạnh như ngườita. Ngườita, đâylà nóivề Trungquốc, cóthể làmđược là mình cóthể làmđược.

Trườngsa có mộtsố địađiểm dulịch có ditích lịchsử (ngôimộ đời Hán có xác-ướp của một phụnữ thờixưa và một ngôimộ khác chứa 170 ngàn thẻtre khắcchữ, trườngđạihọc 1000 nămtrước, chưakể cốcư của cả Mao Trạch-Ðông và Lưu Thiếu-Kỳ) nhưng tớigiờ ngồilại nặnóc tôi ngồi nghĩra mà không bị lẫnlộn với những ditích ở những vùngkhác mà tôi đã đithamquan ở Trungquốc kỳnày. Trínhớ tôi nó cũng giốngnhư thẻbộnhớ cũ máychụphình mãsố của tôi, khi bộnhớ đầy, tìm hìnhkhôngđánggiữ để xoábớt cho cóchỗ chụpnhình mới thì những tấmhìnhmới lại dànhmất vịtrí mới xoábỏ, thànhthử chúnglẫnlộn vớinhau, nhấtlà chùamiếu, chỗnào cũng giốngnhư chỗnào!

Tómlại, Trườngsa chỉlà một thànhphố lớn, thủphủ của Tỉnh Hồnam, ditích lịchsử tuycó nhưng không đángkể bằng những nơikhác, nếukhông thì tôi vẫncòn ấntượng về chúng. Ðâylà thànhphố nằm vềhướng đôngnam cách dòng Dươngtửgiang và Ðộngđìnhhồ kháxa. Nếu bạn muốn đếnđây để làmnghiêncứu về những sắctộc thuộc dântộc BáchViệtcổ thì tạiđây có những đạihọc và việnnghiêncứu nhânvăn lớn có nhiều tàiliệu để thamkhảo hay lấy nơiđây làm đầucầu để đi thựctế vào những vùng xaxôihẻolánh hơn dưới vùng phíanam của tỉnh nầy.

Về lãnhvực duhí thì tôi chỉ nhớ có hai chuyện: ngồi lườibiếng trong quáncàphê Milo (“Mêla”) nhìnngắm phốngười và buổitối thứhai đixem chươngtrình cavũnhạc kiểu Las Vegas với những đoàn vũcông ngườiÂuchâu (mà tôi đoán là ngườiNga) hùnghậu.

Tốiđó taxi chở tôi vềlại kháchsạn chỉ mất đâuđộ nửa giờđồnghồ thayvì cả tiếngđồnghồ hồi vòngđi — nghĩalà bị taxi phỉnh, nhưng khôngsao, có vậy mới đượcdịp nhìnthấy sự rộnglớn của thànhphố nầy.

Cũng chuyện taxi phỉnhgạt chởđi lòngvòng làm tôi nhớlại nămngoái ở Hànội giađình chúngtôi đón taxi ngoài bờ Hồ Hoànkiếm nhờ chởđi quán Chảcá Lãvọng. Anhta chở chạylòngvòng mấthết 50 ngàn đồng mà khi bậnvề chúngtôi ngồi xíchlôđạp chỉ đi một khúcđường là tới. Thànhphần lúcnào chờ sơhở của ngườikhác để lừađảo thì nơiđâu cũngcó, nhưng miềnBắc Việtnam thì có hơi nhiều. Cáikhác là mứcđộ lừađảo, tại những xãhội Áchâu thì bắtđầu từ những chuyệnvặt.

Sang ngàythứba tôi đápxe đi Thànhphố Namxương, thủphủ của Tỉnh Giangtây, nghĩalà vòng ngượclênlại hướngđôngbắc, cách Trườngsa khoảng 4 giờxe trên xalộcaotốc. Tôi đang đivề hướngrẽ ngoặclên cũng hướngbắc của dòng Dươngtửgiang. Trongsuốt cuộchànhtrình nầy, dovì khíhậu quá nóngnực cólúc tôi định táchbỏ lịchtrình baysang vùng caonguyên Vânnam mátmẻ. Nhưng vùng đó, mườimấynăm trướckia tôi đã đếnđó hailần. Hômtrước, côgái Vũhán nghe tôi thanvan nóngnực hoài nên khuyên tôi đi chơi núi Lưsơn nằm ở vùng miềnbắc Tỉnh Giangtây.

Thànhphố Namxương là chặnnghỉchân của tôi trướckhi tớiđó. Nhìn bảnđồ thì tôi nhậnra vùngđó nằm đúng trên tuyếnđường dọctheo dòng Dươngtửgiang huyềnhoặc. Thậtlà kỳdị là cáiýnghĩ là phải làm chuyếnduhành đến các nơichốn dọctheo dòng Trườnggiang đã bámriết tôi trong từng ýnghĩ. Tên consông này trong tiếngAnh nó đượcgọilà Yangtze, trong tiếngPháp và tiếngĐức lại thuộc giốngđực, le fleuve Yangtsé và der Jangtse. Nhưng tôi vẫn xem Dươngtửgiang là một côgái, nàng là ai?

Ngàyxưa Namxương cò có một tên khác là Hồngđô, nhưng khi nhắcđến cáitên Namxương cólẽ đốivới nhiều ngườiViệtnam nghe rất quenthuộc. Còn với tôi là nghĩ tới ngay vở tuồngcảilương đượcxem thờinhỏ là vở “Thiếuphụ Namxương” kểlại câu chuyện một chàng họ Trương, đi đánhgiặc lâungày về con mình khôngcòn nhậnra cha nữa mà cứngỡ cha của nó là cáibóng in trên tường mà mẹ của nó đã chỉcho nó thấy hằngđêm, trongkhiđó chàng Trương nghe con nói thì ngỡlà vợmình ngoạitình khi chàng đitrận vắngnhà, thếlà thảmkịch xảyra… haylà câuchuyện thiếuphụ Namxương bồngcon chờ chồng hoáđá…

Thựcsự đây khôngphảilà là nơi xuấtxứ của những câuchuyện này, màlà câuchuyện cóthực của bà Vũ Thị Thiết, người Tỉnh Hànam (Namđịnh) ở Việtnam, tức Thiếuphụ Namxương, có miếuthờ từ Đời Lê Thánh-Tông.

Tuy chỉlà trùngtên, như bấtcứ địadanh mang tiếngHánViệt nào ở Việtnam, cái têngọi thânthiết kia phảnảnh tìnhtự của một dântộc và đấtnước Việtnam trongsuốt dònglịchsử đã trảiqua biếtbao cuộcchiếntranh daidẵng tangtóc. Các nhàdântộchọc nghiêncứu về huyềnsử dângian cólẽ cũng đã cóngười lưuý về cáikỳbí của sựvaymượn linhhồn nầy, vì khôngphải mình nghèonàn về trísángtạo hay tưởngtượng và bikịch thựctế nhưng cáilõi của câuchuyện “Thiếuphụ Namxương” cólẽ lại chínhlà cái mẫusố chung là “Nam-“…

Mang cùng tínhcách tươngtự, chính các nhàdântộchọc Trungquốc cũng gãiđầuvòtóc đặtcâuhỏi tạisao còncó mộtsố “ngườiHán” ở Namxương, hay đúnghơn là cả vùng Giangtây, còn thích ăntrầu? Ði trên đườngphố ởđây tôi đã nhìnthấy nhiều tủhàng bàybán trầucau như bán thuốclá vậy.

Tómlại, các nơichốn dọctheo và toạlạc xuôitheo bênkia bờ hữungạn của dòng Dươngtửgiang đều indấuấn mốiliênhệ mậtthiết với dântộc BáchViệtcổ. Sựbíẩn của sựkiện này cólẽ sẽ mãilà sựbíẩn, nhưng mộtkhi đến những vùngđó, như Ðộngđìnhhồ, như Namxương, tôi cảmnhận thấy có một sứcthúcđẩy đã lôikéo tôi đến những nơichốn như nơinầy, tuy không vénbỏ được mànbíẩn kia nhưng ítra là trong sựtruytìm liêntục, mộtcách vôthức, cáicộirễ chằnchịt từ thuở đờixửađờixưa nàođó chợt thểhiện thấpthoáng một ýnghĩa nàođó thayvì chúng là một mớrối bòngbong.

Sựthể giốngnhư người biết chútít chữHán như tôi nhìnvào những hìnhtự chữHán xalạ cổxưa. Bạnnào biết chữHán, cólẽ sẽ hiểuđược những gì tôi nói ởđây nếu tôi đưara thídụ như những chữHán chỉ dân “Việt”, “Hùng” hay “Lạc”, đốivới người khôngbiết chữHán, chúng chỉlà những hìnhảnh vônghĩa. Nếu cóbiết chữHán nhưng còn chưa nhậndạng được những chữ nầy thì đầuóc sẽ tựđộng liênkết những tựcăn để truytìm ýnghĩa mà mơmơmàngmàng cảmnhận được ýnghĩa của chúng. Ðólà một thứ cảmthức tậpthể mà mỗ conngười trong chúngta đều có chấtchứa trongngười ẩn trong tinhthần của từng tếbàosống trong mỗi thớthịtda và máumũ.

Tôi có bỏthờigiờ đidạo trên đườngphố Namxương, nhưng không hiểusao giờ hồitưởng lại tôi hay lẫnlộn thànhphố nầy với Thànhphố Trườngsa. Thậtsự Namxương nhỏ hơn Trườngsa nhiều. Những khuphố mới ở trungtâm thànhphố thì cảhai naná giốngnhau, nhưng đườngxá Namxương nóichung cũkỹ và nhỏhẹp hơnnhiều. Ởđây tôi còn thấy những khuđường với những cửahàng nhỏ giốngnhư ở một khuphố nào ở Sàigòn, Nguyễn Thiện-Thuật hay Cao Thắng chẳnghạn. Xecộ trên đườngcái cũng thưathớt và ít bonchen ồnào hơn. Cungcách và phongthái của dânthànhphố còn giữ cáivẻ chậmchạp và ùlì xãhôichũnghĩa, ít sôiđộng hơn những thànhphố lớn khác. Cólẽ trời quá nóngnực chăng?

Buổitối duynhất ởđây tôi ăncơm trong một nhàhàng khá khangtrang nằm đốidiện với kháchsạn tôi đang ở. Các côtiếpviên đều lịchsự nhãnhặn, giúp tôi chọn mónăn Giangtây. Thứcăn vùngnầy cũng thuộc loại đồăn caynóng, nhưng dầumỡ cũng rấtnhiều. Tôi nhớlà có món giòheo khokhô ănlạnh, đivới bia địaphương khá hợpkhẩu. Có mónsúp naná như gàô hầmthuốcbắc của Quảngđông. Trên các mónăn họ bỏ ngò rấtnhiều. Tôi xinthêm ngò thì họ mangra một dĩarangò tưới dấm và tươngớt. Thêm vào đó hìnhnhư còn hai món nữa nhưng tôi khôngcòn nhớ là món gì.

Qua buổitrưa hômsau tôi cũng vào quánăn nầy, gọi những món khác, nóichung đồăn caynóng hơn đồ Quảngđông.

Thựcsự điềuđángnói ởđây khôngphảilà thứcăn Giangtây mà là chuyện có một vịkhách, cólẽ là dânlàmăn cótiền, ănmặt tơmtất, ngồichung với vài ngườiđànông khác, liêntục nhổnướcbọt xuống dưới nềngạch lót đáhoacương bóngloáng. Tôi nhìnquanh xem phảnứng của những thựckhác khác, cóngười trôngthấy nhưng dườngnhư đốivới họ đólà một chuyệnthườngtình! Chuyện nầy xảyra vào bữacơmtrưa của ngàyhômsau.

Trong phạmvi Thànhphố Namxương, ngoài mộtsố ditích lịchsử như chùamiếu, tháplầu, chủyếu là khu Ðằngvươngcác. Giốngnhư khu Hoànghoạclâu ở Vũhán, Ðằngvươngcác là ngôitháplầu cổ đãđược xâydựng mới nằm trong một khuônviên rộnglớn, trongđó baogồm vườnhoa, nhàthuỷtạ, v.v.

Khu ditích Ðằngvươngcác toạlạc bên bờsông Dươngtửgiang, nằm về phíatây của thànhphố Namxương, là một trong ba tháplầu nổitiếng của vùngnam sông Trườnggiang; hai tháplầu kia là Nhạcdươnglầu ở Thànhphố Nhạcdương và Hoànghạclâu ở Vũhán.

Vềmặt lịchsử, nguyênthuỷ tháplầu Ðằngvươngcác được xâydựng vào Thời Ðường, năm 653-659, do em của Vua Lý Thế-Dân xâydựng. Trongsuốt lịchsử của nó tháplầu nầy đã bị pháhuỷ và trùngtu hoặc xâydựng lại trên 28 lần và lần cuốicùng nó bị thiêuhuỷ hoàntoàn vào năm 1926. Vào năm 1989, tháplầu nầy hoàntoàn được xâudựng mới lại theo bảnthiếtkế Ðời NhàTống. Tháplầu nầy cao 57.5 mét rưỡi, có năm tầng, toạlạc trên một khuvực rộng 13,000 thướcvuông, và mang những nét đặcthù như máicong, cộttrụ chạmtrổ côngphu, giữđược vẻnguynga của kiếntrúc nguyênthuỷ ÐờiTống. Ðến thăm khu tháplầu nầy, nếu bạn thích lânla ngồi uốngtrà ngắmnhìn ra dòngsông Dươngtửgiang, bạn cóthể bỏ cả buổisáng hoặc trọnngày ởđó. Phần tôi, vì đã thamquan nhiều tháplầu, tôi chỉ dạo khu này đâuchừng hai giờđồnghồ.

Có thangmáy lên tầng caonhất của tháplầu, nhưng tôi vẫn thích đi bộ lên đến tầng năm xong ra ngoài hónggió ngắmcảnh thànhphố, dưới khuônviên vườnhoa, và dòng Trườnggiang dài vôtận. Trên tầng caonhất có sânkhấu trìnhdiễn vũnhạc ÐờiÐường, với những nữvũcông ănmặc xiêmy như cungnữ trong cungđiện vua Ðường mõngmãnh hởngực và phơi rúnbụng trắngngần nhảymúa theo điệunhạc cổ thờibấygiờ. Chươngtrình trìnhdiễn có giờgiấc và kéodài khoảng 20 phút.

Từ tầng đó tôi xuống từng tầng một thamquan những triễnlãm và bàybiện ditích lịchsử, có tầng bày biện tấtcả những môhình của những kiếntrúc của Ðăngvươngcác qua các triềuđại.

Khi dạochơi trong vườnhoa, tôi đểý thấy có rấtnhiều ngườinướcngoài, dânÂuchâu, mặtmũi người nào cũng hiệnra nét tươivui hớnhở, mỗi giađình đều đẩyxe cútkít connít có trẻthơsinh Trungquốc, có em cũng đã lớn trên ba tuổi. Không hỏi thì tôi cũng đoánđược những đứatrẻ kia đãđược những ngườiÂuchâu kia nhận làmconnuôi.

Chiều hômtrước, khi tôi đidạo trên đườngphố Namxương, cũng đã nhậnthấy cảnhtượng tươngtự. Sựkiện nầy chứngtỏ dân của vùng nầy cóthể còncó lắm ngườinghèo, khôngđủsức nuôinổi conmình nên đã hiến chúng làmconnuôi cho ngườidatrắng nướcngoài. Hiệntượng nầy tôi khôngthấy ở những nơikhác. Việcnầy chợtdưng làm tôi cảmthấy nặnglòng, cólúc suynghĩ bângquơ tựhỏi khônghiểu 18 hoặc 20 nămsau khi đámtrẻ được nhận làmconnuôi đó cóđược cơhội quaylại quêhươngmình để tìmlại chamẹruột không.

Suối buổisáng cònlại tôi đi dạothăm vài ditích khác trong thànhphố, dạophố và tìmđược một tiệm bán thuốcdán Caohổcốt mua mườimấy hộp, xong về tiệmăn gần kháchsạn ăntrưa xong độ hai giờchiều là ra bếnxe đónxe đi Núi Lưsơn theo chươngtrình đã địnhsẵn, nằmtrên vùngbắc Tỉnh Giangtây cách nơinầy độchừng 3 giờ xe.

Trongkhi ở bếnxekhách chờ giờ lênxe, lầnđầutiên tôi thấy có ănmày ănxin tại bếnxe trong khu chờđợi. Ðólà một ônglão trêndưới tuổi 60 và một embé độ ba tuổi, ănmặc lamlũ. Tôi chẳngthấy có ai chotiền họ hết. Thằngbé khi thấy tôi đang cầm gói chíp khoaitâychiên đang ăn gầnhết thì nó xin, tôi áingại trao cho nó, chothêm tiềnlẻ và gói thịtbò khô tôi mua ở Cửutrạicâu cònlại trong hànhlý xáchtay.

Dườngnhư việclàm của tôi khiến tôi trởthành mụctiêu của nhiều conmắt của nhiều người đỗdồn nhìn hướngvề phía tôi. Tôi có cảmtưởng là tôi đanglàm một chuyện chẳngai làm cả. Ở San Francisco, nơi cónhiều dânvôgiacư xintiền, ngàyxưa tôi thường chotiền họ, nhưng về saunầy hiểubiết thì họ là những người đãđược chínhphủ giúpđỡ nhưng họ đasố là những người hútsách nghiệnrượu, nên vềsau tôi khôngcòn chotiền họ nữa.

Trườnghợp ônglão và thằngbé ănxin cóthể là một trườnghợp là đứatrẻ cóthể bị đẩyđi ănxin để gây lòngthươnghại. Nhìn tuổi thằngbé, tôi chỉ liêntưởng tới đứacontrai tôi thuởcònnhỏ đầyđủ chutất, dođó cảmthấy xótdạ thươnghại cho những kẻxấusố. Tómlại, Namxương là một thànhphố hãy còn lạchậu và nghèonàn.

Sựphánđoán của tôi cólẽ là đúng khi tôi bướclên chiếc xekhách hạngtrung đi núi Lưsơn. Ðólà một chiếc xebuýt cũkỷ và thôlậu. Trongsuốt cuộc hànhtrình của tôi chotới lúcđó, đó là lầnđầutiên tôi ngồi trên một chiếc xekhách bệrạc nhưvậy để đến một khudulịch nổitiếng và sạchsẻ như Lưsơn.

Nóivề cáinghèo của Trungquốc thì thựcra ta cóthể nhìnthấy ở những khu khuấtlánh trong một thànhphố hoặc tại một vùnghẻolánh trên đạilục. Mặcdù năm 2004 mứcthunhập bìnhquân của dânBắckinh trên mỗiđầungười là 5000 đôla Mỹ mộtnăm, nhưng trên thựctế đasố ngườidân ở thônquê mứcthunhập vân còn ở khoảng 500 đô một năm. Dĩnhiên là giácả sinhhoạt môi vùng mỗi khác. Thídụ như muasắm ở Thượnghải ngàynay đắtđỏ hơncả ở Hồngkông.

Ở Namxương, nếu sosánh về mứcđộ pháttriển thì thànhphố nầy vẫncòn khá hơn Thànhphố Kinhchâu hay Nghixương. Thídụ, bạn cóthể vào muasắm đồ trong hệthống “WalMart” (xâydựng 2003) của Mỹ ởđây. Trong Thànhphố Namxương, cónơi tôi đã thấy hệthống cầuvượt trêndưới có 4 tầng, mỗi tầng có lốiđibộ ănthông với những caoốc nằmngang với mặlềđường của cầuvượt. Hệthống cầuvượt và mặtđường ănthông với kiếntrúc caoốc nhưvậy tôi chỉ mới thấycó ở Ðôngkinh hay Osacar ở Nhật. Ðặcđiểm của hệthống cầuvượt nhiềutầng nầy là giảitoả được nạn kẹtxe tại khu ngãnăm ngãbảy mà không làm những caoốc nằmtrong khunầy bị chelấp và choáng mặttiền.

Cảnh đườngxá xoắnốc chằngchịt nằmngay trước cửasổ của tầng năm tầng sáu của một caoốc tại gócđường này, dù từ trong cửasổ của một vănphòng nàođó ngườita vẫncòn thấy conđường băngngang trướcmặt bênngoài. Những conđườngvượt đó được xâydựng theo một phươngcách mà kháchbộhành cóthể từ ngoài bướcvào hoặc từ trong bướcra đibộ trên đườngcái như ở tầngtrệt vậy. Nếu không đểý nhìnxuống kẻhở của những váchchắn trênđường thì ngườiđibộ ít nhậnthấy cái cảmgiác là mình cách mặtđất hàng nămbảy tầnglầu. Hệthống nầy dườngnhư tôi chưa thấycó ở thànhphố Thượnghải mà ởđó tôi chỉ thấy những conđườngvượtcaotốc (elevated expressway) chạy băngngang xuyên thànhphố, mà nếu nhìn haibên sẽ thấy những cánhcửasổ của những caoốc nằm gầnsát haibên đường, giốngnhư ở Hồngkông hoặc Nữuước.

Dù có chê Namxương lạchậu như thếnào nhưng conđường xalộ dẫnđến núi Lưsơn vẫnlà xalộ caotốc hiệnđại như bấtkỳ nơinào khác mà tôi đã điqua.

Buổichiều khi rẽ rakhỏi xalộ và bắtđầu tẻ vào đườngđèo leolên vùng Núi Lưsơn, chiếc xebuýt hạngtrung cũkỷ khởisự chạyìạch cả giờđồnghồ mới vàotới cổng của khudulịch núi Lưsơn và ngừnglại. Hànhkhách phải xuốngxe và muavé vàocổng. Nếu tôi nhớ khôngsai thì giávé kháđắt, khoảng 160 Yuan mỗingười. Trênxe có một giađình gồm năm người, trông cáchănmặc của họ tôi đoánchừng là dânthônquê từ ngoạivi Thànhphố Namxương đến, cảthảy họ phảitrả 800 Yuan cho vévàocổng, cólẽ là sốtiền dànhdụm khálớn của họ cho mộtchuyến đichơinúi.

Khi một nhânviên gáccổng quágiangxe để vàotrong khudulịch bướclên xe, sẵntiện tôi hỏithăm địađiểm xuốngxe để đến một kháchsạn bốnsao mà tôi đã điệnthoại đặtsẵn trước thôngqua cuốnchỉnam kháchsạn mà tôi đã dùng suốt cuộchànhtrình. Ngườiđó chỉdẫn tôi xong rồi hỏi tôi trảtiền kháchsạn đó baonhiêu một đêm, tôi nói 460 Yuan. Anhta nói quámắc, nếumuốn tôi cóthể mướn biệtthự chothuê độchừng 300 Yuan. Khôngmuốn rắcrối, tôi nói tôi đã đặttiền cọc rồi.

Thựcsự nó chảđắt tínào khi qua ngàyhômsau tôi đổi chỗở sang một kháchsạn kiểu biệtthự khác, giá là 600 Yuan! Lýdo là kháchsạn tôi ở nằmkhuất trong một khuvực hẻolánh giốngnhư trongrừng, còn kháchsạn tuy nóilà bốnsao nhưng thựcra trông tẻnhạt, ở tầng bốn mà khôngcó thangmáy, còn nhàhàng, barrượu, quáncàphê thì vắngngắt. Ở Trungquốc, khi chọn kháchsạn thì tôi thích nơi thịtứ xôbồ, kháchsạn thì phải cóđủ mọi sinhhoạt hỉnộáiố như ở Las Vegas.

Từ chỗ xuốngxe tại một gócđường tôi cònphải đibộ một đoạnđường núi quanhco vào sâu bêntrong một khu có nhiều kháchsạn và nhàtrọ đủkiểu đủcách, tấtcả như nằm thụtsâu trong rừng, ngaycả bãiđậuxe của những kháchsạn nầy cũng giốngnhư bãi đậuxe giữa rừnggià!

Cái cảmgiác sảngkhoái đầutiên là được hítthở khôngkhí mátlạnh tronglành. Tôi chưa đến Sapa miềnBắc Việtnam như tôi có cảmtưởng như đang ở Sapa, hay đúnghơn là một nơi nàođó ngoạivi Thànhphố Ðàlạt, nơi có thôngreo, suối đỗ từ núi cao rócrách chảy miênman dọc theosuốt đườngđi và chỉcó câycỏ và núiđá làmnền.

Ði một đoạnđường mới có khukháchsạn, biệtthự, hoặc nhàcửa của dânđịaphương. Dĩnhiên là dukhách từ các nơi đỗtới không ít, nhưng vì trong khuvực nầy, nằm cách khu thịtứ trungtâm “thànhphố” Lưsơn kháxa, kháchsạn nằm rãira như trong rừng, chonên trong suốt đoạnđường tôi đi hướng về ngôikháchsạn tôi sẽ tới, tôi lại gặp nhiều dândịaphương bántrà cho dukhách nhiều hơncả dukhách!

Giữađường có bà “dụkhị” tôi mua hai hộptrà xanh nổitiếng của địaphương nầy mớiđầu ragiá 20 Yuan một hộp tròn (độ 100 gram), tôi từchối. Bàta itếptục bámtheo tôi, tảoán nàolà bà cần mưusinh cho giađình, tôi chỉ cần mua hai hộp trà là giađình bà có đủ bữacơm ăn trongngày.

Bảntính tôi rất ngại muađồ mangtheo lỉnhkỉnh trênngười nên tôi cươngquyết từchối, thếlà bàta lạ hạgiá hai hộptràxanh xuống còn mỗi hộp 10 Yuan tặng thêm hai gói trà nhỏ! Tôi cảmthấy bàta cứ theohoài nàinĩ phiềnquá chonên rúttiền traocho bà “muaphứt” choxong.

Thếmà chưaxong, đi được một đoạn đường nữa ìạch kéo cái vali hànhhý trên lốiđi đấtcát và haibên có hàngdậu mọc câydại như trên một đườnglàng nàođó ở nhàquê Việtnam, lại có thêm một bà bán trà khác xuấthiện nàinĩ mời tôi mua hai hộp trà khác giá cảthảy 10 Yuan! Tôi nổiquạu nhưng vừa muốn chấmdứt trìnhtrạng lôikéo lêla và lại thấy rẻhơn nên lại mua thêm 2 hộp trà nữa là 4 hộp!

Một người đànbà khác trông cóvẻ nhưlà ngườicóhọc ănvận giốngnhư côngnhânviên nhànước của cơquan nàođó trong khuvực, từ phíasau bướclên đi ngangbước với tôi nhìn tôi với ánhmắt thôngcảm và bà nói: “Ðừngcó tin tụi bán trà ngoài đường, chúng thường phỉnhgạt dukhách, làm mấtmặt hết dânxứnầy. Ðể tôi báocáo với côngan đến dẹp hết bọnnày.”

Tôi cố gượngcười: “Tôi muahàng mà thựcgiả thếnào chẳngbiết rasao.” Bà chỉ cho tôi đi tiếptục đến kháchsạn cáchđó khôngxa.

Tuy thấtvọng về cáitầmmức “bốnsao” như ghi trong tập chỉnam quảngcáo, nhưng cáivắngvẻ và nhỏbé cũng như sạchsẻ của kháchsạn cùng với khungcảnh thiênnhiên chungquanh, cộngthêm nụcười tươirói của các côtiếpviên trẻtuổi xinhđẹp đứng trong quầytiếptân tiếpđón và niềmnở nângcấp phòng tôi từ phòngđôi sang phòng “suite” (cólẽ ếkhách), tôi cũng cảmthấy mátdạ hỉhả đôichút. Cóđiều chẳngcó thangmáy dù côtiếpviên có gọi một anh nhânviên giốngnhư là nhânviênbảovệ giúp tôi manghộ hànhlý lên tầnglầu bốn, nhưng cái anhchàng nầy coibộ chẳng thânthiện chútnào, nhận 5 Yuan tiềntíp mà một lờicảmơn cũng chẳng hémôi.

Cănphòng “suite” khác rộngrãi và khangtrang. Bênngoài là phòngkhách, bêntrong là phòngngủ, khá khangtrang và sạchsẻ. Kháchsạn khôngcó hệthống điềuhoà khôngkhí trungương (bốnsao?) màlà phòngtrong phòngngoài đều cógắn máylạnh riêng, tuy mở máylạnh rồi nhưng tôi mở bung tấtcả cánhcửasổ, đón luồng khôngkhí mátrượi từ bênngoài thổivào.

Bênngoài cửasổ là cảnh rừngnúi bạtngàn, có dòngsuối chảyngang ngherõ tiếng nướcchảy ràorào. Tuylà vào mùahè nhưng khíhậu của vùngnúi nầy nằm trên caođộ trên 2000 mét nên rấtmát, mát hơn Ðàlạt nhiều. Cảnhtrí bênngoài mộtphần hơi giống Ðàlạt vì có những đồithông, nhưng trên những sườnnúi lại chenlẫn với những lùm trexanh thânto cànhnhỏ tuatủa cólẽ có gai, loại câytre ta thườngthấy ờ làngxóm Việtnam, và cảnh rừng với câycối umtùm như trong một vùng rừngnúi nhiệtđới giốngnhư miền sơncước Kontum hay Pleiku ở Việtnam.

Tắmrữa thayđồ xong tôi bước xuốnglầu đến quầytiếptân đặt tour đichơinúi ngàymai. Cô tiếpviên nói tôi cóthể mướn riêng xe taxi là 150 Yuan và hướngdẫnviên 100 Yuan một ngày. Tôi đồngý. Tôi hỏithăm gầnđây có tiệmăn nào ngon, cô nó đibộ ra bênngoài là có, nhưng đôi cóthể “raphố” chơi có nhiều chỗ ănuống hơn. Từđây raphố khoảng 3 câysố, côtiếpviên dặn tôi nên đón taxi mà đi, điđâu trong vùng cũng chỉ tốn độ 10 Yuan.

Trời đã xếchiều với những vạtnắng vàng xuyênqua những vòmcây. Tôi đibộ mentheo lốicũ banchiều khiđến đingượclại conđường vào. Bâygiờ tôi mới thảnhthơi nhìnngắm cảnh núirừng xungquanh.

Khúc đường từ kháchsạn đira một đoạn ngắn banđầu giốngnhư đi trên conđường làngthôn Việtnam, dù lốiđi tươngđối rộng đủchỗ cho xehơi ravào haichiều, nhưng là đườngđất, cộngthêm với hai bờdậu câydại haibên đã cho tôi cảmgiác đó. Rangoài một chút phíatrái là nhàdân địaphương với hàngquán nhonhỏ, với quánăn quánnhậu bìnhdân.

Ra xa hơn ngoài nữa là như đang đi trongrừng, bênphải dọctheo lốiđi là consuối lớn, bêntrái là rừngrú câydại. Rồi lầnlượt từng đoạn là từng khu kháchsạn lớnnhỏ, tấtcả dườngnhư nằm lẫnkhuất trong rừng.

Từ khu đó trởra là bắtđầu gặp dukhách cókhi đi vàingười, có khi đi từng nhóm. Taxi và xe buýtdulịch rara vàovào tuykhông tấpnập lắm nhưng đủ nhắcnhở cho tôi biết là tôi đang ở trong khudulịch miềnnúi. Ðườngcái từđó trởđi là đường trángnhựa, nhưng khungcảnh haibên đường vẫnlà cảnh rừngnúi, câycối umtùm, có suối, có cầu, có những tảngđá khổnglồ ở khắpnơi.

Sauđó tôi tới một khu có hàngquán tiệm ăn, có nhàhàngăn trông cóvẻ tươmtất với bảnghiệu ghi nhàhàng “nônggia”. Tôi nhìnquanh thấy có những hàngquán bày bànghế rangoài sânđất, đã cóngười ngồi ănuống nhậunhẹt cườinói vuitươi.

Quansát những dukhách tôi gặp trên đườngđi, ngoài mộtsố nhỏ dukhách ngườiÂuchâu, những dukhách ngườiÁchâu, đasố là ngườiTàu, nhưng khómà đoánnổi họ từđâuđến nếuchỉ nhìn cáchănmặc của họ, vì nếu dânTrungquốc từ các thànhphố lớn đến như Quảngchâu, Bắckinh hay Thượnghải, thì cách chưngdiện của thanhniên, nhấtlà thiếunữ, đều ănmặc giốngnhư dân Hồngkông hay Ðàiloan. Nếu nghe họ nóichuyện thì dễ nhậnra do phươngngữ của họ. Ngay cả dân trongvùng, đám ngườitrẻ ănmặc cũng rất tươmtất và hợp thờitrang, như quần Jean, áothun, giàychạybộ chẳnghạn.

Tôi đểý thấy đườngxá rất sạchsẻ, bảng chỉđường chỉdẫn đâuđó rất rànhmạch. Trên đườngcái xetaxi tớilui qualại là nhiềunhất. Tôi rađến ngãba banchiều nơi tôi xuống xebuýt, đứng tầnngần ngóquanh xem những dukhách khác là họ điđâu. Cóngười đibộ dọc theohướng phía trên bảngchỉđường có ghi trungtâm thànhphố 3 km. Cóngười gọi taxi lênxe và xe cũng chạy về hướngđó. Tôi định đibộ nhưng thấy trời xâmxẫm tối, rừngnúi xung quanh trông trởnên uám hơn. Trôngthấy có chiếc taxi từ trong khu có kháchsạn chạy trởra đườngcái lớn, tôi gọilại là lênxe để raphố. Ngườitàixế tìnhcờ là một côgái trẻtuổi xinhđẹp nên nóichuyện qualại cảmthấy vuivui và lại cảmthấy đoạnđường raphố chợt quá ngắn.

Côtàixế taxi lái chở tôi chạynhanh trên conđường quanhco như đườngđèo. Ðườnglộ khátốt và rộngrãi nên trông những xe ngượcchiều quamặt không cảmthấy bị chóngmặt. Trời đã sậptối nhưng nhờ ánhđènxe tôi nhậnthấy hai bênđường lúc thì sườnnúi, khi là rừngthông, lúc là khudâncư, có đoạn toàn là khu kháchsạn sangtrọng. Côta chở tôi đến khu trungtâm Thànhphố Lưsơn và dừnglại bỏ tôi xuống khu đầuđường, nơi bắtđầu dẫnvào khu thịtứ đènđóm sángchoang ngườixe nườmnượp. Cô trao cho tôi tấmdanhthiếp nói khinào muốn trởvềlại kháchsạn thì gọi cô. Tôi hứa sẽ gọi.

Ðây quảđúnglà “raphố”. Khuphố chính là đoạnđường dài phía bêntrái là những cửahàng nhonhỏ, nhàđúc xây thấp chừng haiba tầng lầu, bêndưới nàolà tiệm bán trà, tiệmtạphoá, tiệm bánđồ lưuniệm, quánăn, nhàhàng, nhàtrọ, barrượu, tiệmđấmbóp… Phía bênphải đoạnđầu là rừng, ở giữa là côngviên xâydựng rấtđẹp, nhìn xuống thunglũng bên dưới có sônghồ, xaxa đồinúi bênkia ẩnhiện ánhđèn của nhàdân, cónơi có sươngmây chephủ, và bầutrời trêncao là một vòmtrời xanhthẳm lấplánh những vìsao.

Người qualại trên phố nườmnượp và rộnrịp, hoàntoàn là dukhách. Ðườngphố rựcrỡ với ánhđaènđường, và trên những chòmcây giăngmắc những ngọnđèntrangtrí xanhđỏ trônggiống như đangcó Lễ Giángsinh. Rấttiếc là tôi không mang theo máyảnh, nhưng có máyảnh chưachắc tôi chụpđược khungcảnh tấpnập và rộnrịp tưngbừng của một thànhphố miềnnúi nhỏ títeo.

Từ đầuphố đến cuốiphố trên conđường phố chính đibộ dạodạo thongthả chừng nửatiếng đồnghồ là hết. Cuốiđường nơi chỗ chánba là một kháchsạn xemra cũng rất là khangtrang có gắnbảng ghilà basao. Tôi thấy tiếc là không chọnđược ở kháchsạn trong khu nầy, vui và rộnrịp hơnnhiều. Trongsuốt quãng đườngphố tôi đi chenchân lẫnvới biếtbao nhiêu người dukhách, khônghiểu cáchănmặc của tôi cókhácngười, áosơmi bỏ bênngoài quầnjean mangđôi sanđanh nhựa mắctiền, haylà đànông độcthân đi mộtmình cólẽ giống như người đi tìmhoa haysao mà cólắm côgái gianghồ cứ đikèkè theo tôi mời đấmbóp, mời tắmhơi, mời xem thoátyvũ!

Chotiền tôi cũng chẳngdám “quậy” ngoàiđường. Dịchvụ đấmbóp ở kháchsạn vẫnlà nơi đáng tincậynhất dù sovới bênngoài cólẽ giácả mắcmỏ gấpmấylần. Tôi nhớlà có nói với các cô là tôi khôngbaogiờ điđến chỗlạ. Các cô nói, khôngsaođâu anh, antoàn lắm! Tôi mĩmcười cươngquyết lắcđầu, dù tronglòng cũng chớmchớm rungđộng trước vẻđẹp hươngtrờisắcnước của các côsơnnữ “gianghồ”.

Tôi rẻ qua những conđườngnhỏ khác cốý tìm một quánăn tươmtất. Nơi có barrượu thì lạicó karaôkê, chắcchắn khôngphải là chỗ ănuống. Có tiệmăn thườngthường bậctrung thì khôngphải là chỗ thưởnglãm cáithú ngồi ănxong ngồinhâmnhi với chaibia nhìn ra rừngnúi. Tómlại, khuthịtứ Lưsơn giốngnhư khuphố quanh chợ Ðàlạt, ngoài con đườngphốchính còncó những conphố nhỏ cắtngang, nhưng đólà nơi đặcbiệt xâydựng và thiếtkế dànhcho dukhách nên mớimẻ và khangtrang tươmtất. Nhìn vẻmặt của những dukhách qualại thì cảmthấy trên khônmặt ai cũng mang cáivẻ hàilòng dạo phốđêm rộnrịp mátmẻ ởđây, trông cóvẻ như rất anninh và thoảimái.

Ðườngxá ởđây mentheo địahình nên congvẹo quanhco. Khi tôi rẽvào conđường cắtngang và đisâu vàotrong, quakhỏi khu thươngmại, rồi cứ tiếptục đi. Ðườngđi cànglúc càngtối và thưavắng, nhưng lácđác vẫncòn phíatrước và sau tôi. Ðây quảđúng là một thịtrấn miềnnúi, haibên đường câycối dàyđặc. Cónhiều kháchsạn và biệtthự nằm thụtsâu phía bêntrong nên đènđóm tờmờ và khuấtlánh.

Ði mộtđỗilâu tôi đingang một côngviên rấtđẹp vềđêm vì hầunhư bấtcứ vòmcây, bụirậm, nonbộ, cầu, hồ… đềucó giăngđèn với màusắc xanhđỏ rựcrỡ khắpnơi như mắccưởi. Ðặcđiểm nổibật của khudulịch miềnnúi nầy chothấy tính quyhoạch quymô và thiếtkế chuđáo từ dángvẻ bềngoài, tuylà khu gần phốchính đènđóm muônmàu nhưng cảnhtrí được bàitrí mộtcách hàihoà và thơmộng với thiênnhiên. Thêm vàođó đườngxá tốt, sạchsẻ, và phần anninh được bảođảm. Tómlại đâylà một thịtrấn miềnnúi lýtưởng để nghỉmát, cóthể làm khuônmẫu cho việc thiếttrí cho khudulịch Ðàlạt hay Sapa ở Việtnam (viênchức dulịch Việtnam nên đếnđó thamquan để họchỏi.)

Ðườngđi quanhco và dốckhuỷ. Thỉnhthoảng tôi đingang qua những tiệmquán nhonhỏ nằm heohút xacách với khuthitứ bannảy, từ tiệmăn cho đến “mỹdungviện”. Mộtsố mỹdungviện ởđây mang một khôngkhí kỳkỳ. Có chỗ kèm luôntheo dịchvụ xoabóp. Ðènđóm bêntrong tiệm thì tờmờ màuhồng, lưathưa vài chiếcghế để hớttóc. Khách thì khôngthấy những xuyênqua cửakính chỉ thấy các cô nhânviên phụcvụ trẻtrung xinhđẹp ngồi nhỡnhơ lườilĩnh bêntrong. Muốn đấmbóp hay hớttóc thì cóthể vào, nhưng tôi chưa dám. Nếucó bạnđồnghành đichung thì cũngnên vào thử chobiết mùi sơnnữ. Gọilà “sơnnữ” để thivịhoá mỹtừ nhưng tôi nghĩlà tấtcả dânbảnxứ địaphương theocách địnhnghĩa hiệnđại thì họ là ngườiHán, chảthấy có dântộc thiểusố nào sống trong vùng nầy.

Cứ nhưthế tiếptục đi, tôi khôngngại vì cảmthấy rất anninh mặcdù có những đoạnđường tốiđen và vắngngười, nếu đilạc thì tôi cóthể dùng điệnthoại cầmtay gọi cô taxi xinhđẹp bantối. Tiếcthay, hơn nửagiờ sau tôi lại quayvề tới nơi ngãba nơi rẽvào conđường dẫnvào khu kháchsạn tôi ở. Cảmthấy đóibụng, tôi ghévào một quánăn nhỏ bênđường. Muốn vào quán thì phải bướcqua một câycầuđá bắcngang một dòngsuối nướcchảy ràorào bêndưới. Bêntrong quán trangtrí lịchsự và sạchsẻ, nhưng tôi chọn ngồi ngoàitrời ở chiếc bàngỗ mộcmạc và ghếnhựa rẻtiền đặt ngay gần câycầuđá trước cửaquán. Một cảnh núirừng thơmộng thầntiên trong bóngđêm bàyra trướcmắt tôi!

Có hai côgái phụcvụ tuổi đôimươi, cólẽ là congái bà chủquán, niềmnở tíutít tiếp tôi nhưng cóvẻ tòmò soimói khi nghe tôi nói tiếngphổthông với một giọngnói “đặcbiệt” (theo lời hai cô). Theo lời đềnghị của hai cô tôi gọi mấy món đặcsản của vùngnày: gàđá kho (“thạchkê”, chứ khôngphải gà để đá), thạchnhĩ xào (naná như mộcnhĩ), một món canh raurừng (“yecai” hay raudại). Giácả món gàđá ghi trong thựcđơn là 120 Yuan, tôi yêucầu chỉ làm mộtnửa dĩa thôi, thếmà ăn cũng khônghết. Gàđá có da màuđen, xắt thành từng miếng nhỏ khođi, nướcsốt đầy dầu đỏ óngánh, thịt ăn daidai. Tôi ăn mà cứtưởng là thị gàô. Hai côgái côgắng giảithích cho tôi hiểu là “gà” đây khôngphải là gà, màlà một loài giốngnhư cócnhái, tươngtự như họ dùng chữ “gàđồng” (điềnkê) để chỉ ếch, sống lẫnlút trong hangđá. Còn thạchnhĩ thì giốngnhư rongbiển sơsớ màuđàu nhưng daihơn. Raurừng thì tôi không nhậnra là raugì, cong nhonhỏ, có vị đăngđắng.

Tómlại bữaăn chẳng cógì đặcbiệt nhưng cáicảnhtrí thơmộng của rừngnúi xungquanh. Ngồiăn nhâmnhi với vài chaibia ngoàitrời bên dòngsuối? Ðây là lầnđầutiên được hưởng cáithú tiêncảnh cómộtkhônghai này trêntrầnthế. Phía bênkia đường cũng có một tiệmăn khác haibên cáchnhau một khoảngcách rấtlà xa. Dođó ánhđèn từ tiệm hắtra chỉ đủđể soi lốiđi ngoàiđường, còn xungquanh tất cà là câycối và rừngnúi chìmẩn trong bóngtối dàyđặc. Và tiếng gióthổi rìrào, tiếng suốichảy rócrách, tiếng chimhót…

Ngoài đườngcái thỉnhthoảng mớicó một chiếcxe chạyngangqua, cònlại chỉlà âmthanh của rừnggià và núinon. Tôi đang ngồi độcthực độcẩm giữarừng! Chỉtiếc là không có bạnbia trikỷ để tâmsự hànhuyên. Tuycó hai côgái nhínhảnh nhỏtuổi lílắc dễthương nhưng lờiquatiếnglại chỉ là những câu traođổi hờihợt vuvơ.

Chắcchắn mộtngày nàođó tôi sẽ còn trởlại nơinầy, cólẽ với bàxã và thằngcon, để hai ngườithânyêu nầy của tôi cũng códịp hưởngđược cái cáithú sống trong cảnhnonbồng. Hyvọng tới ngàyđó nơinày đừng quá pháttriển và thươngmạihoá, saocho cảnhtrí rừngnúi thiênnhiên vẫncòn giữđược nétnguyênsinh của chúng.

Ðêm thật sâu và dài, lẫn chút gió rừng seselạnh. Maymắn là hầuhết dukhách lúcbấygiờ đều đỗđi tới những nơichốn bonchen trầnthế, dođó thỉnhthoảng mớicó người đingang, nếu khôngkể sựhiệndiện của những người của ngôiquán giữa rừngsâu vắngkhách nầy, tôi là kẻ độctôn độc-ẩm nơichốn sơnlâm cùngcốc giữa mànđêm utịch.

Cảnhvật nầy chợt làm tôi nhớđến Thịtrấn Ðơndương, Tỉnh Lâmđồng, Việtnam, một thịtrấn nhỏ miềnnúi, nơi tôi đã từngđến ởđó nhiều ngày, cùngvới vài người bạnhọc ănuống nhậunhẹt dưới bầutrời lốmđóm những vìsao, với ánhđèndầu tờmờ, xungquanh hoàntoàn là rừngnúi thămthẳm và đầy bíẩn với mànđên dàyđặc.

Ðiều tôi muốn diễntả ởđây cáithú tuyệtvời được ẩmthực trong một khungcảnh, ngoạitrừ ngôiquán và ánhđènđiện, nguyênsinh giữa rừngsâu. Nếu bạn thích đichơi núi, Lưsơn là một chỗ khôngthể không tới, nó là một tổnghợp của Ðàlạt, Ðơndương, Sapa, và những tiệnnghi dulịch hiệnđại có tổchức mộtcách tỉmỉ. Ðólà chưakể đến những cuộc leonúi trong chươngtrình.

Buổitối ănuống xong mộtmình tôi lầndò vềlại kháchsạn, có những đoạnđường hoàntoàn chìmsâu trong bóngtối. Nếu có cảmgiác sợsệt thì đólà cái nỗilosợ gặp ma trong trítưởngtượng của một đứa trẻcon.

Vềtới kháchsạn, đánhrăng xúcmiệng uốngtrà lêngiường nằm chưatới nửa tiếngđồnghồ thì chuôngđiệnthoại renglên. Người bênkiađầudây là giọng của một người đànbà giớithiệu là quảnlý phòngđấmbóp của kháchsạn, mời tôi thưởngthức mụcđấmbóp cốhữu thườngcó trong nhữngkhácsạn của Trungquốc. Nếumuốn, bà sẽ gởi “emút” (dịchchữ “xiáojiě”) lên.

Tôi nói tôi cần nghỉngơi. Bàta nói có mệtmỏi thì lại phải cần đấmbóp. Tôi nói càng đấmbóp càng mệtthêm. Ba nàinĩ, cậu cứ thửđi, mười phút thôi, nếu khôngthích thì cho emút về.

Tôi nói: “Thôiđược, thửcoinào.” Mà quảlà tôi mệtthật, cảngày ngồixe, đibộ cả buổitối, ngồinghỉ ănuống chưa đủlạisức. Dođó, tộinghiệp cho côgái lên phòng đấmbóp cho tôi, côta phải giỡ đủ ngónđộcchiêu mất gần cảgiờ đồnghồ cho đến tôi xịtkhói mớithôi. Tổngcộng 300 Yuan.

Buổisáng, saukhi ănđiểmtâm xong tại nhàhàng kháchsạn, là đúng 8 giờsáng, là xetaxi và một người hướngdẫnviên dulịch nữ đến kháchsạn đón tôi đichơi núi đúng theohẹn. Tôi quênmất tên của thanhniên láixe và côgái hướngdẫnviên mặcdù tôi đã đichơi chung với haingười nầy cảngày hômđó, ăntrưa, ăntôi, vào barrượu uống càphê, rồi lại đi karaôkê tốiđó, kếhoạch là ngàyhômsau chàng tàixế còn chở tôi cảngàyđường đưa tôi tới một vùng dulịch khác gọilà núi Hoàngsơn cáchđó trên 400 câysố! Khônghiểusao tôi có trínhớ rấttệ về tênngười, nóitrướcquênsau, nghĩalà có ai vừa giớithiệu têntuổixong, họ quaylưngđi là tôi quênmất, chứ đừngnóichiđến cả ba tháng sau khi tôi đang viết những dòng này. Cứ tạmgọi chàngthanhniên láixe là Tài, và côgái là Vân.

Theo kếhoạch banđầu của tôi họ sẽ đưa tôi đichơi hai vùng núi, xong đưa tôi về nghỉ tại một thịtrấn dưới chânnúi để sáng ngàyhômsau tôi đónxe đi Thànhphố Cảnhđứctrấn (“trấn” cónghĩa là thịtrấn”, giốngnhư “giang” cónghĩalà “sông”, nhưng vì những từ này gắnliền vớinhau nên dầndần nó là mộtphần của tênđất tênsông, thídụ ta nói sông Trườnggiang chứkhông nóilà Sông Trường”). Dođó tôi trả phòng kháchsạn và mang hànhlý bỏ lê xetaxi.

Tài chở chúngtôi lòngvòng qua nhiều conđườngđèo, đườngxá khátốt, cảnhtrí bên núi bên vực giốngnhư những đoạn đườngđèo trên rặng Sierra như ta thườngthấy khi đi từ California lên Nevada. Trên đườngđi Vân có giớithiệu mộtsố thắngcảnh sơnthuỷ nổitiếng trong vùng, nhưng hômnay chúngtôi chỉ cóthể đến hai nơi.

Nơiđến thứnhất là một vùngnúi cheoleo, sươngmờ giănggiăng vắtngang đầunúi. Tài đậuxe bỏ tôi và Vân xuống chỗ cổngvào để hai người chúngtôi đibộ vào. Ðây là điểm thamquan thắngcảnh chonên dukhách rấtnhiều. Chúngtôi mentheo lốiđi có bậctamcấp lótđá khúckhuỷ, quanhco lúc lên lúc xuống. Vân còntrẻ và quen đi đườngnúi nhưthế nên trông nàng đi với vẻ rất thongthả và thoảimái. Tôi đã từng đinúi (chẳnghạn như lên đỉnh Lassen Peak và Cinder Cone ở phíabắc California đã 4 lần) và thích đibộ nên không cảmthấy engại gìhết nhưng cóđiều tôi đi rấtchậm, từngbước, khôngvộivả…

Nóimộtcáchkhác, đườngđi có khókhănmấy đichăngnữa, cứ đitàtà đi hoài là phải tớiđích. Nóiđúngra, nếu khôngquen đibộ và thểlực khôngtốt nhiềulắm là khi tớiđó, đi một đoạn đườngnúi, đứng ngắm một chút cảnh núirừng là coinhư xong.

Ðến Lưsơn là phải leonúi. Ðâylà mộtphần trong sự thưởngngoạn và tậnhưởng thiênnhiên. Núi Lưsơn là một trong bốn vùngnúi có cảnhđẹp nổitiếng ở Trungquốc đầutiên tôi đến thăm. Ðồinúi chậpchùng và mây chengang lưngchừng sườnnúi, ynhư trong tranh thuỷmạc. Càng đixa, càng leo cao, ngườithamquan càng bớtđi. Vân tiếptục dẫn tôi lên xetreocáp qua qua một vựcnúi khác. Từđó cóconđường đắp bựctamcấp bằngđá lồilõm gầnnhư thẳngđứng, vừa khúckhuỷu, vừa quanhco. Nhìnxuống dướikia lưngchừng núi là một đậpnước có cóđường băngngang trên bờđập. Ðixuống nữa chúngtôi băngqua một câycầutreo nốingang hai bờ sườnnúi.

Dưới đáyvực xatít dướikia là một cáiao rộng nơi có thácnước từ trên núi cao đỗxuống và cóngười đang tắmlội trong ao, ngườilớn lẫn trẻcon.

Tôi thắcmắc hỏi Vân là cóphải là họ đibộ từ trên xuống hay bêndưới có đườngnúi dẫn thẳng vào đó.

Vân nói có đườngđi, nhưng từđó ra đườngcái lớn xa khoảng hai câysố. Hai câysố đối với tôi chẳng thấmtháp gì dùlà đườngnúi đườngrừng. Tôi hỏi là chúngtôi cóthể xuống dướiđó rồi theo lốimòn ra đườngcái, xong gọi Tài đếnđón. Vân nói từ phía trên nếu Tài phải phải láixe đi đường vòng tớiđó thì rấtxa, muốn xuống đó thìphải leobộ lên trởlại, tốt hơnhết thì đừng xuốngdưới. Tôi nói tôi muốn xuống. Vân chobiết là cảthảy cókhoảng 800 bậcthang, khi vònglên lại chỗ chúngtôi đang đứng nhìnxuống lại phải quayngược trởlên nơi chúngtôi xuấtphát thì lại phải tiếptục leo khoảng 1000 bậctamcấp cheoleo nữa.

Vân chỉ cho tôi thấy một cáiđình nhỏ nằm cheoleo bên bờnúi phíadưới gầnđó, có mộtvài ngườiphu khiêngkiệu đang ngồinghỉ chờ khách và nói, nếumuốn anh cóthể ngồi kiệu cho họ khiêng xuống khiêng lên. Tôi cảmthấy chạm tựái, nói tôi muốn xuốngđó và leobộ lên trởlại rồi về chỗđậuxe ở cổngvào.

Vân chìuý tôi, nàng xuống trước tôi theosau. Thườngthường đườngđixuống đốivới tôi thì cảmthấy nhẹnhàng nhưng Vân đi nhanhquá, với dángngười thonnhỏ nàng bướcđi thoănthoắt, trongkhiđó tôi hìhục bámtheo. Cólẽ thânhình tôi hơi nặng quá ký chonên mỗi từng bướcchân đixuống tôi cảmthấy một sứcdộng đập ngượclên từ bànchân lênđến hai ốngquyển và cặpđùi. Nếu thongthả chẫmrãi đi từngbước thì cólẽ tôi cảmthấy dễchịu hơn và đỡmệt hơn. Dođó tôi bướcđi chậmlại.

Vân dầndần bỏxa tôi và nàng phải đứnglại chờ tôi mấy bận. Khi tới ngôiđình nhỏ nghỉchân, những ngườiphu thấy tôi thởmạnh lại đưara đềnghị khiêngkiệu đưa tôi xuống núi. Tôi nói, mụcđích của tôi là sẽ xuống tớikia và sẽ đibộ ngược trởlên.

Tôi kể cho Vân nghe kinhnghiệm leo đỉnh núilửa Lassen Peak của tôi ở California, dường dốc và sỏiđá, lòngvòng núi xa khoảng 7 câysố vòngđi và về, thằng contrai tôi 3 nămtrước nó 6 tuổi, đichung với bạnbè tôi lên trước tới đỉnh trước tôi khoảng một giờđồnghồ, ngườikhác đi và về mất 3 tiếng, tôi phải mất 4 tiếng. Tôi nói thêm, khi lên tới nơi, cảngười rầnrầm một cảmgiác thoảimái phơiphới thoảmãn như đạtđược một ướcnguyện nàođó.

Vân nói, nhưng chiềunay cònlại phải leo một núi khác cao hơn nhiều, dốc hơn nhiều, lênxuống cảthẩy là 3000 bậcthang dốcđứng. Tôi bảo Vân đừnglo, chiều tôi sẽlại tiếptục đi. Cảhai sẽ là mụctiêu của tôi ngày hômnay.

Sau Lưsơn, tôi sẽ leonúi Hoàngsơn, sauđó là núi Tháisơn, liêntục trong tuầnlễ nầy. Vân nói là nàng đã leo Núi Hoàngsơn, đẹp và hùngvĩ hơn ởđây nhiều, nhưng chưa đi Tháisơn baogiờ. Nàng nói Núi Tháisơn chỉ cao chứ không đẹp, nó nổitiếng bởilẽ là ngàyxưa các vị vua hằngnăm thường đếnđó làmlễ tế Trời.

Nghỉngơi trong giâylát rồi chúngtôi tiếptục leonúi xuốngdưới đáyvực nơi có cáiao và vài người đang nôđùa giỡn với luồngnước từ ngọnthác cao đỗxuống. Lầnnầy tôi không đuổtheo Vân nữa, tôi chẫmrãi bước từngbướcmột, trongbụng thầmthì mộtmình bằng tiếngAnh: “One step at a time, slowly and steadily. No rush. No need to rush. One thing at a time. Break big problems into small ones to solve them. Take time to do it right and you’ll make it!” (Chẫmrãi đi từngbướcmột, đềuđặn. Khôngvội. Khôngcógì phải vội. Chia những chuyệnlớn ra thành những chuyệnnhỏ rồi giảiquyết từng vấnđề một. Thongthả làm cho đúngchuyện rồi sẽ làmxong chuyệnđó!) Ðólà câutâmniệm thầnchú mà tôi đã ápdụng cảđời tôi cho đếnnay trong mọi lãnhvực của đờisống.

Cáithú của việcleonúi, ngoài mụcđích là đạttới mụctiêu mình đưara, cònlà những giâyphút hưởngthụ thiênnhiên. Mỗi bướcđi là mỗi cảmnhận về vũtrụ và đờisống. Khôngphàilà tôi triếtlý, nhưng đốivới tôi thựcsự là nó nhưthế. Mỗi bướcchân tôi đặtxuống, tôi cảmthấy một luồngsinhlực ồạt thấmnhuần đưalên từ nềnđấtđá, truyềnlên bànchân tôi, rồi dầndần truyềnlan dần thấmnhậpvào cơthể tôi.

Lúcbấygiờ, tôi có thờigiờ thongthả nhìn trờimây, nonxanhnướcbiếc, thưthả suygẫm về mọichuyện trênđời. Lúcbấygiờ, trong tâmtrí bìnhthản, thanhbình, tuyệtđối không vướngbận một chút lotoan hay bậntâm tígì về những vướngvít của cuộcđời. Ðờisống đốivới tôi lúcnầy chínhlà những phútgiây hoànhập vào thiênnhiên mênhmông baola, thanhthoát, và rộnglượng. Nói nômna, cóđược những giâyphút đó, chínhlà những giâyphút êmđềm đitìm một đạosống và lẽsống.

Cóthể bạn là người khôngthích triếtlý, nhưng bạn có diễngiải được nguyêndo tạisao bạn thích leonúi không nhỉ? Cóthể cáilýlẽ của bạn đơngiản hơnnhiều, nhưng những lời bạn nói chínhlà cái triếtlý của đờisống bạn. Chỉkhác là tại tôi khôngbiết nóisao cho gọnghẻ giảndị chonên cáchnói lòngthòng khúcmắc nhưvầy.

Từ trêncao nhìnxuống trông tới đíchđến phíadưới thấy sâuhunhút, nhưng chỉ mườilăm phút sau là tô xuống đến nơi. Vân đã tớiđó trước tôi ngồi chờ bênbờ ao nhìn thácđổ. Trông người congái mảnhkhảnh thếkia vậymà lại khoẻ thế. Cólẽ tôi già rồi, một ngày trôiqua là một ngày bị đánhmất. Trong suốt hơn hai tuầnlễ qua, tôi đã sống như khôngbiết có ngàymai. Mỗingày là một ngày mới, một ngày vui. Mỗisáng thứcdậy không phải theo giờgiấc nào nhấtđịnh. Ðang ở một nơi rồi chẳngbiết ngày hômsau sẽ đếnđâu. Có mấyai trong đời được huởng cáithú điđâyđiđó mộtcách khôngđịnhtrước như tôi?

Tôi ngồi xuống trên một hònđá, nhìn thácnước đỗ và mướcao trongveo, thèmthuồng vì khát. Chai nước tràxanh tôi mangtheo trênngười đã cạn. Trời không nóng nhưng vì hoạtđộng quánhiều nên đổ mồhôi và khátnước. Dù thèmkhát tôi khôngdám đụng đến nước trongrừng, vì tôi nhớlại ngàyxưa haimươimấy nămtrước khi đitỵnạn khi ghetàu đỗ xuống một đảohoang, vì cả tuầnlễ trêntàu nhịnkhát nên đã nhào xuống dòngsuối nơi từ rừngsâu chảy rabiển. Tôi đã uống loại nướcsuối trong rừngsâu độcđịa này và mắcphải bệnhsốtrét khi mới tới Mỹ.

Vân chỉ cho tôi thấy ngọnnúi đốidiện xaxa, nơi tôi nhìnthấy những bậcthang dẫn ngoằnnghoèo lênđến tậnđỉnh, nói vào những ngày cuối tuần họcsinh trunghọc thường đến leonúi. Hồi thời nàng đihọc cũng thường theo bạn trèo lên ngọnnúi đó. Tôi ngócnhìn và tự hỏi khôngbiết tôi cósức lênnổi đỉnhnúi đó không? Sứcngười cóhạn, tôi chẳngphải còn trong lứa tuổi đôimươi hay bamươi nữa.

Từ chỗ tôi ngồi nhìn lên cóthể trôngthấy lốiđi lênnúi caovòivọi. Tôi trôngthấy cái đậpnước nhỏbé trên khoảng giữa đoạnđường lêndốc. Cây cầutreo dài nằmkhuất sau một đỉnhcao. Tớiđây là khôngthể không quayngược trở lênđược, nhưng xuống thì dễ còn lên thì khó gấpmấylần. Nhưng dườngnhư tronglòng tôi chẳngcó chútgì lolắng. Tôi thanhthản nhìn những đứatrẻ con đang nôđùa bơilội trong cáiao cạn, giỡn với luồngnước từ thác cao đỗxuống. Bamẹ chúng còn mang cả phao và bè-nhựa cho trẻcon chơi. Vân chỉ cho tôi thấy conđường đắpđá nhỏ dẫnxuống một chỗkhuất, nàng nói từđó cóthể ra ngoài đườngcái, họ từđó mà lên, mấtđộ hơn nửa giờđồnghồ.

Nghỉngơi xong là cứ cắmđầu mà lên, từngbướcmột, từngbướcmột… Khi leodốc thì mắt cứmãi bậntâm nhìn xuống những bậcthang lótđá gồghề lỏmchỏm sợ trợtchân té nên không có thờigiờ nhìn lêncao, nơi cái điểm xuấtphát mà mình đã xuống. Khi bướclên dốcnúi, quaynhìn sang cạnhbên là những vựcsâu hunhút, triềnnúi dựngđứng, câylá umtùm, xungquanh là rừngnúi ngútngàn trên những sườnnúi lẫn với ghềnhđá nhôra.

Vân leobộ mộtcách nhẹnhàng và thoảimái. Nàng chẳng mấychốc bỏxa tôi khuấtbóng trên bờđập nước. Tôi cốgắng đặt từng bướcchân, đôilúc vịntay vào lancan sắt thường được gắndựng ở những đoạn núidốc thẳngđứng hoặc rẽngoặt nguyhiểm.

Suốt conđườngnúi là lốiđi lótđá cẩnthận nhưng lâungày mặtđá cũng đã mònnhẵn. Trờinắng khôráo thì khôngsao nhưng tôi biết là nếu trờimưa lốiđi bậcthang đắpđá nầy sẽ trởnên rất trơntrợt vì bùnđất. Ðólà kinhnghiệm của tôi khi tôi leonúi lên hangđộng ChùaHương ngoài Hànội nhiềunăm trướcđây.

Khi tới cáiđình nhỏ, một ngườiphukhiêngkiệu còn ngồi đó chờ, lại nàinĩ tôi đikiệu. Tôi mĩmcười lắcđầu từchối. Tôi khônghiểu làmsao mà các ngườiphukhiêngkiệu cóthể bảođảm là trong mộttrăm lần khiêngkiệu đưakhách lênxuống khôngcó một lần bấttrắc xảyra?

One step at a time, slowly and steadily… Độ nửa giờđồnghồ sau là tôi leotới thànhcầu của đập nước. Vân đang ngồiđấy chuyệntrò với côhàngbánnước trên lề và những ngườiphukhiêngkiệu. Mọingười ngưng nóichuyện khi thấy tôi tới nơi.

Tôi ngồixuống mua hai chai nước tràxanh cho tôi và Vân. Dĩnhiên là giácả mắc hơn trênphố mấylần: 12 Yuan một bình. Họ tiếp tục câuchuyện dangdở bằng bảnngữ, một thứ phươngngôn của Giangtây. Họ đang nói về tôi! Tôi loángthoáng nghe đạiý là anhchàng nầy tiếctiền khôngdám ngồikiệu, nhưng Vân bênhvực tôi nóilà tôi muốn tự thử thểlực của mình và cốgắng đạttới mụctiêu tôi tự đặtra. Vân quaylại tôi mĩmcười nói trông anh khoẻ đấychứ, còn mộtnửa đường nữa. Tôi nói: “Nếu cô biết tốiqua tôi đã làmgì thì chắc cô còn phục tôi nữa!”

Cứthế, saukhi nghỉngơi chốclát, chúngtôi tiếptục leonúi vềlại nơi xuấtphát. Lênđến bãiđậuxe, Tài điđâu mất chưakịp quaytrởlại, Vân phải gọi điệnthoại mấylần. Nhâncơhội, tôi kiếm chỗmát lại mua thêm nướcuống, ngồixuống nghỉxảhơi được một khoảngthờigian khádài. Ðã đếngiờ cơmtrưa, tôi nói Tài đi tìm một quánăn vệsinh và tươmtất.

Tài láixe vòngngược trởlại đườngđi bansáng nhưng về khu trungtâm thịtrấn Lưsơn. Quánăn chúngtôi vào là một tiệm chắc cũng thuộc loại hạngsang trongvùng, nằm ở conđường chánba rẽngang cuối conđường chính mà tôihômtrước tôi bỏqua khôngvào. Từ ngôiquán nhìnra ngoàiđường ở khutrungtâm thànhphố này vào giờtrưa khôngcó nhiều dukhách, mọi sinhhoạt náonhiệt dườngnhư lắngđọng lại, chonên nó tạo cho tôi cái cảmgiác là đang ở một khu nàođó ở trungtâm thànhphố Ðàlạt.

Buổi ăntrưa khátươmtất và ngonmiệng với đồăn caynóng, có hai món đặcsản nhưlà măngxào, một loại măng của một loại trúc địaphương, và hìnhnhư thịt kỳnhông hay kỳđà gì đó khotương. Thứcăn gọi quánhiều nên cò thừalại khánhiều, và giátiền cũng không rẻ: 250 Yuan.

Ănxong bữatrưa, chúngtôi bàn chươngtrình cho chuyếnđi leonúi buổichiều. Khi tôi nhắcđến việc sau chuyếnđi Tài sẽ chở tôi đến thịtrấn dưới chânnúi để tôi nghỉ quađêm rồi sáng ngàyhômsau đi thànhphố Cảnhđứctrấn, một nửađường đến núi Hoàngsơn. Tài và Vân đềnghị tôi tối ngủ lại đêm ở Lưsơn, rồi sáng hômsau bao luôn xe Tài đithẳng tới Hoàngsơn, tiền baoxe sẽ là 1500 Yuan. Họ lýluận nhưvậy tôi sẽ khỏi mấtcông chuyểnxe mấylần nếu đi bằng xebuýt. Từ Lưsơn tới Hoàngsơn là một lộtrình dài 400 câysố, ngàymai tôi xuốngnúi, đónxe đi Cảnhđứctrấn, ngủđêm ởđó xong ngày hômsau phải đi tới thịtrấn Cửugiang, từ Cửugiang lại phải chuyểnxe lên núi Hoàngsơn. Chiphí ănở cộnglại cũng khôngrẻ.

Tôi nói tôi còn muốn đi thamquan Cảnhđứctrấn, một thànhphố nổitiếng ngành đồsứ của Tỉnh Giangtây. Tài nói thựcsự ởđó cũng chẳng cógì ngoạitrừlà tôi là người yêuthích và sànhđiệu về các loại đồsứ. Thựcsự tôi không thích đồsứ lắm, nhàtôi có mua một bìnhhoa caolớn gần đầungười từ một cuộc triễnlãm đồsứ Giangtây, chỉ 120 đô, khôngchừng còn rẽhơn nếu mua một mónđồ tươngtự ở Cảnhđứctrấn, dù chiếc bìnhsứ nhàtôi mua khi nhìnkỹ hoavăn nétvẽ hoahoè trên bình khôngphảilà vẽ bằngtay.

Và trong chuyếnduhành nầy của tôi, cũngnhư tấtcả mọi cuộcdulịch khác, tôi không khôngđờinào muasắm đồđạc lỉnhkỉnh. Dulịch đốivới tôi là xem cảnhlạ, tìmhiểu vănhoá, thưởngthức mónăn lạ, ngắm gáiđẹp, và đấmbóp giảcầy.

Vân cũng nóixenvào, làm tôi cũng xiêulòng, nhưng nói giábaoxe 1500 Yuan quáđắc. Tài nói giácả cóthể thươnglượng, dođó Tài lại xuốngiá còn 1200 Yuan. Tôi nhậnthấy đoạn đườngdài mà Tài phải láixe khứhồi là 800 câysố, mà lạiđược cáitiệnnghi của xeriêng, tínhra cũngđược nên tôi bằnglòng. Lúcđó bấtchợt tôi nhớ đến côgái lái taxi tốiqua, phải chi côta là người đưa tôi đi thì tôi đã đồngý với giá 1500 Yuan lâurồi!

Cólẽ đólà bảnchất háosắc của tôi. Cóphảivậy là xấungười xấunết chăng? Áichà, bạn muốn trẻ thì phải sống trẻ chứ nhỉ. Bạnđọc nào cảmthấy tấtcả những bàiviết của tôi là nguỵtrang của một loại dâmthư khi tôi đềcập đến đànbà và gáiđẹp thì đànhvậythôi. Tôi chảphải là một nhà đạođứcgia và cũng chẳngphải là đạođứcgiả, với tôi cáiđẹp của pháinữ là thứ có giátrị vĩnhcữu, tuổi nào nhìn gáiđẹp chắcchắn ai cũng phải nứclòng.

Trong một cuốn phimtruyện cổtrang ÐờiHán của Trungquốc, bà Tháihoàngtháihậu gởitặng cho cháu mình là Vua Hán một cungnữ đẹp và có nói câu “Ðànông ai cũng thích gáiđẹp. Nếu gáiđẹp là chuột thì đànông sẽ trởthành mèo. Nhấtlà vua.” Tôi cũng muốn nóithêm là trong những bàibútký viễndu của tôi, bạnđọc sẽ đọcthấy những suytưởng của tôi về mộtsố vấnđề trong đờisống khi tôi quanhệ đến những điều tôi trôngthấy nhiềuhơn là bài tườngthuật thuầntuý về dulịch. Nếu chỉ đơngiản muốn tìmhiểu về một nơichốn dulịch nàođó, bạn cóthể tìmđọc dễdàng trên hệthống liênmạngtoàncầu.

Về chuyện ởnán thêmlại một đêm ở núi Lưsơn, tôi nóivới Tài là tôi đã trảphòng ở kháchsạn sángnay. Tài gọi điệnthoại mộtvài nơi nhưng nơi nào cũng hếtchỗ. Tôi nói ở cuốiđường có kháchsạn basao, tốiqua tôi ngang lướtqua bênngoài trông cũngđược, nhưng Tài nói anhta biết kháchsạn nầy, nói tiêuchuẩn ởđó “tôi ở khôngđược”.

Anh tiếptục gọi điện đến vài nơikhác, tôi cũng lấy điệnthoại của tôi ra đánhcho cơsở đặtphòng kháchsạn ở khắpnơi trên đạilục, nói với họ là kháchsạn họ đặt cho tôi ngày hômqua tôi khôngthích lắm, tôi muốn đổi kháchsạn. Họ tìm cho tôi một kháchsạn nămsao mà tôi nhớ là tốiqua dọc trên đườngvề tôi thấy kháchsạn đó toạlạc trong một khuônviên nằmsâu bêntrong cáchkhỏi đườngcái, giá 650 Yuan, nhưng họ chỉ nhận thẻtíndụng. Tôi nói tôi không xài thẻtíndụng. Côgái trảlời điệnthoại ngạcnhiên nói ở Mỹ gì mà lại không xài thẻtíndụng? Thayvì giảithích vòngvo sợ côta khônghiểu, tôi nói vợ tôi sợ tôi xàitiền nhiều nên “xiếtthẻ” rồi. Côgái bậtcười khanhkhách, nói đángđời. Tôi nói tên cái kháchsạn basao gần khutrungtâm thịtrấn nhờ cô dòtìm trên máyđiệntoán, côta bảo nơiđó hếtchỗ rồi. Tài chobiết là có một kháchsạn kiểu biệtthự cònchỗ giá 550 Yuan. Tôi ưngchịu và Tài chở tôi đếnđó đặtphòng.

Ðó là một biệtthự lớn rộngrãi được sửasang lại làmthành kháchsạn, vịtrí thựcra nằm gần nơi kháchsạn cũ tôi ở nhưng nằm ở méngoài gần đuờngcái lớn. Thoạtđầu chủkháchsạn đòi 600 Yuan, nhưng tôi nói kháchsạn hômqua tôi ở là một kháchsạn lớn mà chỉ có 450 Yuan mà lại được nângcấp sang ở phòng “suite”, còn tạisao tôi phải trả mắchơn ởđây mà chỉ ở phòngđôi? Anhta nói ởđây là tiêuchuẩn bốnsao, kháchsạn đó chỉcó basao.

Tôi nhìnquanh phìcười, nó trônggiống như kháchsạn mini ở Sàigòn hay Hànội mà hắn dám gọilà bốnsao! Nhìnlên trên tường xem bảnggiá tôi thấy có “Executive suite” giá 3000 Yuan, “Business suite” 2000 Yuan, “Double Deluxe” 1000 Yuan, “Double standard” 800 Yuan!

Tôi khônghiểu nổi saolại có cáithứ giácả kỳcục vậy. Anh chủkháchsạn hỏi tôi có muốn lênxem phòng “suite” không, tôi lắcđầu, nói cógì mà xem. Nhưng tôi yêucầu được dẫn đixem phòngđôi, banđầu phòng trênlầu, thấy phòng cóvẻ nhỏ vì bị máinhà bêntrên nằm chếchxéo xuống choángmất mộtphần khônggian của cănphòng. Xuống tầngtrệt thì cảmthấy được và sạchsẻ nên chấpnhận nhưng yêucầu anh bớt tiềnphòng. Cuốicùng, anhchủ nhận 500 Yuan cho tôi mướn cănphòngđôi.

Tớilúcđó tôi lại muốn quayvềlại ngôikháchsạn cũ tôi mới trảphòng hồisáng, nhưng cảmthấy phiềntoái quá lạithôi. Tôi nhờ nhânviên kháchsạn mang hànhlý của tôi từ xetaxi vào, và cái anhchàng nhânviên tayuthịtbắp của kháchsạn đang ngủgà ngủgật gầnđấy lườilĩnh không muốn đứngdậy. Tài phải chạyra ngoàixe và đíchthân mang hànhlý vào phòng kháchsạn cho tôi.

Sauđó tôi nhờ Tài chở tôi ghéngang ngânhàng đổithêm tiềnđô là 300 đô nữa cộngthêm 200 mớiđổi ngày hômqua, tổngcộng là 500 đô!

Tài tiếptục chở chúngtôi đến địađiểm leonúi thứhai đầy hứahẹn chiềunay. Tôi và Vân xuốngxe đibộ vào khu thamquan và bắtđầu đi mentheo lối látđá dọctheo sườnnúi. Nửa đoạnđường đầu lênxuống theo ven triềnnúi có lốiđi rộng hơn đường tôi đi ở ngọnnúi khác sángnay, ít chỗngoặt và nhiều chỗ chợt như bằngphẳng, là nơi hoặc cóchỗ có chùamiếu, hangđá, “độngtiên”, hoặclà ditích lịchsử như hangđộng nơi họphành của hai phe Quốc Cộng trước thời Ðệnhị Thếchiến.

Cónơi có thạchbàn nhôra ngoài triềnnúi, nơi các dukhách tranhnhau đứng chụphình, với bốicảnh phía sau là nhựng đỉnhnúi caongất giănggiăng sương mù mây thấp chengang, hỏira thì được Vân giớithiệu nơiđây thuởtrước Mao Trạch-Ðông thườngđến làmthơ mỗikỳ nghỉmát. Nhắcđến họ Mao tôi mớichợt nhớra là cái kháchsạn đòi tínhtiền chỉ bằng thẻtíndụng chínhlà nơi họ Mao và các nhânvật lãnhđạo caocấp khác thường luitới nghỉmát gầnnhư hằngnăm.

Quakhỏi những khuvực đó, chúngtôi bắtđầu xuốngnúi, từ trên nhìnthẳng xuống cóthể trôngthấy chânnúi nơi có nóc những ngôiđình màuxanh, đốidiện phía bênkia là bứcváchđá của một tráinúi và một ngọnthác từ trên đỗxuống chođến tận đáy hunthút dướikia. Lốiđi bậctamcấp đắpđá vuôngvắn có đẽogọt cẩnthận cũngnhư lancan dọc haibên lốiđi rộngrãi nhưng cao và với độ-nghiêng độchừng 45 độ, gầnnhư thẳngđứng. Vân báocho tôi biết là từ đấy xuống dướikia cókhoảng 1000 bậc thang.

Tôi và Vân vừa xuốngnúi vừa chuyệntrò, cứnhưvậy chúng tôi bướcđi mộtmạch chođến ngôiđình nghỉchân, nhìnra cóthể nhìnthấy vách núiđá và những thácnước đỗ từ trênđỉnh xuống. Thựcsự đếnđây là chỉmới được nửa đường! Vân chỉ xuống dướikia là nơi những conthác đỗnước xuống một aohồ lớn, giờđây tôi mới thấy bêndưới còn một cáiđình nghỉchân khác, nơi có bóng nhiều người tớilui lốnhố, và conđường đưa xuốngnúi dườngnhư tiếptục dẫn đi tới một chốn xatít mùkhơi.

Rừngnúi xungquanh giờđó sươngmù dàyđặc, mây thấp giănggiăng khắplối, và bầutrời trênkia cũng bị mâymù chekín ánhtrời chiều. Vân nói dướikia nơi ba ngọnthác lớn đỗnước xuống hồ, cảnhtrí rất hùngvĩ và rấtđẹp nếu từ dướiđó ngólên. Nếu tôi muốn xem, xuống tớiđó là đủ, nếu từ đó đitiếp phải mất khoảng hai giờđồnghồ nữa mới tới một ngôichùacổ nằmsâu trong rừngnúi dướikia. Tôi nói tôi muốn xuống đó. Vân nói vậy anh xuống mộtmình, tôi ởđây chờ. Tôi gậtđầu và bắtđầu đibộ xuống theo bậctamcấp lótđá.

Dọcđường đi có nhiều dukhách vượtquamặt tôi nhiềulần, nhấtlà những ngườitrẻ. Những người từ dướilên cũng đi hùnghục như trâu chạy, trông rất khoẻ, nhưng cũng có người thở hồnghộc cứ năm babước lại nghỉ mộtđổi — tôi thầmnghĩ chắc lúc tôi leo trởlên lại chắc cũng thởdốc giốngnhư những người đó, nhưng tôi nhấtquyết là phải xuống đếnnơi, ítnhất là tới nơi có ba ngọnthácnước từ cao đổxuống hồ. Thanhniên thì cũng có người đi ngượclên, trời mátlạnh mà mồhôi trênngười đổ nhễnhại. Có cô hỏi tôi còn baoxa nữa là tớiđỉnh? Tôi nói mớicó nửa đuờng. Nghenói, côthiếunữ nghe như muốnxỉu.

Dọc đườngđi, có những chỗ có bậcthang rộngra, nơi có nhiều phukhiêngkiệu đang ngồi chờ đónkhách. Thấy tôi bướcđi từngbước quá chậm họ lại hỏi tôi muốn ngồikiệu không? Tôi lắcđầu cứ tiếptục cắmđầu đi. Thựcsự tôi thấy đixuống thì dễ, nhưng đingược lêndốc mới là khó. Vân nói là có cả thảy 1000 bậcthang, bắtđầu từ đoạn giữa nhưvậy cảthảy là 500 bậc nhưng sao tôi thấy saomà đi hoài chẳngthấy tới. Tôi địnhbụng lúc trởlên sẽ đếm từngbướcmột để biết chắcchắn là baonhiêu bậcthang.

Chai nướctràxanh tôi uống đã cạn, mồhôi cũng đã đỗra khánhiều, timngực thì đánhthìnhthịch. Tôi đi và đứng ngừnglại nghỉ mộtchút rồi tiếptụcđi nhưvậy mấybận. Cứthế, độ nửagiờ sau thì tôi xuốngđến nơi ngôiđình lớn có chỗ nghỉchân và hàng quán bán thứcăn thứcuống. Từ trên sânđình nơi có dãy baolơn, đứngđó tôi cóthể nhìnngắm và cảmthấy những bọtnước từ ba ngọntháclớn thổibắn vào mặt vào người. Giữa sânđình có lỗtầnhầm và bậcthang dẫn vòngxuống ra bờhồ để đến gần những ngọn thácđỗ hơn. Nhưng thấy dukhách dưới đôngquá nên tôi không xuống.

Tôi đi bọcvào quầy bánnước mua thêm nước uống xong rồi mentheo lốiđi bậcthang rangoài sânvườn nằm thụtvô phíabên trong lốiđi đưa dukhách đitiếp xuống phíaxa, quanhco lẫnkhuất vàotrong rừngrậm dưới vùng chânnúi. Trời đổ mâyđen dườngnhư muốn nhuốmmưa. Tôi nhìn lêncao thấy ngútngàn caongất những bậcthang cứnhưlà đường đilên đỉnhtrời, và chẳng thấy ngôiđình nơi Vân nghỉ chân lại nửađường đâucả!

Tôi quay nhìn conđường tiếptục trướcmặt và biết là mình khôngthể đi xahơn nơinầy. Vân nói đi tới đây xem thácđổ là đủ. Tôi anủi mình nhưvây. Trời cũng đã vềchiều lại mâymù cho nên thấy cảnhvật như âmu hẳnlên. Tôi lấy máyhình mãsố ra chụp nhiều tấm phònghờ Vân sẽ hỏi có xuống tớinơi haykhông!

Tôi ngồi nghỉ và nhìnngắm cảnh rừngnúi bạtngàn xungquanh. Nơi thácđổ là váchnúi sừngsửng caongất. Nơi đường lótđá dẫn xuống chânnúi là như triềnđồi thoaithoải trảidài mãimiết với câyxanh, rừngthông, và núiđá. Xaxa ẩn sau những ángmây là những ngọnnúi títmờ nửaẩnnửahiện trong những đámsươngmù dàynghịt.

Ðã có biếtbao nhàhoạsĩ từxưađếnnay đã tốn biếtbaonhiêu bútmực để vẽ những tấmtranh thuỷmạc cảnhsơnthuỷ tưởngchừng cảnh nào cũng giống cảnh nào nhưng đã đếnđây, ghinhận hìnhảnh nầy, rồi vềsau đidạo trong những phòngtranh trưngbày tranhthuỷmạc mớithấy họ đã ghinhận trungthực khá đầyđủ hìnhảnh sơnthuỷ và cảnhtrí núinon vừa hùngvĩ vừa thơmộng tại một góccạnh nàođó chứ khôngphải đơnthuần chỉcó trong trítưởngtượng màra.

Nhưng dùcho có bỏra baonhiêu bútmực và tàinăng để vẽ để viết về cái vẻđẹp của rừngnúi vùng Lưsơn thì chỉ có nhìnthấy tậnmắt mới cảmnhận được cáitính vừa nguynga với những vựcnúi cheoleo, vừa hùngvĩ với đồinúi chậpchùng baola và trờimây bátngát, và vừa thơmộng hữutình với những thông già tùngbách nằm chơvơ trên một sườnđồi ẩnhiện sau những làn mâytrắng lữnglờ hoặc sươngsữa giănggiăng.

Ðứng giữa thiênnhiên uynghi, ta mới cảmthấy những sinhvật nhưlà conngười chỉ là những convật nhỏbé nhỏnhoi. Mao Trạch-Ðông đã đến và đã rađi, cảnhvật vào đồinon vẫn cònđây, cây tùngbách nàođó mà ông thường người bêndưới để làmthơ vẫn cònđó nhưng người thuởđoá tự baogiờ đãra ngườithiêncổ.

Cái vẻđẹp của nó rất mộngmị và rất quyếnrũ, tôi khôngngừng tự dặnlòng là thếnào tôi cũng trởlại đây lầnnữa, ítra là phải đến mộtlầnnữa trongđời. Có những nơichốn hùngvĩ hay thơmộng mà tôi đã điqua và đãđến biết baonhiêu lần như rừngnúi Yosemete, núilửa Lassen Peak, ở California, Ðàlạt, đồicát ở Mũiné Phanthiết, Vịnh Hạlong, Việtnam, nhưngkhôngcó sứcthôithúc mãnhliệt cho tôi ýnghĩ vềsau nhấtđịnh sẽ trởlại để nhìnngắm thêm lầnnữa.

Tôi ngồi nghỉngơi đâuchừng gần nửa tiếngđồnghồ xong cảmthấy đủsức cóthể leongược dốcnúi bannảy trởlộnlên để về chốncũ. Tôi bỏ từng bướcchân chậmchạp bướclên từng bậctamcấp, và lầnnầy tôi đếmthầm mỗi bậcbậcthangđá tôi bướclên. Trungbình cứ 20 bậcthang tôi đứng nghỉchân mộtlần độ nămbaphút, và khi cảmthấy hơithở đềuhoà trởlại là tiếptục trèolên… 201, 202, 203…. Rồi 501, 502, 503… Phukhiêngkiệu ngồi chờđónkhách dọcđường nhiềulần lại mời tôi ngồikiêu cho họ khiêngđi, nhưng tôi chẳng chút độnglòng. Ðộtnhiên trời bắtđầu chuyểnmưa và trútnước xuống, tuy không nặnghạt nhưng cứ lấtphất mưabay là đủ ướtnhẹp cảngười. Mưaướtlạnh nhưng mồhôi cứ tuônra. T

ôi cứ cắmđầu bước lên từng bậc, thở hìhộc. Khi đếm tới bước 650 là tới ngôiđình nơi Vân đang ngồi chờ. Tôi nói với Vân là từ dưới lênđây chưatới mộtnửa đường mà đã 650 bậc thì làmsao từ đây tổngcộng cảthảy 1000 bậc được. Vân nói 1000 bậc là từ đây lên tới trên!

Chúngtôi ngồinghỉ mộtlát chờ mưa tạnh. Vân bảo tôi tắtmáy điệnthoạidiđộng vì engại sấmsét giữa núirừng. Khi chúngtôi bắtđầu leobộ trởlênúi, chưađược baolâu thì trời lại mưatiếp, tuy không nặng hạt nhưng cũng đủ ướtngười. Không có chỗtrú chúngtôi tiếptục bướcđi. Vân lại nhắcnhở là tôi là đừng vịn lancan sắt. Vân thoănthoắt đi vượtlên bỏ tôi kháxa.

Tôi cứ thongdong bướclên từngbước một lên bậctamcấp. Nhiều dukhách khác, đasố là ngườitrẻ, từ dưới vượtlướt quamặt tôi mộtcách dễdàng. Biết phận, tôi cứ bướclê mà lên, trungbình cứ 20 bước là đứng nghỉ mộtđỗi độ nămba phút. Tôi chỉ cảmthấy mệt khi phải soảibước đi nhanh, nhưng nếu cứ tàtà thì đỡ phải thởdốc hồnghộc, tim bớt đậpmạnh, chân không bị đuối và mỏi, nóichung cảmthấy dễchịu hơnnhiều.

Cứthế, phải mãi hơn một giờ sau mới lên tới đỉnh, nơi chỗxuấtphát. Trời vẫncòn lấmtấm mưa, tôi và Vân cảhai đều ướtđẫm mưa. Lênxe cho Tài chởđi mộtđỗilâu sau bắtđầu cảmthấy lạnh. Còn chútít thờigiờ Tài chở tôi đến một vùngcao trên một đỉnhđồi cóthể ngắmnhìn baoquát toàndiện đồinúi xungquanh mây giăng mờmịt, gầnđó cócả một ngôi chùacổ nhưng tôi khôngvào. Trời đã tạnhmưa nhưng bầutrời vẫn chưacó chút nắng. Tôi longại cặpchân tôi sẽ đaunhức và mỏi, nhưng tới khiđó tôi vẫnchưa cảmthấy gìcả.

Tài chở tôi vềlại kháchsạn mới, lúcđó đã quá năm giờchiều. Tôi mời Tài và Vân tối cùng đi ăntối và đi uốngbia, hẹn Tài khoảng sáu giờ quaylại đón tôi. Khu dưới nầy trời ngập nắngchiều vànghanh, giómát hiuhiu. Buổichiều nếu ngồi trên ghếdựa ngoài sân trước kháchsạn nhìnra sẽ thấy khungcảnh rấtđẹp, giốngnhư một nơinàođó rất quenthuộc trên Ðàlạt. Tôi chỉ có đủ thờigiờ tắmrữa thay đồ rangoài hút xong điếuthốc là Tài và Vân đã láixe tới đón tôi.

Lầnnày họ đưa tôi điăn tại một tiệm mà tối hômqua tôi từ phía quán bênkia nhìnsang thấy gọilà “quán nhànông”. Chúngtôi chọn bànăn đặt ngoàitrời. Tôi gọi vài món đặcsản, giácả cũng phải chăng, đâuđó độ 150 Yuan, dĩnhiên đối với người bảnxứ thì cólẽ kháđắc. Thứcăn thựcsự không cógì đặcbiệt lắm nhưng ănđược vì có vị đậmđà.

Nhưng điều đángnhớ là khi đang ngồi ăn cóngười gánh tráicây đến bándạo, ôngta có bán trái măngcụt. Giábán tính theo ký, cònđộ bảytám trái tôi muahết, giá đâuchừng 20 Yuan. Ăncơm xong tôi mời Tài và Vân thưởngthức măngcụt, hỏi họ ởđây cótrồng không thì chẳngai biết, hai người chưa ăn qua loại tráicây nầy baogiờ. Cả hai đều thích. Cólẽ măngcụt được đưa từ vùng khác tới, nhưng ởđâu? Măngcụt là một loại trái cây vùng nhiệtđới, ngay cả tại Ðảo Hảinam nhiều năm trướcđây tôi nhớlà phải nhậpcảng từ Tháilan sang, giá tươngđương khoảng 5 đôla Mỹ mộtký.

Buổichiều cònlại chúngtôi gọi bia uống thoảthê và nói chuyện đủthứ trêntrờidưới đất mộtcách thoảimái. Tôi cảmơn Tài và Vân đã điăn chung với tôi buổitối ấy. Trời đã tối, đâuđó độ tám giờ chúngtôi vào một barrượu nằm trong một kháchsạn lớn cũng nằm gần khuvực tôi đang ở, tiếptục gọi bia uống, nhưng quán khôngcó bán bia địaphương nên phải gọi Heinnekein, thêmvào đó là vài mónnhậu và trángmiệng.

Nóilà barruợu nhưng cách bàitrí giốngnhư một vũtrường, có sânkhấu, có sànnhảy, có giàn karaôkê khách cóthể lênhát nhưng phải trảtiền, 10 Yuan một bản! Rượu vô nhạc ra, tôi cũng nhảylên hát một bản, một bản nhạcHoa duynhất của Ðặng Lệ-Quân mà tôi biết: “Ánhtrăng Nóihộ Lòng Em” (Yuèliàng Dàibiăo Wode Xin). Ngoàira, còn có chươngtrình camúa của quán, cũng vuivui. Giữacuộc Vân xinphép vềtrước vì có ôngxã gọiđiệnthoại lại. Tôi chiatay Vân và hẹnngày gặplại. Cònlại tôi và Tài tiếptục gọithêm bia và uống chođến hơn mườigiờ.

Rượuvàolờira, Tài nói lầnsau tôi trởlại thì sẽ tớilượt anh đãi tôi, anhta nói chắcchắn là haiba năm sau anh sẽ làmăn cótiền. Tôi chúc anh maymắn và chúngtôi trao đổi địachỉ điệnthư và điệnthoại (cầmtay). Ðếnkhoảng mười một giờ thì Tài có ônganh họ nàođó đang uốngrượu trong một quán karaôkê dướiphố mời chúngtôi đến tiếptục chungvui. Khi tínhtiền cho cuộcvui nầy cảthảy là khoảng 600 Yuan!

Thếlà Tài láixe chở tôi đếnđó, ngạytại trungtâm thịtrấn, một quán karaôkê đènđóm đỏxanh mà tối hômtrước tôi có đingangqua và đểý thấy. Phòng karaôkê của tiệm trênlầu có cáchbàitrí giốngychang như những quán ở Việtnam. Khi chúngtôi bướcvào thì đã thấy có mấy người đã xỉnxỉn, người thì đang hát, người thì ngãlăn ra trên ghếsalông, trên sànnhà… Namnữ lẫnlộn, đâu trong khoảng tuổi trêndưới bamươi, tấtcả đềulà bạnbè của ông anhhọ của Tài. Hai kếtbia nằm dưới bàn càphê chỉcònlại những chai không.

Ông anhhọ của Tài gọithêm, tròchuyện với tôi. Sauđó anhta đi đâu mất, rồilại có ngườikhác đến tánngẫu, thấy ai cũng nhiệttình, khôngkhí náonhiệt vuivẻ làm tôi nhớđến những đêmvui bấttận ở Sàigòn trước đây trongsuốt cả năm 1998 khi tôi về ởđó. Khi tanhàng, vuitính tôi định baochầu karaôkê nầy nhưng tấtcả ông anhhọ của Tài đã trangtrải xong. Tôi khôngnghĩ là tôi say nhưng cũng cảmthấy sầnsần, tôi chỉ ngại cho Tài làphải láixe nhưng thấy anhta điđứng còn vững nên cũng antâm. Ai về nhà nấy thì đã quá nửađêm. Tài hẹn tôi bảy giờ sángmai đếnđón tôi đisớm.

Lộtrình kếtiếp của tôi ngàyhômsau là đến núi Hoàngsơn, toạlạc tại vùng phíanam Tỉnh Anhui, nằm vềphía đôngbắc của Tỉnh Giangtây, cách Lưsơn độ 400 câysố đường xalộ caotốc. Trướckhi giảtừ, tài có đưa tôi đến thăm một ditích lịchsử, lúcđó còn đangđược trùngtu lại, đólà một “thưviện” đã lâuđời. “Thưviện” ởđây được dùng với nghĩa là tươngđương với “việnhànlâm”, nơi các thinhân họcgiả ngàyxưa luitới để traođổi thơvăn và làm những côngtrình nghiêncứu báchọc.

Vẻ cổkính của thưviện nầy nhìnthấy qua những máingói rêuphong câylá mọc phủđầy trênđó. Ngoài vườnhoa dưới những câycổthụ lâuđời nhìnxuống bờthành là một dòngsuối thơmộng băngngang. Xaxa là rừngnúi thâmu cùng cốc, hay nóichođúng, nguyên cả khu thưviện nầy là nằmsâu trong một khurừng nằm cách đườngcái lớn khuấtnẽo chạy vàotrong phải mất khoảng gần nửa giờđồnghồ.

Khi xe rời khỏi vùng Lưsơn xuống đồngbằng là nguyêncả bầutrời như bắtnắng, khíhậu bắtđầu nónglên, nhắcnhở cho tôi biết là tôi đang ở lụcđịa Trungquốc trong những ngàyhè oiả. Xetaxi của Tài chạy đếntrưa là đến Thànhphố Cảnhđứctrấn, nơi chúngtôi gồmcó ba người, nghĩalà thêm một người phụláixe khác là ôngcậu của Tài, đang nghỉtrưa và ănuống ở một tiệmăn trong một kháchsạn lớn ởđó.

Ðồăn khá ngon và rẻ. Chúngtôi ănuống êhề còn thừalại rấtnhiều nhưng tínhra chưatới 150 Yuan. Nhưvậy giá cả sinhhoạt ởđây rẻhơn ở Lưsơn nhiều. Tài nói kháchsạn ởđây một đêm chỉđộ 250 Yuan, mới chừng nửa giá kháchsạn ở Lưsơn. Lưsơn cólẽ là nơi tôi xàitiền nhiềunhất, vì tôi không đidulịch theođoàn, thuêmướn kháchsạn tuỳý, ănuống tuỳthích nên khoảnchi khácao.

Sángnay tôi lại đã đổi thêm 200 đôla để chuẩnbị thanhtoán phítổn tiềnxe bao chiếc taxi của Tài là 1300 Yuan. Ăntrưa xong, bướcrangoài tôi lại đến ngânhàng gầnđó để đổithêm 300 đôla để chuẩnbị cho cuộcđichơi ở núi Hoàngsơn. Lấy kinhnghiệm của tôi, bạn muốn đến Lưsơn chơi tốt hơnhếtlà đitheo đoàn, đâurađó, phítổn nhẹhơn lại không bị lúngtúng chuyện ănở kháchsạn.

Thànhphố Cảnhđứctrấn — đúngra quymô của nó đáng gọilà thịtrấn — cũng đang trên đườngpháttriển và xâydựngmới lại, đườngphố rộngrãi và sạchsẻ, nhưng xecộ có vẻ thưathớt trong một buổitrưa nắnggắt như hômđó. Cũngmay là chiếc taxi của Tài còn mới nên hệthống máylạnh còn khátốt nên chuyếnđi thoảimái.

Ðâylà thịtrấn nổitiếng về đồsứ và đồgốm của Trungquốc, và sựgiàucó của nó phơibàyra bênngoài bềmặt của thànhphố nầy mộtcách rõràng. Nhàcửa caotầng khangtrang ngănngắp được xâydựng mộtcách có quyhoạch. Ðườngphố câyxanh bóngmát, lềđường đibộ rộngrãi. Một trong những sắcthái đặcbiệt của những thiếtkế trên những conđườngchính của thànhphố là tất cả những trụđiện đều xâyđắp bằng đồsứ do dĩachén sắpxếp lên mà thành; ghếđá côngviên cũngvậy. Thànhphố nầy có một vài ditích lịchsử đángkể mà rấttiếc là lầnnầy tôi khôngcó thờigiờ ghélại để thamquan.

Tài và ôngcậu của anh thayphiên lái chạy phăngphăng trên xalộ caotốc vắngvẻ. Trên đườngđi, Tài có gọiđiện liênlạc với một ngườibạn đồngnghiệp có ngườiquen cũng chạytaxi ở núi Hoàngsơn giúpđỡ thuxếp chỗở đâuđó và chươngtrình đichơinúi của tôi tại Hoàngsơn.

Xem cảnhtrí hai bên đườnglộ lâuquá mệtmỏi tôi ngãngười nằm trên băngghế phíasau ngủgà ngủgật chođếnkhi xe đỗvào Cửugiang, một thịtrấn nhỏ nằm dưới vùng chânnúi Hoàngsơn. Tài và ôngcậu của hắn chưa láixe đếnđó baogiờ nhưng nhờ bảngchỉđường rõràng nên chúngtôi không bịlạc. Xe ra khỏi xalộ khi vào thịtrấn, xong rẽngoặc lên đườngđèo và bắtđầu leonúi.

Ðườngnúi ở đây cũng quanhco khúckhuỷu nhưng xâydựng không châuđáo bằng đườngxá ở Lưsơ nên có những đường ômbọc sát chânnúi, mộtbên là váchđá và mộtbên là vựcsâu, trông rất nguyhiểm nhưng ngoạnmục. Trên những sườnnúi đasố câycối là các loại thông hay tùngbách. Ngườita nói mỗilần ngườita đến Hoàngsơn là nhìnthấy một cảnhtrí núirừng khácnhau tuỳtheo ngàymưa haylà ngàynắng, sángsớm hay trưachiều. Ðẹpnhất vẫnlà lúc nhìnthấy cảnhtượng những ngọnnúi nguynga khicó sươngmù hay mâytrời vắtngang lưungchừng núi, và nhấtlà trôngthấyđược cảnhtrí đó vàolúc mặttrời mới mọc hay sắp lặn. Xe chúngtôi đang băngqua những đườngđèo và khi nhìn vềhướng phíabên có vựcsâu thì đólà cảnhtượng của những đồinúi xaxa đang tắmđẫm trong ánhnắng vàngchói óngả ngã vềchiều. Cảmtưởng đầutiên của tôi là khíhậu ở vùngnầy không mát bằng Lưsơn dù khi xe chúngtôi đã lênđến caođộ đángkể.

Phải mất hơn nửa giờđồnghồ sau xe chúngtôi mới bắtđầu vào cổng vô khudulịch núi Hoàngsơn.

Phải mất hơn nửa giờđồnghồ sau xe chúngtôi mới bắtđầu vào cổng vô khudulịch núi Hoàngsơn. Ðã hẹn trước, anh Minh, ngườiquen của Tài racổng đón chúngtôi và đưa về một kháchsạn basao tên “Hảiluân”, nằm trên con đường chính nằm ngoài khuthamquan Hoàngsơn.

Anh Minh nhiệttình thuxếp mọichuyện cho tôi, nóirằng muốn đi hết bốn vùng núi chính đôngtâynambắc thì phải ởlại đây ítnhất 3 ngày, nhưng nếu tôi khôngcó thờigiờ, thì chỉnên đi một vùng, và anh chobiết ởđây mướn hướngdẫnviên dulịch mắchơn ở Lưsơn, tốt hơnhết là tôi xuống phòngdulịch của kháchsạn ghidanh theođoàn, 250 Yuan, họ bao luôncả vé vào cổng, ngàymai tôi chỉ việc dậysớm có xe buýt tới đón và đitheo đoàn đichơi núi Hoàngsơn, nếu khôngthích thì giữađường cóthể tách rakhỏi đoàn điriêng.

Anh Minh nói đâylà vùng dulịch rất “khaiphóng” (từ tươngtương với “cởimở” trong tiếngViệt, chonên kháchsạn cũng rất “khaiphóng”, dặndò ở kháchsạn nếu bị “chặt” hoặc không vừalòng thì gọi điệnthoại cho anh. Tôi cảmơn và không nghĩ là mình còn đủsức để “khaiphóng”, vì ngàyhômsau cần phải leonúi một ngày trời. Saukhi thanhtoán xong chiphí thuêbao taxi, Tài giảtừ tôi và dặndò lầnsau dẫn vợcon đến Lưsơn nhớ liênlạc với hắn. Minh cũng giảtừ, hẹn lầnsau tôi trởlại cứ liênlạc với anh.

Quảthật, cũngnhư những nơi khác, cái quảngcáo đầutiên trên bànviết đậpvào mắt tôi là “dịchvụ đấmbóp”. Trong phòngtắm lại có bàybán đồ tiệnnghi cánhân. Phòng kháchsạn tôi nằm trên lầu năm ngóthẳng ra phíasau là vìanúi — một khurừng trúc và tre mọc umtùm trên sườnnúi. Dưới chânnúi là một dòngsuối nhỏ chảyqua, trông thật hữutình và nênthơ.

Tắmrữa xong, tôi xuống phòngdulịch của kháchsạn ghidanh cho chuyến dulịch ngàymai, xong raphố dạomát. Ởđây khíhậu không mát bằng ở Lưsơn, cólẽ vì thựcsự tôi chưaphải là đang ở trong vùng có độcao ngang với các đỉnhnúi trong vùng Hoàngsơn. Trongkhiđó ở Lưsơn, nơi tôi trúngụ là vùng nằmngang với caođộ của các ngọnnúi, chonên khi đichơi núi, đườngnúi baogiờ cũng dẫnxuống về hướng chânnúi. Còn ởđây, tôi sẽ lênnúi trước, có xecáp treo kéolên đỉnhcao, sauđó mới xuốngnúi.

Conđường chính ở khu ngoạivi chânnúi Hoàngsơn dài đầuđuôi trướcsau độ một câysố. Haibên đường đasố là kháchsạn và nhànghỉ rẻtiền. Ðườngphố có trồng câyxanh, nhưng không có cáiđẹp hoangdại của rừngrậm như khu Lưsơn hômqua.

Thựcra ởđây còn một khu nữa nằm sâu phía trong vùngnúi, nơiđó còn có nhiều kháchsạn hạngsang, có suốinướcnóng, bốnsao và nămsao, thuộc vùngsâu lẫn trong đồinúi và rừngrậm. Tôi theo conđườngcái đibộ ra tới đoạn bắtđầu cảmthấy vắngngười là tôi quaylại khi thấy trời cũng đã bắtđầu sẫmtối.

Cảmthấy đóibụng, muốn tìm chỗ ngồixuống ănuống nhưng đasố nhàhàng dọctheo hai bên đường hoặclà hạngsang, cónghĩalà quánăn quálớn, phải ngồi bêntrong nhàkính bítbùng, mỗibàn trungbình dànhcho chínmười người. Còn quánăn nhỏ thì nhiều, nhưng tôi không thấy thích quán nàocả. Dođó tôi quay vềlại qmột quánăn nhỏ có sânrộng nằm phía bênkiađường đốidiện với kháchsạch “Hảiluân”.

Vịchủquán giớithiệu cho tôi cũng mấy món đặcsản giốngy bên vùng Lưsơn, tôi chỉ chọn những món bìnhthường, caynóng, mónkho, mónxào, móncanh, mónrau, và bia địaphương.

Trời vẫncòn hâmhâm cái nóng ban chiều, nhưng càng vềđêm càng dịumát lại với những làn giónúi. Ðanglúc tôi thưthả ănuống và nhấp những ngụm bia sảngkhoái nhìnra ngoài đườngcái tớilui phầnlớn là dukhách. Vào lúc ấy, một chiếc xedulịch Honda Accord màuđen đỗlại mésân bênngoài trước quán. Ba người mở cửaxe bướcxuống, hai nam một nữ, tấtcả tuổitạc non 40. Người đànbà trẻ ănmặc tươmtất thờitrang, ngườitàixế đànông cũngvậy. Tuynhiên, còn người đànông khác: chỉ mặc mỗi cái quầnsọt trênngười, chân đidépnhựa, vẻ mặt phìnộn và cáibụng bia chìnhình cho thấy ôngta là ôngchủ.

Ðâylà lầnđầutiên tôi thấy một người mặc quần gầnnhư là quầnxàlỏn mang dépnhựa ngồi xedulịch và bướcxuống vào quánăn, dùlà ngồi ngoài bànăn đặt ngoàitrời. Hầuhết dân Trungquốc hãy họ ra ngoàiđường là họ đigiày. Cũngcó những trườnghợp có người ởtrần mặc quầnsọt raphố dạomát gầnnhà trong khuvực họ ở, nhưng hầunhư tôi chưahề thấy ai mặc quầnđùi và ởtrần ngồi xehơi dulịch cả. Ở Mỹ tôi có thấyqua, nhưng cách ănmặc của dânMỹ là kiểu sport; còn ông nầy thì giốngnhư mặc quầnxàlõn trongnhà. Có một vẻ gìđó chươngchướng trong cungcách của ôngta làm tôi vừa lẫnchút khóchịu vừa cảmthấy buồncười.

Sánghômsau 5 giờsáng làphải dậy, 5 rưỡi xuống nhàhàng kháchsạn ănsáng miễnphí đồăn Tàu: cháo, trứngnấutrà, cảimặn, đậuhủngọt, v.v… Tôi ăn qualoa xong ra ngoài khuđợi sáu giờ xebuýt đến đón.

Hànhtrình vào trong khuthamquan núi Hoàngsơn mất hơn nửa tiếngđồnghồ. Khi xebuýt chạy vàosâu trong khuvực núi, tôi nhậnthấy những kháchsạn trong vùng không khác khunúi Lưsơn baonhiêu, sangtrọng nhất vẫnlà một kháchsạnsạn nămsao toạlạc trong một khuônviên giốngnhư một côngviên trongrừng, sát bên chânnúi.

Người hướngdẫnviên là một thanhniên trẻ, anh chobiết ởđó có suốinướcnóng, giácả vào tắm có đủ mọi hạng từ 200 Yuan cho tới 3000 Yuan. Anhta đềnghị buổichiều khi chúngtôi về xe sẽ ngừng ở trạm bỏkhách xuống kháchsạn nầy, sau một ngày leonúi mỏimệt ai muốn cóthể tựmình xuốngxe vào tắm, một kinhnghiệm đángđược tậnhưởng.

Thườngthường cái vụ tắm suốinướcnóng tôi cóđiều rất engại chuyện phải ởtruồng, trước quíbà thì quenrồi khôngsao, nhưng trướcmặt các vị màyrâu khác thì khôngđược tựtại cholắm. Nếu chọn suite riêng thì quámắc. Ở Tàu ở Nhật thườngcó cái màn tắmchung trầntruồng tại suốinướcnóng. Nămngoái tôi đichơi ở Nhật, mấy cáivụ nầy tôi bỏqua hết.

Trênxe, anh hướngdẫnviên giớithiệu các khu chúngtôi sẽ đến, và nhắcnhở phải tuântheo các quyđịnh về antoàn, trongđó baogồm việc cấmhútthuốc trong khuthamquan ngoạitrừ tại những khunghỉngơi.

Vì đoàndulịch của tôi đông 32 người, nên chiathành hai nhóm, tôi thuộc nhóm do nữhướngdẫnviên dẫnđầu. Cô hướngdẫn khá xinhđẹp nhưng tôi khôngcódịp tánngẫu nhiều, dù cóvẻ côta cũng thích tròchuyện với ngườikháchlạ như tôi khôngbiết từ phươngtrời nào đến.

Chúng tôi phải vào khu xếphàng chờ lên xecáp kéo lênnúi. Hìnhnhư chỉ có hai xecáp, một chiếc tới đầu bênnầy cổng và một chiếc đến đỉnhnúi trên kia. Cô hướngdẫnviên nóilà phải đứng xếphàng đợi trungbình 3 tiếngđồnghồ. Nếu khôngmuốn đợi tự mình cóthể leonúi lêntrước tới trạm xecáp trênđỉnh, nhưng từ dưới trạm ở cổng lêntới đó phải mất 3 tiếngđồnghồ, nếu cósức leo tớinơi. Tốthơnhết là đểdànhsức leonúi cho cảngày hômnay.

Trong đoàn khôngcó ai đibộ lên núi, tôi cũng cảmthấy áingại nên đành xếphàng đợi xecáp. Quảthật, phải gần ba giờđồnghồ sau chúngtôi mới nhích được vào phòngđợi ngồi đợi xecáp. Thựcsự đứngđợi có thờigiờ tánngẫu với cô hướngdẫnviên và những người trong đoàn cũng vui, nhưng bựcmìnhnhất vẫnlà vẫn có những hạngngười vôhọc của đoàn khác cắthàng từ đuôi dầndần nhảylên tới đầuhàng. Lũngười nầy làmvậy và cứ dươngdương cáimặt ra một cách hảhê trông thật thôbỉ. Nhânviên trậttự chặn đằngđầu thì cóngười nhảy đằngđuôi. Tôi nổiquạu mang hết những lời nặngnhất ra chửi, nào là đồmấtdạy, vôgiáodục, đồbò… nhưng lũngườingợm đó cứ trơcáimặt, tỏra tựhào là chúng có bảnlãnh và lanhlợi!

Cái cungcách thiếu vănminh nầy là tàndư của chếđộ xãhộichủnghĩa của Trungquốc cònsótlại. Ðólà một cáithứ vănhoá tiêucực mà trong xãhội đó thứgì cũng thiếu chonên nếu họ không tranhtrêngiànhtrước thì làmgì tớilượt mình.

Trong đoàn tôi, hãnhdiện thay, khôngcó ai làm nhưvậy, nhiều người còn hùanhau chửi đámngười mấtdạykia. Nóichuyện với một đám thanhniên traigái trẻ, cólẽ là dân đạihọc mớiratrường, tôi bảo nướcMỹ lịchsử chỉcó 300 năm nhưng xãhội vănhoá vănminh và quicủ, còn Trungquốc lúcnào cũng mởmiệngra 5000 năm vănhiến nhưng cungcách hànhxử rấtlà thiếu vănhoá. NướcTàu ngàynay phải học vănhoá nướcMỹ, từ cách ănở đốixử vớinhau.

Lờiphêphán nặngnề của tôi cólẽ không làm những ngườinghe phậtlòng bởilẽ họ nghĩlà tôi cũnglà một phầntử trong xãhội của họ. Tôi quaylại phíasau nói với một đứabé độ bảytám tuổi đichung với mẹ nó xếphàng sau tôi, tôi nói cháu đừngbaogiờ làmvậy nghekhông. Ngườimẹ, đồngminh của tôi từ sớm, hùanhau chửi đámngười mấtdạy cắthàng, nói: “Contôi khôngbaogiờ làmvậy!”

Tôi nói : “Khốnnổi khi nó lớnlên, trôngthấy ai cũng làmthế mà nó không làmtheo thì hoára nó sẽ biếnthành một người sẽ bịxem là không lanhlợi vì khôngbiết tranhgiành và sẽ bị hiếpđáp!”

Ngườiđànbà thởdài: “Chắc còn phảimất nhiều thếhệ nữa Trungquốc mới cảitổ nổi cáchsuynghĩ và cungcách hànhxử của mọingười đangcó bâygiờ.”

Nội chuyện cắthàng cũng làm cho chàngthanhniên hướngdẫn của đoàn thứhai của chúngtôi phải cầm loaphóngthanh lớntiếng chửi đámngười cắthàng là vôvănhoá. Thếmà đámngười đó vẫn coinhưkhông, họ cứ tiếptục chenlấn lên từng đoạn. Chođếnkhi mấy thanhniên namnữ cóhọc trong đoàn đứngxếphàng phíatrước tôi, khi họ tớilượt tớiđược cổngvào phòngđợi, thì tôi đã bị chenlấn đẩyxa về phíasau cách họ hơn haichục người cắthàng đã đứng xengiữa!

Phíasau tôi người đànbà và thằngcon bị đẩy nằm tuốtluột phíasau xa hơnnữa. Thựclà mộtcảnh hỗnloạn. Khi đếnlượt đoàn tôi vào phòngđợi xecáp, cô hướngdẫnviên canthiệp với các nhânviên trậttự đểcho tôi vượtlên đầuhàng để theo đoàn thì họ lại khôngcho, nói làmvậy là tôi nhảyhàng! Tôi cảmthấy quá bựcmình mệtđừra chẳngmuốn tranh làmgì nữa, thànhthử đoàn chúngtôi kẻ tới đỉnhnúi trước phải đợi kẻ trễ phải đi chuyếnsau. Tổchức ở khudulịch núi Hoàngsơn quá tệ!

Khi đoàn chúngtôi tậptrung đầyđủ trênkia chỗ trạm xecáp thì đã mười giờ hơn mới bắtđầu chuyếnduhành leonúi. Cảnh núirừng hùngvĩ rấtđẹp nhưng dukhách quáđông nên cáithơmộng tiêncảnh của núi Hoàngsơn như ta thườngthấy trong các bứctranh thuỷmạc khôngcònnữa.

Chúngtôi đi từng chặng rồi ngừnglại nghe hướngdẫnviên giớithiệu về mỗi khu. Ðoạn đườngnúi khoảngđầu rộngrãi và tươngđối ít dốc nhưng quanhco. Trên vùngnúi nầy mọc trên các triềnnúi hầunhư là cácloại cây tùng, thông, bách. Trời đang nắngchóichang chonên dù đang ở trên vùng đỉnh có caođộ khá cao nhưng tôi vẫn thấy nóng, gióthổi không đủ mát. Cùng một khungcảnh nhưng Hoàngsơn nổitiếng là cảnhtượng của vùngnúi nầy thayđổi tuỳtheo giờgiấc trongngày cũngnhư thờitiết mỗimùa.

Trờinắng làmcho toànbộ đồinúi xaxa dườngnhư sánghừng lên chóiloà. Mỗi gềnhđá vựcnúi đều mang một cáitên ấntượng nàođó đủ gợi cho trí tưởngtượng conngườita hoạtđộng mạnhmẻ cố hìnhdung ra một vậtthể nàođó mà mỗi khốiđá hay hìnhthù của đồinúi, câytùng, câybách… đều đãcó tên đặtsẵn, thídụ như “tùng nghênhkhách”, “thạchkiếm”…

Ðichơi núi Hoàngsơn là đứng trên đỉnhnúi nầy nhìnngắm sang những đỉnhnúi xaxa, đủ hình đủ dạng. Rồi theo những conđườngnúi đi quanhco từ đỉnh nầy sang đỉnh khác. Vùng núi tôi đi hômđó chỉ là một vùng ở phíabắc, còn hai hùng nổitiếng khác là vùng đông và tây, mỗi vùng có têngọi mỹmiều riêng thídụ như khu Ðônghải, còn vùng phíatây là khu Tâyvực (?) thìphải, tôi quênmất. Tôi nhớ được tên “Ðônghải” là vì sáng hômđó tròchuyện với cô hướngdẫnviên, cô hỏi tôi còn có kếhoạch điđâu nữa, đã đi Ðônghải chưa? Tôi trảlời chưa, thựcra tôi tưởng cô nói về vùng Biển Ðônghải của Trungquốc. Khi hỏilại mới rõ là vùng phíađông của rặng Hoàngsơn.

Ðường núi càng lêncao càng hẹp lần và càng khúckhuỷ hơn. Dầndần có những ngõhẹp chen giữa những váchnúi cheoleo chỉ đủ cho một người lenqua. Có những đoạn bậcthang đứngsừngsửng caongất, và từđó nhìnsang mặt váchnúi đốidiện xatít phíabênkia bờvực cũng lạilà lốiđi bậcthang ngoằnngoèo trôngnhư dựng thẳngđứng dẫnlên tớiđỉnh mà bóngdáng đoànngười lũlượt leonúi chichít nhỏbé như đànkiến. Theo lời hướngdẫnviên, đólà nơi chúngtôi sẽ tới saukhi ngừngchân tại trạmnghỉ để ăntrưa.

Tại trạmnghỉ, ai ghiền thuốclá thì cóthể hút nơi khuvực dànhriêng. Làmxong mấy điếu là tôi vào nhàhàng trong khu, có cơmphần, rẽtiền thì có phần 50 Yuan hoặc 30 Yuan, đồăn cũng khá mặnmà và ngonmiệng, cólẽ vì đói. Ăn xong tôi lại mua chai tràxanh ướplạnh rangoài uống và húthuốc, hìnhnhư là chai thứba từ sáng đến lúc bấygiờ.

Côhướngdẫnviên trẻđẹp ưa lăngxăng gần chỗ tôi, nhưng rấttiếc là tôi khôngcó nhiềudịp để tántỉnh, vìđây đốivới tôi cũnglà một cáithú thivị trênđời dù chẳngtớiđâu nhưng bỏqua rất uổng. Bảnthân tôi chẳng baogiờ đeonhẫncưới trên ngóntay nên tôi cũng ítkhi đểý ngườikhác có đeonhẫn haykhông. Có làmgìđâu mà phải đểý đến những chuyện nhỏnhặt đó chichomệt. Chodù ngườiđẹp có đeonhẫn nhưng chắcchắn nếu được tántỉnh thì nàng chắcchắn cũng vuiphơiphới trongbụng.

Rấttiếc là dukhách quáđông, đuổikịp theo người trong đoàn lẫn trong biểnngười chenchúc nhau trên những lốiđi vennúi, lêndốc xuốngdốc là cũng đủmệt chứ nóichi đến chuyện ghềghà cô hướngdẫnviên. Hômtrước ở Lưsơn, côhướngdẫnviên cánhân tên Vân khôngphải là không đẹp nhưng khônghiểusao cái vẻ người của cô không hấpdẫn tôi chútnào. Hìnhnhư tôi có khuynhhướng thích dángngười congái hơiđầyđặn mộtchút.

Tôi cứ đitheo đoànngười phíatrước, chẳngbaolâusau là tôi lạcmất người trong đoàn, kểtừkhi bàxã tôi gọiđiệnthoại từ Mỹ sang, chuyệntrò nămmười phút xong nhìnquanh chẳngthấy ai quenmặt! Thếlà tôi cứ theo đoànngười phíatrước tiếptục đi, lúc lêndốc, lúc xuốngnúi, xong tới một ngãba núi, tôi phải chọnlựa một lốiđi, tôi chọn lốiđi xanhất và dàinhất.

Theo bảnchỉđường, tổngcộng từng đoạnđường, cảthảy tôi đã đi khoảng mười câysố đườngnúi ngày hômđó, năm câysố cuốicùng là conđường núi với bậctamcấp đưa thẳngxuống chânnúi. Dọcđường tôi nghỉlại nhiều chặng nơi có trạmnghỉchân, có trạm cósẵn phukhiêngkiệu mờigọi lên kiệu.

Có một cô thiếunữ đichung với một côbạn khác, mớiđầu quamặt tôi vùvù, hănglắm, nhưng cứ đến mỗi trạmnghỉchân, khuthamquan, hoặc chùamiếu nàođó thì lại gặp cô, cũng chẳng nhanh hơn tôi chút nào mặcdù tôi cốtình đi rấtchậm, vừađi vừa nhìnngắm cảnh rừng cảnh núi và vừa thởdốc dù đường đixuống dễ hơn đilên rấtnhiều.

Khitới một trạmnghỉ nọ còn cách chânnúi nơi cổngra khoảng 3 câysố tôi thấy côgái đó đang trảgiá hai người phukhiêngkiệu với giá 450 Yuan cho mộtmình cô, họ ra giá 600 Yuan! Tôi nhớ ở vùng Cửutrạicâu có quyđịnh giácả hẳnhoi, cứ mỗicâysố là 35 Yuan. Ởđây phukhiêngkiệu tuỳtiện địnhgiá. Tuylà xuốngdốc nhưng bậcthang đườngnúi khádốc, tôi khônghiểu làmsao họ cóthể khiêngkiêu mộtcách antoàn được.

Trong suốt đoạnđường xuốngnúi, tôi thườngxuyên gặp những phu khiêng hànghoá lênnúi, trông hai gánhđồ caongầng và nặngnề, nào nướcchai, thứcuống, thứcăn, bánhtrái… vânvân… cho các hàngquán tại các trạmnghỉ nằm trải dọctheo đườngđi quanh các triềnnúi. Họ khiêng gánh hàng đi từng bước một lên bậc tamcấp lót đá; ho bước rất chắc, bước nào ra bước nấy, nhưng rấtlà chậmchạp, đứngim nghỉngơi liêntục. Trongkhi tôi nghe côgái bannảy thươnglượng trảgiá 450 Yen với phu khiêngkiệu, tôi nghe có người hỏithăm phukhiêng gánh hànghoá được trả tiềncông baonhiêu, thì họ nói là trungbình một kýlô là 20 xu. Nếu mỗi phukhiênghàng gánh 100 kýlô mỗi bận thì họ kiếmđược 20 Yuan một chuyến gánh lênnúi. Ðasố là phugánhhàng đang trong tuổi thanhniên, đôilúc cũng có thấy người lớn tuổi, tôi chẳnghiểu họ có đủsức gánhhàng lênnúi nhưvậy chođến tuổinào. Xemra đólà những người thuộc giaicấp cùngkhổ nhất của một nước Trungquốc đang trênđường tiếnlên hiệnđạihoá.

Ðường xuốngnúi càng ngày càng xuống sâu vào trong rừngrậm, câylá dàyđặc trên đầu chekhuất bầutrời bắtđầu xếchiều nhưng còn đượm nắng trêncao. Khi tơi một đoạn quangđảng nọ, trước mắt tôi là cả một vùng mâykhói mờmịt, mâybay giănggiăng lờlững ngang sườnnúi trên những ngọncây cao. Quảđúng như lời truyềntụng, cảnhnúi Hoàngsơn mỗigiờ mỗi thayđổi. Xaxa thấpthoáng tôi nhìnthấy đườngdây xecáp treo đưa người xuống núi tận đầu núi bênkia. Cólẽ đoàn của tôi giờ đó đã tới trạmxecáp. Tôi thầmmừng vì khôngphải chịu nạn xếphàng như đã xảyra bansáng.

Tôi cảmthấy đôichân bắtđầu rêmnhức khi còn khoảngđộ 2 câysố nữa là xuống tới cổng. Lắm người quamặt tôi trên đường xuốngnúi. Hìnhnhư khôngcòn ai lênnúi vào giờnầy nữa. Tôi đibộ còn chậm hơntrước nữa, cứ từngbước từngbước rìrì mà đi, và tôi nghĩ nếu ngàymai phải leonúi nữa chắclà tôi đi khôngnổi nữa.

Tuy mệt và vì bị cáiýthức về đaunhức chiphối tôi khôngcòn cảmnhận được cáicảmquan siêuhình truyền từ lòngđất thấmnhập vào chân rồi lenvào người tạo cho tôi một cảmgiác hoàmình với thiênnhiên và vũtrụ chungquanh, nhưng tôi quên ngắmcảnh dọcđường. Ðólà một trong những cáithú leonúi, nó cho conngườita những giâyphút bìnhlặng trầmtỉnh suytư về cuộcđời và về mọithứ trênđời nhờcó thờigian thưthả nhậphồn vào trong vũtrụ baola bátngát quanh ta. Nhờvậy, vào những phútgiây đó, cõilòng trầntục của conngười có cơhội thanhlọc bớt những phiềnnão ưusầu khi nhìn thấyrõ cáithânphận nhỏbé và sựsống nhỏnhoi trong vũtrụ ngútngàn vôbiên.

Hoàngsơn, thựcra chỉ là một nơichốn, một cáicớ đểcho ngườita códịp hànhhương đivề thămlại thiênnhiên mà trongđó chứachấp bêndưới cáivẻđẹp hoặc nétthơmộng của rừngnúi nonngàn của nó, đấy chỉlà lớp áomặc bêngoài để điểmtrang, cáicộinguồn nguyênsinh miênviễn vôthuỷ vôchung nhưng biếndịch khôncùng và sựsống là mộtphần quá nhỏ của nó trongkhiđó nó cũng lạilà mộtphần khôngđángkể trong vũtrụ. Cảmnhận được điềunày cónghĩalà ta ýthức được rằng đờisống chỉ tồntại trong ýthức, và bảnthể của cái conngười sinhvật chỉlà chỗ tạmdung cho một ýthức riênglẻ cábiệt vônghĩalý. Ýthức được nhưvậy, từđó ta cóthể thoátrakhỏi những ràngbuộc của đờisống. Nhậpvào và sống trong thiênnhiên cho ta những cảmthức nhưthế.

Buổichiều vềđến kháchsạn là đã gần 6 giờchiều. Hai người hướngdẫnviên đã đưa đoàn về đếnnơi từ hồi 4 giờ. Họ nánlại ở kháchsạn chờ tôi bìnhan về đếnnơi vì engại rũi có chuyệngì xảyra cho tôi. Kểra họ cũng rất tậntình và chuđáo.

Tới lúcbấygiờ tôi mới cảmthấy đôichân cứngđờ và bướcđi lừngkhừng giốngnhư ngườimáy, và khi phải nhấcchân bướclên bậctamcấp là thấy bắpđùi nhóilên. Trìnhtrạng nhưvậy kéodài đến haiba ngàysau. Dĩnhiên là tôi bỏluôn ýđịnh leonúi Tháisơn, vì chắcchắn là tôi sẽ đi khôngnổi nữa rồi.

Lên phòng tắmrữa nghỉngơi, tôi xemlại tờ quảngcáo các tour dulịch trongvùng, nhậnthấy là có tour đi Hồ Thiênđảo, một vùng sôngđập nằm gần Hàngchâu, nên tôi quyếtđịnh xuống vănphòng dulịch của kháchsạn ghidanh đặt chuyếnđi này vào ngàyhômsau nhântiện ra quầytiếptân của kháchsạn đổithêm tiềnđô nhưng kháchsạn này không nhậnđổi.

Trởvôlại vănphòng dulịch tôi hỏi họ có nhận tiềnđô không? Hai cô nhânviên khôngnhận, nhưng họ chưa baogiờ thấy tờ 100 đôla Mỹ, cứ lậtđi lậtlại tờ giấybạc xemtới xemlui. Tôi nóivới họ tôi chịu đổi 1 ăn 8, cô nào muốn đổi thì lời được 10 xu, nhưng dĩnhiên là các làmsao có tiềnriêng có sẵn cả thánglương của họ ởđấy để đổi. Họ thắcmắc hỏi sao tiền Mỹ lớnquá vậy? Tôi chỉ ngắngọn nóilà bờilẽ nềnkinhtế Mỹ mạnh. Chỉlà một cáicớ để tántỉnh gáiđẹp mặcdù tôi tôi chưabaogiờ có ýđịnh xấu nào trongđầu vào những cuộchộingộ tìnhcờ nhưvậy.

Ở Trungquốc, cũngnhư nhiều nước khác ở Áchâu, trong ngành dịchvụ nhưlà tiếptân, tiếpviên, hầubàn, đasố đều do những côgái trẻđẹp đảmnhận. Chuyệnnhỏnhặt nhưvậy, cũng như bấtcứ những câuchuyện khác traođổi với nhiều ngườibảnxứ về nhiều chuyện nhặtnhạnh khách trongsuốt cuộchànhtrình dulịch xứngười, dầndà sẽ gópthành chuyệnlớn cho ta một hìnhảnh kháiquát về đờisống của dânbảnxứ nóichung.

Thídụ có những chuyện nhonhỏ như hồi năm 1988 tôi đi dulịch ở Hánthành, khi bướcvào một cửahàng bánđồ miễnthuế sangtrọng, các cô tiếpviên đồngloạt cúi congngười chàokhách. Rồi sauđó có một cô hỏi tôi cóphải là ngườiNhật? Khi mua hàng tínhtiền họ phải xem hộchiếu mới bánđồ miễnthuế được, côta ngạcnhiên hỏi côngdân Mỹ mà có người mũitẹt davàng à? Đólà Hànquốc của cuối thậpniên 80 của thếkỷ trước! Ai đi dulịch mà không códịp chuyệntrò với dânđịaphương — đó cũnglà một trong những cáithú khi đidulịch.

Ðặt xong tour đi Hồ Thiênđảo là trong bóp tôi chỉ còn đâuđộ hai trăm Yuan, dựtrù đủ ăntối nhưng dĩnhiên là khôngđủ cho mục duhí. Tiền kháchsạn trongngày đã trả, còn sốtiềncọc 600 Yuan ở kháchsạn ngàymai sẽ lấylại đủđể điđường vào sángsớm hômsau.

Buổitối tôi rađường kiếm tiệm bán thuốclá mà trong tủ kính họ chỉ bày thuốclá sảnxuất trong Tỉnh Anhuy. Tôi hỏi có thuốc basốnăm không thì họ lại lôira từ dưới quầy thuốclá dán temthuế của Việtnam! Chotới bâygiờ tôi cũng vẫn khônghiểu là loại thuốclá đó đến khắp thànhphố Trungquốc bằng ngãđường nào.

Tôi mua vài bao thủsẵn trongngười xong ra lại chỗ ăntối ngàyhômqua, ngồi uốngbia nhìn ôngđiquabàđilại. Ngoạitrừ những người bánhàngrong nhưlà bảnđồ, bắpluộc… là dânđịaphương, cơhồ người đang dạo trên đườngphố đaphần là dukhách từ thậpphương đỗđến. Vùngnầy dườngnhư rấtít ngườiÂuchâu đến, từ hômqua giờ tôi chỉ thấy lácđác vài người.

Trungquốc ngàynay, giaicấp trunglưu ngàynay đã đủ cơmnoáoấm, giới này giờđây họ đidulịch rấtnhiều. Từng đoànngười chenlấn nhau leonúi mà tôi gặp trongngày đủ chothấyrõ sựkiện đó. Ởđâu bâygiờ cũng thấy vănphòng dulịch mọc đầy, thường quảngcáo các tour dulịch trong và ngoàinước giá tươngđối khárẻ.

Mộttrongnhững chọnlựa của bạn là nếu muốn dulịch rẽtiền thì khi đến Trungquốc mới đặt tour đi. Dĩnhiên là đasố họ chỉ thuxếp cho bạn ở kháchsạn basao, nhưng về mặt giaothông phầnlớn là tớilui bằng những xe dulịch hiệnđại, có nhữngxe được trangbị như phòng nộitrú của họcsinh, với giường nhiều tầng để ngủ trênxe, còn xelửa thì hạng “thườngdân” là cũnglà rất tiệnnghi rồi, về đườnghàngkhông thì khỏinói, Trungquốc có một độingũ phicơ hiệnđại còn rất trẻtrung — khỏilo về kỹthuật bảotrì, khôngphải là hãng United của Mỹ nay được giaocho các côngty hàngkhông ởđây loviệc bảotrì sao?

Nóivậy chứ thựcra cũng có những bấtngờ khi ghidanh đi theo đoàndulịch nộiđịa. Sángsớm ngàyhômsau chưa đến 5:30 sáng thì xebuýt đi tuyến Hồ Thiênđảo đến đón tôi ở kháchsạn. Ðólà một chiếcxebuýt hạngtrung, trông cũkỹ từ bênngoài chođến bêntrong với những chiếcghế cũkỷ và bẩnthỉu, hànhkhách nào được đón saucùng thì phải ngồighếxếp. Trong xe cũng chẳngcó máylạnh, còn máyxe thì nổ thìnhthình.

Tàixế cho chạy lòngvòng trongvùng ghé các kháchsạn lớnnhỏ để đón kháchdulịch đã đặtchỗ cho tour Hồ Thiênđảo ngàyhômđó. Xe chạy lìnhkình xuốngnúi, xong tôi thấy xe chạy mãi hànggiờ mà khôngthấy nó ra xalộcaotốc gìcả. Hìnhnhư trongxe chỉcó mìnhtôi là đểý đến việcnầy.

Chiếcxebuýt cứ tiếptục chạy trên conđường nhỏ băngqua mộtsố thịtrấn nhỏ và thônlàng, có những đoạnđường ổgà lổmchổm làm xe runglên. Xe chạy mãi nhưvậy chođến một đoạnđường nọ và tôi nhậnthấy conđường nầy chạysongsong với một xalộcaotốc nằm phíabênphải của hướngxe đangchạy.

Nhưvậy là xebuýt tôi đangngồi đang chạy trên “quốcđạo”, hay nóiđúnghơn đólà đường liêntỉnh nên trìnhtrạng đườngxá khôngkhácgì đường từ Mốngcái đi Vịnh Hạlong ở Việtnam như nămngoái tôi còn điqua. Khi sửdụng đường liêntỉnh cũ, xekhách khỏi phải trảtiền đường như khi phảiđi xalộcaotốc. Nhờvậy mà tour Hồ Thiênđảo dànhcho dânbảnxứ giữđược giá rấtrẻ, tôi chỉ trả có 280 Yuan, baogồm cả tiền đi ghetàu và bữa ăntrưa trêntàu. Nếu ai khôngngại đườngxá khókhăn thì cứ thửđi chobiết.

Ðến 8 giờsáng thì xe đến bếntàu Sông Tânan, một nhánhsông tẻra từ dòng Dươngtửgiang. Tôi vẫncòn ở trongvùng thuộc Tỉnh Anhuy, giờđây đã cách vùngnúi Hoàngsơn khoảng 100 câysố. Bếntàu ởđây cũng khálớn, tàudulịch đậu hàngdài dọctheo bếncảng đang tấtbật chuẩnbị cho chuyến duhành trênsông từ thượngnguồn đivề hướng Ðôngbắc đến vùng Hồ Thiênđảo, thuộc Tỉnh Triếtgiang, nằm cách 160 câysố vềhướng phíatây của Thànhphố Hàngchâu.

Tôi hỏithăm ngườitàixế thì anhta chobiết tàudulịch sẽ đỗbến tại thịtrấn Hồ Thiênđảo vào khoảng 3 giờchiều, từđó đi Hàngchâu, nếu muốn, tôi phải trảthêm 40 Yuan nữa, hướngdẫnviêndulịch trêntàu tôi sắp lên, sẽ thuxếp cho xebuýt đếnđón. Tôi bằnglòng và trảtiền cho anh nhưng chẳngthấy anh đưa biênnhận gì cho tôi hết, có hỏi thì anhta nói khôngsao, anh sẽ giaohết cho hướngdẫnviên của đoàn chúngtôi. Một ngườitrungniên đicùng vợcon của ông chung trongđoàn cũng sẽ đi Hàngchâu như tôi, nhưng ôngta khôngchịu trả 40 Yuan, nói quámắc, tớinơi ôngta sẽ tự đónxe.

Ðốivới tôi, nhưvậy là thuxếp xong lịchtrình ngày hômđó, vì tôi không muốn ngủquađêm tại thịtrấn Hồ Thiênđảo. Nơiđến cuốicùng tôi dựđịnh ngày hômđó thựcra khôngphải là Hàngchâu, là thànhphố tôi đã đến hai lần, màlà Thànhphố Vôtích, nơi có Tháihồ, nơi tôi đã đếnthăm cáchđây 19 năm trước.

Chiếc tàudulịch trênsông là một chiếc tàumáy nhỏ, chởđược trên 100 hànhkhách, có hai tầng, tầngdưới vừa làm phòngkhách và phòngăn, một nửa tầngtrên có chỗngồi lộthiên, và haibên hông tàu có hànhlang dànhcho dukhách rađứng ngoạncảnh. Ngoàira mỗi tầng còncó hai phòng “suite” gắnmáylạnh, mỗi phòng rộng cởbằng và bàitrí như một phòngkhách trungbình.

Saukhi tấtcả hànhkhách từ nhiều nơi đã đỗvề đầyđủ và lên cùng chiếctàu, chúngtôi bắtđầu một cuộcduhành trênsông khá thivị và thơmộng. Cóthể xemđây là một chuyến duhành mini trên một nhánhsông nhỏ của dòng Trườnggiang, côemgáiút, Tânan, của nàng Dươngtửgiang.

Tôi được xếp ngồi vào phòng tầngdưới, nơi vừa làm phòngkhách và phòng ăn nhưng không có máylạnh nên nónghâmhâm dù tấtcả các cửasổ đềuđược mởtungra. Thêmvàođó, có một bàn quytụ trên sáubảy người, cólẽ là dân Hồngkông hoặc Quảngchâu, họ ngồi quâyquần, họ khônglo ngắmcảnh mà cắmđầu đánhbạc ănnói totiếng ồnào. Thấyvậy, tôi định trả thêmtiền lên phòng suite tầng trên cùng nhưng lại thấy ngộpquá dù có máylạnh nên tôi trảtiền gởihànhlý trong nhàkho trêntàu xong tôi ungdung tựtại chạytớchạylui lênxuống đủ mọichỗ trên tàu, tìmchỗ mátmẻ, xem nơinào ngắmđược cảnhđẹpnhất là đóngtrụ ởđó.

Chuyếnduhành tàuthuỷ trên dòngsông Tânan đến khu Hồ Thiênđảo này cóthể đặttên “Chuyếntàu trên dòng sôngcon của Dươngtửgiang”. Vì nhưvậy nó mang ýnghĩa đốilập với “chuyếntàu trên dòngsông Dươngtửgiang” về cả lẫn chất và lượng. Từ nhánh sôngcon Tânan của dòng Trườnggiang này ta khôngthấy những đỉnhnúi hùngvĩ và uynghi cũngnhư tầmmức hùngtráng của dòng sôngmẹ đầy uyvũ. Tuynhiên, cảnh núiđồi haibên dọc theo dòngsông nầy không thiếu cáivẻ tránglệ và đàicác của côgáiemút của côchị oaiphong và trangđài.

Dòng Tânan có cáinét diễmlệ của nó với những ngọnnúi thấp, những đỉnhđồi thoaithoải, với tà áoxanh câylá phủ đôibờ. Dọctheo đườngsông, tàudulịch của chúngtôi đi ngang những thịtrấn nhỏ xinhxắn hoặc nằm tỉnhlặng bên bờsông hoặc nằm côtịch trên đồinúi cao nhìnxuống dòngsông lụalà một dòngnước xanhbiếc. Tàu đi càng xa theo dòngnước chảy xuôinguồn càng trởnên trắngtrong như màu bíchngọc.

Cảnhvật cànglúc càng trởnên hiểnhiện mộtphần của Hồ Thiênđảo, haylà hồ của một ngàn đảo nhỏ. Dòngsông rộngra dần, lô-nhô lên khỏi mặtnước đóđây là những hònđảo nằm chơvơ giữa dòngsông cuộnchảy. Hiệnthân của dòngsông nầy cóthể là hìnhảnh tươnglai củ dòng Trườnggiang trên thượngnguồn khi việcxâydựng Ðập Tamhiệp hoàntất haiba năm saunữa, vàolúcđó mặt nước sông Trườnggiang sẽ dângcao lên và những ngọnnúi caolớn sẽ bị chìmxuốn dưới mựcnướcsông có đoạn gần hai trăm mét, nhưvậy những đỉnhcao của nhiều ngọnnúi nhôlên trong giaiđoạn hiệntại sẽ tựnhiên biếnthành những côđảo, hàngngàn cái côđảo nhưvậy sẽ xuấthiện trên dòng Trườnggiang hùngvỹ!

Hồ Thiênđảo trong quátrình hìnhthành vào năm 1957, saukhi đậpnước ở vùng hạlưu gần thịtrấn Hồ Thiênđảo ngàynay đã hoàntất, tấtcả những đồinúi cao bị ngập, chỉcòn nhôlên ngọnnúi, thì những ngọnnúi nầy trởthành những côđảo giữa dòngnước mênhmông.

Vùng Hồ Thiênđảo là nơi tậptrung hơn 100 hònđảo lớnnhỏ nhưvậy. Và trong hai thậpniên trởlạiđây, trên mười hònđảo đãđược khaiphá thành những đảo dulịch, trongđó mỗi đảo mang những sắcthái riêng, hoặc có tínhcách lịchsử như có ditích cổmiếu cònsótlại, hoặc có tínhcách sinhthái như ‘đảo rắn’ là nơi đủloại rắn đã đỗvề quytụlại khi mựcnướcsông dângcao, hay có đảo biếnthành vườnthú nuôi đàđiểu có dạng tolớn hơn ngườita, hoặc có đảo đơn thuần chỉ vì cảnhtrí ngoạnmục, ngườita đã cho xâydựng làm khu giảitrí, vườnhoa, xecápđiện, v.v..

Ngàyhômđó tàukhách dulịch của chúngtôi đã thamquan hết 6 trong mườimấy hònđảo dulịch nhưvậy, trungbình mỗi đảo được dànhcho khoảng haichục phút. Thựcsự cách thamquan đảo nhưvậy chẳngkhácnào cỡingựaxemhoa, nhưng sựthúvị đốivới tôi là chuyếnduhành trênsông kéodài từ 9 giờsáng đến 3 giờ rưỡi chiều. Những kháchdulịch chỉ đichơi Hồ Thiênđảo từ vùng Hàngchâu tới cólẽ sẽ khôngđược hưởng cáithú nầy, vì đoạn đườngsông ngắnhơn, và chủyếu là lên chơi ở những đảo.

Tàudulịch của chúngtôi trướckhi đến vùng Hồ Thiênđảo đã băngqua nhưng đoạn và nhánh sông khácnhau, mỗi vùng một cảnhtrí khác, nơinào nước cũng trongxanh sạchsẻ, môitrường sinhthái chưa bị ảnhhưởng mộtcách đángkể do việc tàubè dulịch qualại hằngngày.

Cóthể lặplại rằng đâylà một chuyếntàu trên một dòngsông con khá thúvị và thơmộng. Có những đoạn sông tôi đứng trên boongtàu cả giờđồnghồ, nhìnngắm cảnh đồinúi trôiqua, những thịtrấn nhỏ miềnsông nằm lưngchừngđồi, những conđò lờlững đánhcá lườibiếng trênsông… Gió hiuhiuthổi, trítưởngtượng và những cảmnghĩ và hoàicảm mặcsức bayxa. Chúng làm tôi nhớlại về mộtthuở ấuthơ, một vùngsông nàođó tôi đã điqua, một nơichốn nàođó cữngỡlà đã mịtmờ trong kýức bấygiờ tấtcả hiệnra như những đoạnphim đượcxem bấtchợt và tìnhcờ, và trongđó, là những kỷniệm…

Ðược thảnhthơi suytưởng giữa cảnh sôngnúi thiênnhiên — đólà một trong những niềmthúvị trong chuyếnduhành nầy. Nếu phải kể những chitiết lặtvặt khác để những ngườikhách khi códịp họ làm một chuyếntàu trênsông nhưvậy họchỏi kinhnghiệm thì cũng khánhiều, thídụ: đừng bao phòng “suite” có máylạnh vì khôngkhí bênngoài tronglành hơnnhiều,; đừng thuê ghếngồi trên đầuboong vì bạn sẽ không chịunổi nắngnóng mùa hè và cònphải tungtăng chạytớichạylui,. Tôi không ăn bữatrưa baomiễnphí vì tìnhcờ tôi thấy họ lấynước từ dướisông lên để nấuăn (mặcdù nướcsông nổitiếng rất sạch, và là nơi cónhiều nhàmáy đóng nướcchai đóngtrụ dọctheo những vùng trên dòngsông Tânan nầy) vì kinhnghiệm bị tiêuchảy liền ba ngày ở Thượnghải trong những ngàyđầu mới tới khá “đauthương”, muốn tántỉnh mấy cô hướngdẫnviên trẻđẹp thì cơhội đầyrađấy, có một vài đảo nếu chỉ lên “tạtngang” 20 phút thì chẳngđángcông, v.v..

Trạm cuốicùng tôi đến là bếnphà Hồ Thiênđảo, nơi tôi rời tàu và theo hướngdẫnviên lên đườngcái ra xebuýt chởkhách đã chờsẵn tự hồinào. Mộtsố người cùngđi với tôi từ Hoàngsơn sẽ lưulại trêntàu và tàu sẽ quayđầu chạy ngượclại mộtmạch cho tới bếnđò đầunguồn sông Tânan bansáng. Họ sẽ được hưởngthêm ínhất ba giờ đitrênsông nữa, nhưng phải chịutrận hai giờ bằng đườngbộ vềlại khu núi Hoàngsơn.

Còn tôi thì lên xebuýt đi Hàngchâu như đã địnhtrước, hyvọng sẽ kịp đón chuyếnxe cuối để đi Vôtích, nơi có Tháihồ. Tuy đâylà chiếc xebuýt hạnglớn và sangtrọng, nhưng tuyếnđường xe nầy chạy lại trong “Quốcđạo” chứkhôngphải bằng đường xalộ caotốc đểkhỏi trả tiềnđường, thànhthử càrịchcàtang tới hơn sáu giờ rưỡi chiều mới đến Hàngchâu. Xe đỗlại trong một kháchsạn nơi nhiều ngườikhách trong lịchtrình đã đặtsẵn phòng trước. Tôi cố nhớlại cái tên kháchsạn tôi trúngụ lầntrước cáchđó ba tuần nhưng nghĩ khôngra.

Hàngchâu vẫn cái nóngbức khá oiả của mùahè. Ðườngphố tuy trồng nhiều cây haibên đường nhưng khôngkhí ẩmthấp chonên có né vào trong bóngmát vẫn khôngtránhkhỏi bầuhơinóng dườngnhư lantoả khắpnơi.

Trời đã xếchiều nhưng vẫn còn sáng. Tôi gọi taxi nhờ chở đến bếnxe thànhphố. Anh tàixế nói bếnxe rấtgần, tôi nói khôngsao, haichân leonúi ngàyhômtrước vẫncòn rêmnhức, 10 Yuan thì 10 Yuan. Tôi hỏi còn xekhách đi Vôtích không thì anhta chobiết giờđó khôngcòn, nhưng xelửa thì banđêm vẫncó.

Anhta hỏi sao không ởchơi Hàngchâu, tôi nói thậttình bâygiờ tôi khôngcòn thích Hàngchâu như ngàyxưa mớiđến, thươngmạihoá quá. Anhta là dânHàngchâu, cólẽ anh cũng phậtlòng đôichút. Tôi khôngcốý nóivậy nhưng ýmuốnnói là vì thờigiờ tôi cần đi những nơikhác vì tôi cũng đã đến Hàngchâu ba tuần trướcđây.

Anhta chở tôi tới gaxelửa dặndò chỉ chỗ muavé xong rồi thả tôi xuốngxe. Tôi lại lụcđục vai đeoxáchtay và kéothêm cái vali hànhlý vào trong nhàga muavé đi Vôtích: 9 giờtối, giá 60 Yuan.

Nhàga ở khắpcácnơi tại Trungquốc bênngoài trên máicaonhất thường chỉ để vỏnvẹn chữtàu “Trạm…” trong trườnghợp nầy là “Hàngchâu Trạm”. Ðâylà một nhàga xelửa khálớn, khôngcòn cái nhàga cũkỹ trong kýức tôi, nới lầnđầutiên tôi đến năm 1988 còn là nhàga nhỏbé chậtchội chenlấn ồnào và phứctạp đủ mọi thànhphần, mỗi lần lêntàu là chenlấn chụpgiật.

Ngàynay, nhàga Hàngchâu vừa còn là nơi thươngmại như khumuasắm, bênngoài có chỗngồi nghỉchân như trong một côngviên nhỏ của thànhphố. Ðây cũng là nơi hóngmát của dânđịaphương nhàntản đibộ sau bữa cơmchiều. Xehơi có bãiđậu riêng dướihầm chonên toàn khu nhàga xemra rất khoángmát và dịumắt với câylá và ghếgỗ côngviên. Dĩnhiên sựphứctạp của nhàga Trungquốc vẫncòn, vì tàulửa là phươngtiện dichuyển đườngxa rẽtiền nhất của Trungquốc, khi đến nơiđó bạn cóthể gặp đủ hạngngười, loaphóngthanh vẫn khôngngừng nhắcnhở hànhkhách chớnên muavé bênngoài kẻo bịgạt và coichừng bị móctúi.

Nhưng nhìnchung, tôi thấy nơinầy cótổchức và ngănnắphơn, thídụ, chỉ có người có vélêntàu mới được vào phòngđợi, và phòngđợi được chiathành nhiều khu, tuỳtheo chuyếntàu, và trong nhàđợi, nhiều dãyghế dài dẫnra cổnglêntàu nới có bảngđèn ghirõ chuyếntàu của mình đi. Khi loaphóngthanh thôngbáo chuyếntàu sắpđi, họ dùng cả hai thứtiếng Hoa và Anh. Chonên dukhách tự dulịch cũng không cảmthấy bốirối. Khi tớigiờ lên tàu, chỉviệc đứngdậy và lầnlượt bướcra cổng.

Cóđiều là thờigian xelửa ngừnglại rấtngắn, vì đoàntàu từ nơikhác đến ghéngang bốckhách, tôi thấy dânđịaphương họ hốihả đi như chạy tìm toa tàu của mình, thànhthử tôi cũng nốiđuôitheo, không giữđược cái cungcách nhànnhã chẫmrãi ungdung như tôi vẫn thườngcó. Tôi khônghiểu nếu vẫncòn hànhkhách chưa lêntàu thì xelửa có phải đợi không. Vàrồi ngay toatàu tôi sắp lên lại có kẻ cắthàng chen tớitrước nhưng những người này bị nhânviênsoátvé gạtngang và nạtnộ chỉ họ ra đằngđuôi mà chờtớilượt!

Khi lịchkịch lôi hànhlý lênxe thì tôi bị hai côgái đi đằngsau cằnnhằn vì đi quá chậm. Chẳngphải tôi muốn đi chậm nhưng phải chen trên lốiđi chậthẹp trêntàu đầy người và hànhlý. Chuyếntàu nầy không giốngnhư những chuyếntàu khác, tàulửa từ thànhphố khác đến, thường thì từ các vùng Tâncương hoặc Thanhhải làm cuộc hànhtrình kéodài cả tuầnlễ, khi đingangqua những thànhphố dọctheo lộtrình, sẽcó hànhkhách xuốngxe và sẽ tàu sẽ đón hànhkhách mới dọcđường, dođó dườngnhư hànhkhách cóthể mua vétàu đi bấtcứ nơinào và vào bấtcứ giờgiấc nào. Việc thuxếp chỗngồi trêntàu đềuđược tựđộnghoá thôngqua hệthống mạnglưới điệntoán, nơinào có hànhkhách xuốngxe, thì có chỗtrống và chỗđó sẽ được dànhcho hànhkhách mới muavé lêntàu.

Như đã nói phầnđầu, hệthống xelửa của Trungquốc ngàynay rấttốt, hầuhết đềuđược trangbị máylạnh, chỗngồi thoảimái, kỹthuật cáchthanh rấttốt, khôngcòn nghe tiếng bánhsắt chạy rầmrầm trên đườngray. Khi hànhkhách muavé hạng ghếcứng, nghĩalà mua hạng rẻtiềnnhất, thựcra chẳngcòn ghếcứng nữa màlà ghếđệm, vì từ “ghếcứng” là từ cònsótlại từ thời kinhtế xãhộichủnghĩa, là hạng ghế thựcsự cứng vìlà ghếgỗ.

Tôi lêntàu tìmra chỗngồi chưatới mười phút sau là tàulửa lại tiếptục rời bến. Trong toaxelửa, có hai dãyghế cáchnhau bằng một lốiđi hẹp, mộtbên ngồi ba người, mộtbên ngồi hai người. Ghếngồi được sắpxếp theo kiểu ngồi đốidiệnnhau, chínhgiữa là chiếcbàn uốngnước gắnchặt từ bênhông thântàu.

Tôi chàohỏi côgái ngồi bêncạnh phía cửasổ, hỏithăm baolâu nữa thì đến Vôtích. Ðólà một côgái thanhtú ănmặc thờitrang, trạctuổi gần bốnmươi, có congái sắp lên đạihọc, cô từ Vũhán về Thườngchâu, một trạm sau trạm Vôtích. Côta nói chuyếntàu nầy sẽ không đithẳng tới Vôtích mà xe tới Namkinh trước, qua Thượnghải, rồi Tôchâu xong mớitới Vôtích. Cô ướcđoán là tôi sẽ đến Vôtích vàokhoảng 12:30 giờđêm, vì Thườngchâu là nơiđến của cô sẽlà 1 giờkhuya, vì hai thànhphố cáchnhau khoảng nửa giờđồnghồ đườngxelửa. Tôi hỏi Thườngchâu cógì đẹp để xem không? Cô nói không, nhưng Dươngchâu là nơi có danhlamthắngcảnh và ditíchlịchsử. Tôi gậtgù và quyếtđịnh trongđầu vào ngaylúcbấygiờ là sau Vôtích, tôi sẽ đi Dươngchâu.

Tàu chạy sâu vào lòngđêm, xemra chuyếntàuđêm đối với nhiều hànhkhách cònlà một cuộchànhtrình dài, họ cần nghỉngơi nên màncửasổ đãđược nhânviên phụcvụ hạxuống, rồi họ còn giúpđỡ hành thuxếp gác hànhlý lên chỗ để hànhlý trên trầntàu, nhờđó lốiđi được thudọn rộngrãi, đủchỗ cho những nhânviên đẩyxe bán cơm, quàbánh, báochí… tớilui. Tôi mua quàvặt ăn qualoa, xem quyển chỉnam hướngdẫn kháchsạn ở Vôtích.

Vì màncửa đãđược hạxuống và vì tôi không ngồi sát cửasổ, nơi côgái ngồi, nên khôngthể ngắmnhìn rangoài, một cáithú tôi rấtthích vì tôi cóthể nhìnthấy những thịtrấn nhỏ heohút mà tôi chỉ códịp nhìn khi đáptàuxe, nhấtlà vềđêm. Chúng gợi trong trínhớ tôi những chuyến xeđò chạysuốt trongđêm một thời trong tuổithơ tôi nhìnthấy những cảnhtượng quenthuộc của các thịtrấn ngủsay trong bóngtối lướt ngangqua. Tôi bước rangoài khu húthuốclá trêntàu, thườngthường khu này nằm ở hai đầu toatàu nơi nối với toatàu kếtiếp, đứng bên cửasổ toatàu dánmắt nhìn rangoài bóngđêm mịtmùng, trông cảnhvật trong bóngtối lướtqua nhịpnhàng.

Khi tàulửa đỗ vào trạm Namkinh, mọi hànhkhách phải về chỗngồi nhườnglối cho hànhkhách lênxuống trạm nầy. Nhưvậy còn một trạm Tôchâu nữa là đến Thượnghải, nơi tôi bắtđầu cuộc hànhtrình hơn ba tuầnlễ trướcđây. Vôtích là thànhphố nằm trệt phíatrên hướngbắc thànhphố Thượnghải. Nhưvậy là tôi đã làm một vòng xuyên tuyếnđường đôngtây dọctheo các thànhphố nằm bên hai bờsông Trườnggiang.

Những người ngồi đốidiện ghế trướcmặt và bêncạnh tôi đã xuốngxe, thayvàođó nhiều người khác từ trạm Namkinh lên ngồi thếchỗ. Một bàcụ và một thằngbé cólẽ cháu của bà, mộtcặp vợchồng trungniên, một thiếunữ bồng đứacon độ 1 tuổi. Thằngbé đi với bàcụ mang vétàu khôngcó sốghế, nên bàcụ xinphép cho cháu chenngồi chung với bàcụ ngồi cùng băngghế với tôi. Thếlà tôi phải lấn côgái ra phíangoài cửasổ mộtchút. Côgái khôngchịu nhíchra màcòn gát haichân lên ghế, theo kiểu ngồichồmhỗm, cái váyjean ngắn tụt thấpxuống đểlộ nguyên cặpđùi thontrắng bênngoài. Tôi liếcnhìn và chỉ cólẽ có mìnhtôi thấy vì phíatrước cô là cái mặtbàn.

Vìphải chènép nhaungồi, cánhtay tôi xuôixuống chạm mộtphần bênngực của cô. Côgái ngồi mộtcách tựnhiên phông phảnứng chịu để cho cánhtay tôi đụngchạm vào ngườicô. Tôi cảmthấy nóngmặt. Congái Dươngtửgiang xemthế mà bạodữ — chắc các ông đã có những kinhnghiệm đụngchạm nhưvậy rồi, nhấtlà bên gáiđẹp, thúvị nhỉ.

Khi xelửa tiếptục lênđường, côthiếunữ ngồi trướcmặt tôi bấygiờ thấy con khóc lại vạch một bênvú trắng nỏnnà mà đútcho con bú mộtcách tựnhiên. Tôi đànhphải quaymặt sang nhìn côgái ngồi bêncạnh, tìm chuyệnnói.

Côgái mĩmcười hỏi tôi sao đidulịch có mộtmình? Tôi càkêdêngỗng kểchuyện từkhi tôi đặtchânxuống phitrường Thượnghải chođến những thànhphố tôi đã điqua. Côgái hỏi tôi từđâu đến? Tôi bịara nói là từ Tỉnh Hảinam, là một hònđảo lớn thứhai của Trungquốc sau Ðàiloan, mặcdù quảthực tổtiên tôi từ đảo Hảinam dicư đến Việtnam đã nhiều đời.

Côgái kểlà cô cũng đã đidulịch Hảinam nhiều năm trướcđây, nhưng cô hỏi nhưng sao nghe giọngnói anh không giống giọng người Hảinam lại giống người Quảngđông quá. Tôi mĩmcười không trảlời câuhỏi này để khỏimắccông giảithích, trongbụng nghĩthầm vì đólà giọng Việtnam. Tôi chỉ nói là, như những thànhphố lớn khác, Hảinam ngàynay đã thayđổi nhiều, cả trăm toànhà xâydựng dangdở bỏdỡ nửachừng giữa cuối thậpniên 1990 giờ đãđược xâydựnglại, Thànhphố TamÁ cựcnam ngàynay là nơi nghỉmát hiệnđại, mạnglưới xalộcaotốc ởđó giờ chạyxuyênsuốt đôngtâynambắc.

Côgái nói trông tôi cóvẻ như rấtthích dulịch. Tôi nói cơhồ Trungquốc tấtcả những nơi nổitiếng dườngnhư tôi đã dẫmmòngótchân. Côta nói mùahè tôi nên đi Vânnam vì là vùng caonguyên nên rấtmát. Tôi trảlời là tôi đã đến Cônminh và Thạchlâm hailần, một lần vào mùađông và mộtlần vào mùahè, chuyếnnầy chủ yếu là đithăm những vùng dọctheo dòng Dươngtửgiang, lầnsau tôi sẽ đi lên vùng Hươngcáclýla (“Shangri-La”) thiênđànghạgiới ở vùng bắc của Tỉnh Vânnam.

Tuy tôi nói là tôi đã dulịch khắpnơi ơ Trungquốc, thựcra tôi biết còn rấtnhiều nơi tôi chưa códịp đặtchân đến, thídụ thảonguyên NộiMông, Tâncương, Tâytạng, Quếchâu, Sơnđông, Tháisơn, v.v… NướcTàu mênhmông với những kỳbí chủngtộc đadạng với những mốiliênhệ lịchsử với Việtnam, là mộtphần của những vấnđề nghiêncứu ảnhhưởng tiếngHán đốivới tiếngViệt, baogiờ cũnglà mối thúcđẩy khôngngớt trong tôi kêugọi tôi đếnvới vùngđất nầy.

Nếu Âuchâu là vùng để tôi nhìnnhắm thì Trungquốc là vùng để tôi hoàmình và sống trong nó. Tươngtự như việc nhìnnhắm những côgái datrắng tôi cảmnhậnđược cáiđẹp bềngoài của họ, nhưng congáiTàu đốivới tôi lúcnào cũng cũng gợicảm và khôngphải chỉ bằng cái ýthức cảmnhận màthôi mà cònlà sựthôithúc dấnthân tíchcực. Có nóithế bạn mớihiểu tạisao bóngdáng nàng Dươngtửgiang đã đeođuổi ámảnh tôi trongsuốt cuộchànhtrình nầy. Khámphá được cáibíẩn của nàng chínhlà để bậttung cáicánhcửa chôngiấu tổtông cộinguồn mà lắm người trước tôi đã đến đã tìm đã gặp nhưng họ dườngnhư khôngbaogiờ hiểu thấutriệt được cănnguyên nguồncội.

Nhưng có những thửthách mà cólẽ tôi sẽ khómà vượtqua được. Khi tôi cho côgái xem những tấmhình tôi chụp trên máychụphìnhmãsố về những nơichốn tôi đãqua, trongđó lẫnlộn có những tấmhình của bàxã và contôi. Côta hỏi sao tôi không đưa họ đichơi cùng?

Tôi hỏi cô có giađình chưa?

Côgái bậtcười nói con của côta sắp lên đạihọc rồi.

Tôi nói, thì như cô biết đấy, đờisống vợchồng đôikhi cầncó khoảng thờigian cáchly ra mới lànhmạnh, vì quanhnămsuốttháng cứ đụngmặtnhau hoài thì những masát trong mốiquanhệ hônnhân sẽ trởnên căngthẳng, mỗingười cầncó thờigian làmnguội sứcnóng của sựmasát liêntục đó để xảhơi nghỉngơi, sauđó mới cóthể tiếptục “masát” tiếp, giốngnhư hai nếpgấp địatầng dưới lòngđất masát lâungày gâynên nhưng cơn độngđất.

Côgái phìcười nhưng đồngý với cáchnói của tôi, và nóithêm vào đó đúnglà ýnghĩa của thànhngữ “tiểu biệt thắng tân hôn.” Bàcụ ngồi bêncạnh tôi từsớm tớigiờ đã lắngnghe cuộcđốithoại của chúngtôi, gậtgù, thỉnhthoảng có chenvào vài câu, nhưng vì giọngnói bàcụ quá nặng giọngđịaphương nên tôi lắmlúc cũng khôngrõ lắm bà muốn nóigì. Cuốicùng bàta phánra một câu mà tôi nghera là “lầnsau có đichơi thì nhớ dẫn vợcon theo.”

Tôi hỏi bà người vùng nào? Bàta nói bà và đứacháu về Sơnđông. Côgái nói tuyếnđường của hai bàcháu còn dài khoảng 24 giờ đồnghồ nữa!

Nếu khôngkể những triếtlý dôngdài tảnmạn như kểtrên, dulịch là vẫnlà mộtphần kinhnghiệm của đờisống với những hộingộ tìnhcờ của cáithú phiêubồng. Thểhộiđược điềuđó sẽ làm ngườita hiểuđược tạisao đốivới tôi nó là cái Đạo. Nhưng nên nhớ là “có thực mới vực được đạo.”

Tàulửa đã quakhỏi trạm Tôchâu từlâu và đang đỗvào trạm Tây Thượnghải. Xong trạm Tây lại đi một đoạn rồi ngừnglại lầnnữa ở trạm Ðông Thượnghải để thảkhách và đón hànhkhách mới. Trạm kế sẽ là trạm Vôtích. Trời đã vàokhuya, hơn 11 giờ rưỡi đêm rồi. Thếlà tôi đã làm mộtvòng từ Thượnghải lên tận đầunguồn sông Dươngtửgiang xong vềđến điểmxuấtphát nơi dòngsông đỗ về Biển Ðônghải. Tôi đã đi và đã thấy gì trongsuốt hơn ba tuầnlễ đó? Nàng Dươngtửgiang vẫncòn cáibóng huyễnhoặc quyếnrũ và mờigọi tôi đếnvới nàng lầnnữa.

Chuyếnđi Vôtích, một thànhphố khôngcòn thuộc tuyếnđường dọctheo dòng Trườnggiang nữa, của tôi lầnnầy là để tìmlại một hìnhảnh thơmộng của Tháihồ của 19 năm trước khi conrồng Trungquốc chỉmới vừa tỉnhngủ sau một giấcmộng dài hàng mấytrămnăm. Vôtích trong trínhớ tôi thời bấygiờ chỉlà một thànhphố nhỏ chỉ nổitiếng nhờ cái hồnước rộng baola nhìn khôngthấy bờ bênkia với cảnhtrí thiênnhiên và những ditích lịchsử nằm rảirác quanh hồ. Cáiđẹp của hồ nầy nằmẩn trong cáiđẹp nguyênsơ không chảichuốt, như emgáiquê trong cáinét xinhđẹp mộcmạc và chơnchất. Và chuyến tàulửa đưa tôi trởlại nơi nầy đỗvào trạm Vôtích vàolúc gần một giờkhuya.

Tôi chưa đặtchỗ kháchsạn trước nhưng trongđầu tôi đã chọnsẵn tên ba kháchsạn bốnsao, nên khi vừa bướcxuống tàulửa rakhỏi nhàga là có taxi mờiđón. Cô tàixế taxi hỏi tôi muốn điđâu? Tôi nói hai cái tên kháchsạn đầutiên hìnhnhư là kháchsạn Tháihồ và kháchsạn Hoaviên, một trong hai kháchsạn nầy, tôi nhớlà khixưa tôi đã từng ởđó. Côtàixé nói hai kháchsạn nầy nằm ngoài ngoạivi thànhphố gần Tháihồ, cáchđấy trên 30 câysố.

Tôi hỏi côta đâylà vùngnào? Cô nói trungtâm thànhphố. Tôi ngạcnhiên nhớlà trungtâm thànhphố đâucó cách Tháihồ xa đến nhưvậy. Lúc nóichuyện tôi vẫncòn chưa lên khỏi tầng garage dướihầm nốivới nhàga. Côtàixế nói gầnđây trong khu trungtâm thànhphố có rấtnhiều kháchsạn rẻtiền, khôngcần phải đixa nhưvậy.

Tôi hỏithêm vậy còn kháchsạn Tântân (“Xinpin”) nằm ởđâu?

Côtàixế tốtbụng nói, lên trênđường rakhỏi sânnhàga tiếptục đithẳng conđường dọctheo nhàga qua phía bênkiađường vềhướng conkênh — kháchsạn nằm bênbờ kênh phíatayphải, đibộ mấtkhoảng 15 phút, nhưng kháchsạn nầy mắclắm nha.

Tôi cảmơn và kéo chiếc vali lên thangmáycuốn lên sânga phíatrên — đúngra đólà một côngviên hiệnđại nằmngay phíatrước nhàga. Tôi dùng chữ côngviên “hiệnđại” là vì toànbộ khuvực nầy được xâydựng như một quảngtrường, sân lótgạch đáhoacương, câycối và trụđền sắpxếp ngayhàngthẳnglối và rất sạchsẻ dù vàolúc bấygiờ tôi thấy có những hànhkhách chờtàu ngàymai nằmngủ gátđầu trên hànhlý của họ trên các băngghếgỗ xinhxắn xếpthành hình ngũgiác quanh từng gốccây lớn. Khôngphải tấtcả những ngọnđèn trên quảngtrường-sânga nầy đều bậtsáng, nhưng đủđể soirõ toàn khuvực với màuđèn vàngrực.

Tôi khôngngờ nhàga mới của Vôtích rộnglớn nhưvậy. Xemra khu sânnhàga rộnglớn của trạm Vôtích trông khôngcòn giống chi cái hìnhảnh ngôinhàga nhỏbé ngàyxưa (cólẽ mớiđược xâycất trên một khumới), đólà một toànhà nhiều tầng tolớn. Xungquanh quảngtrường trước nhàga là khuthịtứ với những toàcaoốc caongất đènđóm rựcrỡ giữađêm. Nằm bêncạnh nhàga là một cửahiệu McDonald giờđó đã đóngcửa, và kếđónữa là một kháchsạn cở basao. Sinhhoạt sânga vào giờ đó đã vắngtanh, ngoài tôira thì chỉcó khách mới xuốngtàu rasân, và trên sânga vangvọng tiếng người gọimời khách về trúngụ kháchsạn của họ.

Tôi đi bộ ngangqua kháchsạn trong sânga, nhìnvào khu tiếptân thấy đènđóm sángtrưng, nhưng dùlà basao tôi thường nétránh các kháchsạn gần bếnxe và nhàga.

Tôi tiếptục băngngang qua khu sânnhàga một đoạnđường khádài để ra conđườngcái nằm ven quảngtrường, dọc lốiđi lầnlượt có nhiều người bámtheo tôi mờiđón về ở kháchsạn của họ, , đặcbiệt hoàntoàn là đànbà và thiếunữ, chắclà để làm hànhkhách antâm, nàolà kháchsạn mới, giárẻ, v.v… nhưng tôi từchối nói là đã đặtsẵn kháchsạn rồi.

Bấygiờ là vàokhoảng quá 1 giờkhuya. Đi trên đoạnđường dọctheo sânga-quảngtrường vắng chỉcó tàixếtaxi, nhânviên kháchsạn chàokhách, dưới ánh đènđường vàngvàng trongđêm cũng gâycho tôi cảmgiác áingại dù nhìnquanh không thấy bóngdáng ngườinào đángkhảnghi. Trên đườngphố cũng vắngngắt xecộ, cả thànhphố vào giờđó đang chìmvào giấcngủ nồngsay.

Theo lờichỉdẫn của côtàixế taxi bannãy tôi tiếptục đi về hướng conđườngcái trướcmặt, nhìnquanh nhưng khôngthấy bảnghiệu đènđóm của kháchsạn Tântân, Một ngườiđànbà khác lại bướctheo tôi mời tôi về kháchsạn. Tôi hỏithăm kháchsạn Tântân ởđâu thì bàta nói cho bả 5 Yuan thì sẽ dẫn tôi đếnđó. Tôi bựcmình khôngchịu, cứ tiếptục đibộ mentheo quảngtrường đến đầu phíabênkia. Ðếnlúcđó tôi mới thấy ánh đènmàu néon bảnghiệu ghi “Tântân Tửuđiếm” (“Xinpin Jiudian”, haylà Kháchsạn Tântân — “kháchsạn” là một từ cổ dùng trong tiếngHán) trên đỉnhlầu cao mườimấy tầng của kháchsạn, nhưng vịtrí của kháchsạn nầy lại nằm thụtsâu phíasau và bị nhiều nhà caotầng khách chekhuất.

Tôi phải băngngang một đạilộ lớn dù thấy có bảng yêucầu kháchbộhành dùng đườnghầm, vì lúcđó rất vắngxe và tôi sợbấttrắc khi phải bước xuống đườnghầm. Tómlại, dù trông có đẹpđẻ sangtrọng rasao, khu nhàga ở bấtcứ nơinào trên đạilục Trungquốc đềulà những nơi phứctạp cầnphải đềphòng. Vì không lượngtính được giờgiấc xecộ đilại, tôi tới Vôtích vào nửađêm vềsáng và giờđó còn langthang ở khu nhàga là một điều khôngnên bắtchước.

Phía bênkiađường lại cũngcó nhiều kháchsạn hạngtrung khác và lại cóngười ra mờimọc. Tôi nóilà tôi đã đặtsẵn chỗ ở kháchsạn Tântân, xong kéo vali hànhlý đibộ vềhướng có ánhđèn bannảy thì ngườiđànbà nhânviên kháchsạn kia gọi tôi lại chỉlối cho tôi là phải đi trởlại conđường bannảy qua khỏi câycầu bắcngang conkênh thì rẽxuống bậcthang xong đithẳng một đoạn dọctheo conđường ven kênh thì tới. Tôi khôngngờ đường tới Tântân lại rắcrối nhưvậy, lại còn phải đi một đoạnđường tối, khúcđường nầy đã cáchxa nhàga và quảngtrường đã kháxa, đènđường bắtđầu thưathớt và âmu hơn. Khi xuống bậcthang xuống conđường ven bờkênh kia lại còn tối hơn, lạithêm ẩnkhuất haibên đường, tôi nhìnthấy hàng cả haichục người khôngcửakhôngnhà ngủ dọc hai bênđường! Tôi nhớlà tôi khôngcó cảmgiác sợhãi hay hồihộp, mà chỉ nhậnthấy là mình đã hơi liềulĩnh.

Tôi lếchthếch kéo vali đibộ dọctheo venkênh độkhoảng haitrăm thước là đến kháchsạn Tântân. Khutiếptân của kháchsạn vắngtanh, đènđóm cũng đã bị tắtbớt hết mộtnửa. Chỉ có một cô nhânviên ngồi sau bàn tiếptân đang ngồi làmsổsách. Côta cũng chẳng cóvẻ gì ngạcnhiên khi thấy có khách đến thuêphòng vào giờđó.

Tôi hỏi giácả thuêphòng, côta trả lời là 480 Yuan một đêm. Tôi hỏi tiếp là đã tínhgiá “chiếtkhấu” chưa?

Ở Trungquốc, hay ở nơinào cũng thế, khi đến kháchsạn mà chưa đặtphòng trước thườnghay trả mắchơn, và nếu trả theo bảnggiá niêmyết thì lại càng mắc hơnnhiều. Nhưng thườngthường kháchsạn có bảnggiá riêng tuỳtheo ngày trong tuần, cuốituần giá rẻhơn. Nhiềukhi kháchsạn tínhgiá theo bảnniêmyết, chonên kháchthuê cầnphải hỏi là đã tínhgiá “chiếtkhấu” (“zhékòu”) chưa? Bớt baonhiêu (“Jǐ zhé?”) Thườngthì kỳkèo chútít họ cũng sẽ bớt thêmnữa.

Cônhânviên tiếptân nóilà đã tínhgiá đặcbiệt. Tôi cũng không kỳkèo thêm, nóilà sẽ ở hai đêm. Côgái nói bởivì tôi thuêphòng vào giờnầy nên ngàyđi tôi cóthể trả phòng trễhơn vàolúc sáu giờchiều thayvì là 12 giờtrưa nhưthườnglệ. Tôi nói bâygiờ đã gần hai giờđêm, qua ngàyhômsau rồi, nhưvậy một đêm của tôi phải tínhlấn san ngàysau nữa mới đúng chứ. Côgái khôngnhậnra câu nóiđùa của tôi, nên khi trảlời “khôngđược”, nétmặt cô nghiêmtrang không biếnđổi.

Khi làmthủtục, xemlại trongbóp thì tổngcộng tôi còn chưatới 100 Yuan, nhưng kháchsạn khôngnhận đổi đôla vào giờđó chonên tôi phải đóng tiềncọc đặtphòng bằng tiền Mỹkim, tínhchẳng 500 Yuan thì phải trảthêm 500 Yuan tiềncọc, cộngthêm một đêm nữa là 500 Yuan, cảthảy 1500 Yuan, nhưvậy tôi phải đưa cho côta 200 đôla, nhưng côta yêucầu khi thanhtoán tiền phải tính bằng tiền Nhândântệ (Yuan).

Tôi nhớ ngàyxưa khi mướnphòng, đốivới ngườingoạiquốc là họ phảitrả giábiểu thuêphòng caohơn người bảnxứ rấtnhiều và phải trả bằng hốiphiếu ngoạitệ (kiềuhối), hoặclà bằng ngoạitê (giáđổi tiền chínhthức hồiđó thấphơn giáchợđen gấphaibalần). Ngàynay cơhồ dukhách khôngcòn ai đổitiền chợđen nữa vì giácả trongngoài gầnnhư nhưnhau, trongkhiđó đổitiền tại ngânhàng antoàn hơnnhiều.

Mườimấynăm đãqua, ngoạitrừ nămngoái tôi đi Hảinam thì nhờ ngườiquen đổigiùm ngoài thịtrường chợđen, ngàynay chínhphủ Trungquốc đã dầndần thảnổi đồngbạc Yuan, hốixuất nhưthế cànglúc càngthấp, dođó trướcđây nhiềungười đầutừ vào đồng Nhândântệ thì họ bắtđầu thấy cólời rồi. Tôi tiênđoán là trongvòng hai năm nữa chắc sẽlà hốixuất 1:7 hay thấphơn thayvì 1:8 như bâygờ (7/2005).

Làmthủtục xong, côgái caogiọng gọi “bell boy” đang ngủgật trên ghếsalông ở giữa khutiếptân để đưa tôi về phòng. Côta gọi mấylần nhưng anhta vẫn cứ ngáykhòkhò. Tôi nói khôngsao, nhận thẻchìakhoá xong tựmình vào thangmáy lênlầu.

Tắmrửa xong là đã gần ba giờkhuya!

Mặcdù tối ngàyhômtrước thứckhuya, nhưng như thóiquen thườnglệ, baogiờ tôi cũng dậy rấtsớm kểtừkhi mới đặtchân xuống Thượnghải vì do sự thayđổi giờgiấc, mớiđầu, nửađêm 3 hay 4 giờsáng là dậy, vềsau quendần là cứ 5 hay 6 giờsáng là dậy, pha càphê, chế trà, xem tintức thếgiới qua các đài TV quốctế như CNN, BBC, CCTV, cũngnhư các đài Trungquốc.

Ngoài những thóiquen hằngngày nhưvậy, trongsuốt gần 4 tuầnlễ qua, mỗingày là một ngày mới đốivới tôi, không ngàynào giống ngàynào, và cứ trungbình mỗi hai ngày là tôi thứcdậy trong một kháchsạn tại một thànhphố khác trên lụcđịa Trungquốc. Ðólà những ngày thầntiên đốivới tôi, đôilúc cứtưởnglà đời tôi sinhra là để đihoàiđimãi nhưvậy. Tôi tựhứa là nếu tôi trúng lôđộcđắc của Cali nămbatriệu gìđó là tôi sẽ bỏhết cảđời cònlại của tôi để đi ngoaodu khắp thếgiới.

Nhìnra bênngoài khungcửasổ tôi cóthể nhìn baoquát chungquanh khu trungtâm thànhphố Vôtích với những toàcaốc mớimẻ và đẹpđẻ. Tôi khôngcòn nhậnra bấtcứ dấuvết cũkỹ của khu thịtứ ngáingủ trong trínhớ tôi. Tấtcả đãđược xâydựng mới hoàntoàn với những đạilộ rộnglớn và lốiđibộ rộngrãi khangtrang.

Nhìnxuống dướiđường đốidiện kháchsạn là conkênh cắtngang thànhphố. Conkênh nầy kéodài đến cuốiđường phíatrái là hết, nơi một bếnphà đangđược xâydựng. Nằm dọctheo conkênh phíađốidiện, hàngloạt dãy nhàcaotầng khác đangđược xâydựng dangdở.

Một ngàymới đanglên. Dưới đườngphố xecộ đã bắtđầu tấpnập tớilui. Bảy giờrưởi sáng tối xuống nhàhàng kháchsạn ăn điềmtâm miễnphí, vẫn những mónăn TâyTàu thườnglệ.

Từ cửakính trong nhàhàng ở tầngtrệt ngóra là nhìnthấy conđường dọctheo bờkênh phíatrước. Từ sángsớm những ngườivôgiacư tốiqua tôi thấy nằmngủ trên lềđường dọc bờkênh giờ này đang ngồichồmhỗm xếphàng bên lềđường trên conđường cắtngang thẳnggóc với conđường bờkênh phíatrước. Một ngườiđàngông đứngtuổi còn đang bậnrộn chămlo cho ba đứa connhỏ traigái tuổi từ độ năm, bảy, chín, nàolà rửamặt, laumình, thayđồ, với cáicậu nước dướchân đặt trênlề — tấtcả mọi chuyện đều diễnra ngoàilộ, banngàybanmặt. Ðólà một conđường nằmkhuất bêndưới conđường chạy từ khunhàga cắt ngangqua conkênh.

Phía bêntrong lềđường nơi những người vôgiacư đang ngồichồmhỗm ngoàinắng là một bãiđậuxe nằmsau một toànhà caoốc. Cólẽ đólà nơi những ngườiđó xinđược nước rửamặt. Tôi hỏi một cônhânviên phụcvụ những ngườiđó là ai, từđâuđến, và họ đang làmgì? Cônhânviên chobiết họ từ nhàquêlên, đangchờ người đến mướn làmcôngnhật.

Cảnhtượng dânvôgia tậptrung cảđoàn nhưvậy là lầnlầutiên tôi chứngkiếnthấy trong một thànhphố lớn, gợi cho tôi hìnhảnh những người dânMễ ở thànhphố nàođó ở Cali, thídụ như Los Angeles, đang chờ “jobs”. Ðasố là đànông, ănmặc xemra cóvẻ tươmtất, thườngthì áosơmi ngắntay bỏngoài quần, và ai cũng manggiày. Những người phụnữ đứngtuổi cũng ănvận đànghoàng. Xem cungcách của họ trông cóvẻ là những ngườidân lươngthiện, khôngcógì đángghêsợ như đám vôgiacưnghềnghiệp trên đườngphố Cựukimsơn, Mỹquốc.

Ănsáng xong tôi đến quầytiếptân đổitiền đô, trảtiền thuêphòng hai ngày và lấylại hai tờ 100 đô đặtcọc hồikhuya hômtrước.

Bướcra ngoàiphố, đingượclại conđường đã đi hồitối, nhưng phải xuống đườnghầm quađường. Dưới con đườnghầm, tôi khámphára một mangnhện của một khu thươngmại với những cửahàng nhỏ, từ tiệmtạphoá đến sạpbáo, quánăn, nằm bêndưới đườngphố, trông rất sạchsẻ và sángsủa, có điềuhoàkhôngkhí mátmẻ hơn trênđường rấtnhiều (các nhà pháttriển đôthị Việtnam nên ghinhậnđiều nầy), ngườiđibộ qualại tấpnập. Dướiđó có đường ănthông xuyênqua bãiđậuxe dưới khu quảngtrường trước nhàga. Trong khumuabán, tôi thấy một tiệm bán thuốclá có bàybán thuốc 555, tôi nhẫm ghinhớ vịtrí tiệm nầy để chiều tối trởvề nhớ ghélại mua.

Tôi đi bằng thàngmáycuốn lên trởlại đườngcái, ngay trên đầu bênnầy của quảngtrường, phíabêntrái bênkiađường là trạmxekhách, phíabênkia quảngtrường phíatayphải là bếnxebuýt nộithành, cólẽ là tổngtrạm nên có hàng mườimấy trạm chạy nhiều tuyếnđường khácnhau. Khi đingang tôi có đểý xem có tuyến nào đến Tháihồ, nhưng tôi chỉ đi lớtphớt vài trạm đầu phíangoài nên chưa tìmtthấy. Nếu tìmđược tuyếnđường đi bằng xebuýt nộithành thì rẻ hơn nhiều, vãlại hệthống xebuýt ởđây rất mới và hiệnđại, rộngrãi và đềucó máylạnh.

Trời đang lênnắng và bắtđầu nónggắt, tôi định đidạo quanh khutrungtâm mộtvòng nên bỏ ýđịnh tìm tuyếnxe đi Tháihồ.

Tôi đi ngượclại vềhướng phíatrước trạm nhàga, xemlại khungcảnh toànbộ khu quảngtrường, lầnnầy dưới ánhsáng mặttrời rựcrỡ, cộngthêm người qualại đôngđúc, nên thấy khunày nhộnnhịp và sốngđộng hẳnlên, khôngcòn cáivẻ đedoạ như vàolúc nửađêm. Trong quán McDonald nằm phíabêntrái nhàga, kháchhàng xếphàng, và tuy tôi thích món điểmtâm bánhmì trứngchiên của hệthống nhàhàng ănnhanh quốctế nầy nhưng vì mới ănsáng xong nên bỏqua không vào.

Khi langthang dạoquanh khu đó, lại có người đến mời đấmbóp. Dĩnhiên là tôi từchối, mấy mục nầy ở kháchsạn antoàn sạchsẻ hơnnhiều, vảlại mới sángsớm mà lãnh mục nầy thì làmsao mà còn sức dạo Tháihồ dưới ánhnắng rựclửa của mùahè (?)

Tôi từ khu mặttiền nhàga đâmthẳng về hướng trướcmặt. Ra khỏi quảngtrường, quaphía bênkiađường là đi trên một khuthươngmại sầmuất, kháchsạn sangtrọng, nhàhàng, quánăn, tiệmcàphê nằm nốinhau trên quảngđường nầy. Tôi băngqua đường khu đốiđiện quảngtrường mé phíatrái, bên mé phíaphải cáchđó độ 200 thước, là nơi tôi từ dưới đườnghầm bướclên đườnglộ, nằm phía tayphải của conđường trướcmặt tôi đang đi, là một khoảng khônggian trống của của côngviên bỏtúi, nằm thụtsâu bêntrong là một quáncàphê lịchsự tránglệ, tôi nhũtâm là tốinay sẽ đếnđó ngồi.

Tôi tiếptục đi thêm nhiều đoạnđường nữa, mỗi đoạn là một khuphố thươngmại tấpnập nhộnnhịp. Xecộ nốiđuôi nhau qualại trên khắp các đạilộ nhiều lànxe ngănnắp trậttự và khôngai bóp còixe. Lềđường haibên rộngrãi và sạchsẻ trồng nhiều câyxanh rợpbóng tươimát. Tómlại đâylà một khuthịtứ hoàntoàn mới khônggiống một tígì về hìnhảnh còn lưutrữ trong kýức của tôi về thànhphố nầy.

Về cấutrúc xâydựng và mứcđộ đôthịhoá của nó, thànhphố nầy là một đôthị lớn, lớn hơn cả Hàngchâu và Tôchâu. Đi trên đườngphố này dukhách cứngỡ là mình đang đi trên đườngphố Ðàibắc hoặc Hánthành. Tôi ghilại những điềunầy là để nhắcnhở các chuyênviên pháttriển đôthị Sàigòn là họ có lẽ nên đến xem cách quyhoạch và xâydựng của họ mà họchỏi.

Sàigòn, nếu sosánh với nhiều thànhphố “vôdanh” trên đạilục Trunghoa, nó chỉ là một tỉnhlỵ mới khởisự xâydựng. Tôi dùng từ “vôdanh” là bởilẽ có nhiều thànhphố tôi chỉ biếttới saukhi đến Hoalục. Nóira để chi? Ðể cho ta biếtrằng mức pháttriển đôthịhoá ở Việtnam còn quá chậm và lạchậu sau 20 năm đổimới. Về sựviệc đờisống đôthịhoá đốivới sinhhoạt tâmlinh của ngườidân có tốt hay khôngtốt, đó lạilà chuyệnkhác tuỳtheo quanđiểm nhânsinh khácnhau, nhưng mứcđộ đôthịhoá nhanhchậm là cái thướcđo cụthể của sựpháttriển kinhtế trong một vùng nàođó.

Mặttrời đã lêncao, ánhnắng soirọi chóichang. Gần mười giờ rồi, cái sứcnóng hâmhấp trong bầu khôngkhí ẩmthấp của một ngàyhè bắtđầu làm mồhôi đẫmướt chiếc áosơmi màuxám tôi đang mặc trênngười. Ði dulịch Áchâu vào những ngàyhè, baogiờ tôi cũng mặc áosơmi dàitay thả phủ chekín hai cánhtay tôi để che bớt ánhnắng hừnghực cháyda.

Tôi bỏ áo rangoài,. Khi cả thânáo ướtđẫm mồhôi, nếu có một làngió nhẹ thổiđến là nó đủ làmmát thânngười nhờ mứcđộ ẩmướt của những sợibôngvải. Ănmặc nhưvậy tôi cảmthấy thoảimái hơnlà mặc áothun ngắntay và quầnsọt, vì nắng không soiđốt trên lànda, giốngnhư lối ănmặc áochoàngtrắng phủ từđầutớichân của các dânẢrập tại những xứsamạc cátnóng.

Cái sứcnóng bốclửa bênngoài baogiờ cũng cao hơn nhiệtđộ trong thânthể mình. Dândatrắng vì ở những vùng ônđới và vì dadẻ họ trắng nên trên thân họ không hấpthụ nắng nhiều như những người có nướcda ngămgăm như tôi. Khi đichơi, tôi quansát mọingười chungquanh, thấy những ông Mỹkiều gốcÁ ănmặc áothunquầnsọt thường cóvẻ như bứcrức về cái khíhậu anh-ách của muàhè đỏlửa Áchâu.

Tôi gọi taxi đi Tháihồ, nằmcách trungtâm thànhphố khoảng 30 câysố hay nửagiờ xe. Suốt khoảng đườngđi, sựrộnglớn của thànhphố nầy bàyra trướcmắt vượtxa sựướcđoán của tôi. Dĩnhiên là cái hìnhảnh ngáingủ 19 năm trước của đôthị nầy khôngcòn chút tơhào vươngvấn trong trínhớ tôi. Năm 1997 lầnđầutiên khi tôi về Sàigòn, sau những ngơngác banđầu, qua ngày hômsau là trínhớ tôi hồiphục ngay nhớrõ nơinào là nơi nào, khunào có những kiếntrúc gì, ngôitrường Vănkhoa cũ, đạilộ Thốngnhất, khu Lê Lợi-Nguyễn Huệ, Bến Bạchđằng, Ðường Tự Do… Hầunhư các nơichốn trong kýức vẫn còn nguyênvẹn và bàyra trướcmắt.

Dĩnhiên Thànhphố Vôtích đốivới tôi khôngcóđược những ấntượng mạnhmẽ và sâusắc bằng Sàigòn, nhưng quymô của nó trướcđây chỉ cóthể nói giốngnhư Cầnthơ ngàynay vậy, nhưng giờđây nó là một thànhphố hiệnđại, mớimẻ, dườngnhư tấtcả mớiđược xâycất bữahômtrước. Ðườngxá rộnglớn và sạchsẻ, nhàcửa haibên đường tươmtất và khangtrang.

Rakhỏi khu thịtứ, nhàcaotầng thưađi, nhưng nhàcửa tưnhân hiệnrõ nét sựpháttriển kinhtế đángkể của vùng nầy. Tôi không nghiêncứu về tiềmnăng kinhtế của nó, nên khôngbiết là nguồn kinhtế chủlực làgì. Tôi chỉbiết là thànhphố nầy có Tháihồ, một hồ rộnglớn hơncả “Lake Tahoe” ở Nevada, Hoakỳ, đứng ở bờ bênnầy không nhìnthấy bến phía bênkia. Ở Mỹ cólẽ bạn đã từng ăn một loại “cábóng” línhí màutrắngbạc trongsuốt đóngbao đônglạnh gọilà cábạc Tháihồ (Taihu’s silver fish) — đólà sảnphẩm xuấtcảng nổitiếng của vùng nầy.

Nhưng lầnnầy tôi trởlại là vì tôi nhớ và thích cái hìnhảnh thơmộng venhồ liễurũ, lácđác thuyềncâu lờlững soi bóngnước, cầuđá soibóng phùdung, nhàthuỷtạ và hònnonbộ tôđiểm thêm sắcmàu cho những khuvườn Tàu xinhxắn… Ngườitàixế taxi trẻtuổi biết ngay hìnhảnh và khungcảnh êmđềm mà tôi muốn nhắcđến. Anhta nói khu đó của Tháihồ vẫnthế dù ngày đãđược tubổ chỉnhtrang tềchỉnh hơn, lại cóthêm tàumáy chở kháchdulịch ra những cùlao trong hồ… Tuynhiên, những hìnhảnh xưacũ của thànhphố nầy mà tôi môtả, anhta khôngcó ấntượng cỏncon nào vì thuởđó anhta chỉ chừngđộ 7 tuổi, và chỉ nhớ thànhphố nầy thuởấy nhỏbé và nghèonàn.

Tôi nhắclại là ngàyxưa tôi từ Vôtích đi Tôchâu bằng tàumáy dulịch nhỏ đi trong kênhlạch hàng nămsáu tiếngđốnghồ, xem cảnhtrí sinhhoạt dânchúng haibên bờkênh rấtthích, nay có còn không?

Anhta nói giờđây những chuyến duhành trên kênhrạch khôngcòn nữa. Tôi cảmthấy thấtvọng và tiếcnuối, nhớlại cảmgiác thúvị khi ngồi trên tàudulịch, nhâmnhi lybia, nhìnngắm cảnhvật haibên bờkênhđào, những thịtrấn cũkỹ và nhàcửa cổxưa, nhìn ghetàu lạchcạch qualại trên kênh, và thườngthấy những côgái bìnhdị ngồi trên bậc cầuthangđá giặtđồ dưới kênh, là phía đằngsau nhà của họ. Thuởđó suốt cuộchànhtrình nămsáu giờđồnghồ trên dòngkênh nầy đã đưa tôi đi xuyênqua và sâuvào lịchsử hằng mấy trămnăm của vùngnầy, của vùng Giangnam thơmộng và thivị. Cáigiá của sựpháttriển kinhtế và đôthịhoá là chúng sẽ xoábỏ hầuhết những vếthằn vănhoá inấn vết trên những kiếntrúc cổxưa và cungcách sinhhoạt của ngườidân.

Trong suytư về những biếnđổi vậtchất của Thànhphố Vôtích, hay bấtcứ một nơi nàokhác, tôi tôi thường liênhệ đến Sàigòn, hay một nơichốn nàođó ở Việtnam. Tôi tựhỏi cóphải đólà conđường tấtyếu nướcta phảiđi? Nếu cần giữlại nhữnggì tiêubiểu và sắcthái độcđáo của Sàigòn ta sẽ giữlại gì? Sàigòn, những gì thựcsự cần giữlại là nhữnggì còn sótlại, thídụ là những conđường tấpnập ngựaxe, những phốxá hàngquán liềnnhau. Đólà những hìnhảnh quenthuộc tiêubiểu của những xứ ĐôngnamÁ. Còn pháttriển theo kiểu hiệnđại kiểu Mỹ kiểu Tàu tânđại bâygiờ trông chánchết.

Cáiđãmất thì đãmất từlâu thì đãtừlâu khôngcònnữa, thídụ, Thành Giađịnh, là một ngôithành bềthế có ghirõ trong lịchsử, nhưng gạchđá của thànhluỹ này, cũngnhư Thành Bìnhđịnh, vì lýdo kinhtế, tự thuởnào dânta đã bớigỡ tậndụng gạchđá trongviệc xâydựng nhà… của họ, cólẽ vì quá nghèo chăng? Dođó, độnglực kinhtế cuốicùng vẫn ănđứt về ýthức vănhoá, chỉcònlại là một ýthức trong tâmtưởng, khôngcần chứngcớ vậtchất rõrệt.

Xemra dânta đã có chọnlựa conđường pháttriển từlâu, dođó trong chúngta sẽ không còn ai ngạcnhiên khithấy Sàigòn mộtngày nàođó bỗngdưng caolớn sừngsửng và trởthành một thànhphố không linhhồn (“a city without soul”) trônggiống như những thịtứ mớimẻ ở Thượnghải hay Milpitas. Rađường lênxe đichơ vềnhà, khôngcó những đườngphố đibộ.

Tiền taxi đến khu Tháihồ hơn 50 Yuan. Ngườitàixế để tôi xuốngxe từ đầuđường bênngoài dẫnvào Tháihồ, dặndò tôi sau Tháihồ tôi nhớ đi xem phimtrường Tamquốc Diễnnghĩa và Thuỷhử, hai khu dulịch thamquan nổitiếng khác ở Vôtích.

Từ đườngcái bênngoài đibộ vàotrong khuthamquan dài cả hơn câysố. Cảnhtrí dọc theo bờhồ khu bênngoài là ngoài liễurũ mọc venhồ và vài khu câucá dànhcho dânđịaphương, khôngcó gì nổibật, thànhthử tôi khônghiểusao anhtàixế lại bỏ tôi xuống từ nơiđó. Khi đibộ vào bêntrong, tôi đi ngangqua Kháchsạn Hồtân, nơi tôi đã ởđó lần tớiđây thuởtrước, nhưng kháchsạn nầy ngàynay cũng biếnđổi toàndiện và tôi không còn nhậnra nó nữa.

Giávé vào khuthamquan baonhiêu tôi khôngcòn nhớ nhưng biếtlà rất mắc, khoảng hơn 100 Yuan, baogồm luôncả vé đitàu ra cùlao trong hồ. Ngàyxưa dukhách nướcngoài phảitrả giá gấpđôi giá vé dànhcho dânđịaphương, nhưng ngàynay chínhsách này khôngcòn được ápdụng, dânnướcngoài trảgiá như dânbảnxứ, nhưng thựcra khôngphải phải trả thấphơn, mà dânbảnxứ phải trảgiá cao như dânnướcngoài! Tôi khôngcòn cái cảmgiác bấtbình như ngàyxưa khi phải trả giá gấpđôi, đôikhi giá cao gấp mấylần, từ vévàocửa, vé tàuxe, kháchsạn, v.v… Ngượclại bâygiờ tôi lại cảmthấy tộinghiệp cho đámdânnghèo. Sovới mứcthunhập bìnhquân mỗiđầungười ở Trungquốc bấygiờ là vào khoảng 800 Yuan mỗi tháng, giá vé trên 100 Yuan là quá đắc. Tuynhiên, tại mộtsố vùng, thídụ như Lưsơn, chínhphủ địaphương không thutiền dânbảnđịa sởtại.

Từ bênngoài cổng, tôi đã thấy mộtvài thayđổi của khu thamquan dulịch nầy, thídụ cóthêm kháchsạn, nhàhàng, cửahàng thươngmãi, v.v… Bêntrong bước vào chưatới 20 mét là đã thấy những nhàhàng và quánnước sangtrọng. Tómlại khu thamquan hồ Tháihồ đã được chỉnhlý và quyhoạch thành địađiểm thamquan dulịch cho dukhách. Từng nhóm, từng đoàn dukhách lầnlượt vào chothấy đâylà địađiểm thamquan ănkhách.

Ðisâu vàotrong vềhướng bờhồ trướcmặt, tôi bắtđầu đivào khu vườncảnh tiểubiểu của Trungquốc với hồsen, cầuđá, nhàthuỷtạ, nhànghỉmát… tấtcả đềuđược bốtrí hàihoà trong một côngviên rộnglớn có thông dương liễurũ xoảtóc bênhồ, có tùng bách giànua ôm từng lốiđi lót gạchđá.

Tôi bắtđầu nhậnra những nét quenthuộc đã từng inhằn trong trínhớ tôi với một ấntượng khá sâusắc chonên tôi đã trởlại nơinày. Ngàyxưa có khutrũng của hồ được làmnơi cho dukhách thuê xeđạpnước lênhđênh trên mătnước, nay không cònnữa. Thayvàođó, ngay bờhồ ngay cuốiđường từ cổng dẫnvào có một bếnphà lớn dànhcho các phà lớn chởkhách ra cùlao nằm giữa hồ cáchđấy độ 30 phút điphà, và những bếnđậu nhỏ dànhcho canô ghemáy caotốc để dukhách baothuê dạohồ.

Những thứ tânkỳ hiệnđại nầy đã phávỡ cáinét tựnhiên của khu thamquan cảnh câycỏ mâynước thiênnhiên của hồ nầy. Nhưng dĩnhiên nếu đặt tôi vào vaitrò của nnhà chỉnhtrang quyhoạch khu nầy tôi cũng sẽ chẳngbiết quyhoạch làmsao. Tôi chỉ đành tiếcnuốc nhớlại cáihìnhảnh đơnsơ mộcmạc của nó ngàyxưa, tuy cũkỹ và bị dấuvết thờigian xoámòn trên từng viêngạch trên lốiđi và mỗi viênngói cùng với vết rêuphong trên những máinhà của đềnđài chùachiềng ởđó, tấtcả hoàlẫn với khungcảnh tựnhiên của hồ với cái thanhtịnh trong một khuvườn umtùm câylá, nó dễ gợibắt vào tâmhồn conngười với mộtchút hoàicổ uhoài hơn.

Ítra những gì tôi thoạt nhìnthấy là cáimặtnổi của khu bênngoài. Khi tôi tiếptục ventheo lốiđi bờhồ vàosâuhơn bêntrong thì tôi lại có cảmtưởng là đang vào một khu mà mộtbên là rừngsâu hoangdại, mộtbên là bờđá cũng umtùm câycối và bụirậm, và khi nhìn xahơn bêndưới thì đó là mặt nước Tháihồ. Tôi có ýđịnh tìmlại cây cầuđá phíadưới từ bờhồ lấn ra méxa ngoài mặthồ mà trướcđây từ trên tôi chụpđược một tấmhình tuyệtđẹp nhưng vòng đi đầutiên lại dẫn tôi đisâu vào rừng đến mộ khurừng trúc mà trướcđây tôi cũng đã đến. Những câytrúc trong khunầy mọc dàyđặc và caochótvót, và thân của chúng lớn như thân tre, nhưng khôngcó gai và cũng khôngcó những nhánh mọc tuatủa ở phíadưới thân mà ở tận đầungọn. Ai đã xem phim “Tàng Long Phục Hổ” thì nhậnra loại trúc nầy ngay.

Nămngoái tôi đi Nhật có đếnthăm một điểm dulịch ở Osaka, cũng có một khu rừngtrúc tươngtư nhưng ở đó ngườiNhật xemnhư là loài cây quýhiếm đáng trântrọng nên họ ràolại khôngcho dukhách bướcvô. Chonên ngườita chỉ cóthể từ bênngoài nhìnthoáng vàotrong nhưng rồi chẳngthể cảmnhận đượchết cái nét vừa thanhtao vừa oaihùng của loài trúc nầy khi chúng đứngchụm nhau thành rừng.

Khu rừng trúc ở khu Tháihồ được để tựnhiên ai muốn vào xem thì vào. Thân trúc tuy mọc chennhau nhưng nhánhngọn trêncao chụmlại chekhuất hết ánhnắng mặttrời chiếuxuống chonên dướiđất các loại câycỏ dại thường mọc thànhbụi trong rừng lại không mọc nổi ởđây chonên tôi cóthể bước sâu vôtrong mà khôngbị câybụi cảnlối. Cóđiều tự bẩmsinh tôi sợ rắn chonên tôi lại chui trởra lốiđi bênngoài.

Nhìn khu rừngtrúc, tôi cảmnhậnđược sự hùngvỹ nhưng thanhtú của loài cây nầy. Chúng caolớn thẳngvút lêncao hàng mấymươi thước nhưng thâncây thẳngthót mảnhkhảnh ẻolả như vócdáng của những chàngthưsinh tróigàkhôngchặc, hoặc nét thonthon những câybútlông taonhã. Chúng có cái nétđẹp vừa ỡm-ờ vừa mờigọi.

Khi chúngta nhìnnhắm những bụitregià đầulàng ở một miềnquê Việtnam nàođó chúng cho ta cái cảm giác thơthới mátmẻ và chúng ẩnchứa trongđó một linhhồn tuy đã siêuthoát nhưng lúcnào dườngnhư cũng gắnliền với bờdậu đườnglàng và máitranh nghèo mộcmạc với lànkhóilamchiều, tấtcả hoànhau thành một. Còn ởđây, cảnh rừng trúc bátngát vượt lên caongất uynghi lại cho tôi cái cảmgiác thanhthoát, thốngkhoái và tởmở. Chúng cũngcó linhhồn, và chính sựhiệnhữu của tựnó biểulộ rangoài với những cànhlá trêncao đongđưa trong làngió nhẹ, nhưng trongđó nó bàngbạc cáivẻ taonhã thưthái và ungdung khôngbị tróbuộc bởi cảnhvật xungquanh, chúng vượt lêntrênhết tấtcả, tựtại và tựtin.

Khuônviên khuthamquan nầy khá rộng. Tôi đi vòngquanh xuyênqua nhiều khu, lêndốc xuốngdốc như đi trong rừng câycối umtùm, rồi tới một ngôichùa nhỏ nằmkhuất trên một ngọnđồi con. Càng đisâu vàotrong càng vắngthưa người. Dukhách tớilui nhiều dọctheo lốiđi quanh bờhồ.

Ðến xếtrưa tôi đibộ ra lại tiệmăn nằm gần cổngravào, mua vài mónăn nhẹ, trongđó có món đậuhũ mặn (thayvì ngọt như ta thường ăn ở Việtnam) và thêm chai nước tràxanh, mangra ngoài ngồi trên ghế đặt bênngoài.

Khoảng giờtrưa vùngnày vào mùahè thường rất nóng, nhưng hômnay trời có nhiều mây và giólớn, cóvẻ như chớm mưa. Khíhậu bỗngchợt dịulại do ảnhhưởng trậnbão ngoài vùng duyênhải hướngđôngnam ngoàikhơi gần eobiển Ðàiloan nằm cách vùng nầy khoảng trên một ngàn câysố.

Mộttrongnhững cáithú đidulịch của tôi là tìm một quánnước thoảimái ngồi nhìn trời nhìn đất nhìn thiênhạ, hút điếuthuốcthơm, tựmình tẳnmẳn với những ýnghĩ mônglung. Cáiquán tôi đang ngồi rất dễthương, xâydựng theo kiếntrúc hiệnđại naná như một nhàhàngthứcănnhanh thờithượng, bêntrong nhàkính có máylạnh chia làm hai ngăn dành cho người hútthuốc và không húthuốc. Tôi thì ngồi bênngoài, giờ này mátmẻ hẳnlên, gió dịudàng thoangthoảng từngcơn. Và bấtngờ trong một phútgiây khônglườngtrướcđược một trậnmưa giông đỗxầm xuống ầmầm thư trútnước.

Maymắn là tôi đang ngồi dưới tấmdù tolớn phíatrên, và khoảng hiênche của cháinhà của tiệm nhómxa rangoài nên annhiên tựtại. Trongkhiđó, đoàndukhách ngoàitrời bị mắc mưa bấtngờ chạy lăngxăng tứtán vào các hàngquán xungquanh để đụtmưa.

Gầnđộ nửagiờ sau khi trời tạnhhẳn mưa, tôi đivòng trởra khu bếnphà để lên phà ra hòncùlao giữahồ. Nóilà phà chứ thựcra đólà loại tàu dulịch loạinhỏ, hai tầng, chạy trênhồ chởđược trên 100 hànhkhách. Chuyếnphà chạy cả nửatiếng mới tới đảo, đủ cho tôi một khoảng thờigian nhìnngắm khungcảnh nằm quanh bờhồ trongbờ và phíatrước đầutàu nhìnvề chốnxa chỉ thấy khoảng trờimây và mặtnước hồ rộng baola vôbờ vôbến, như đang đitrên biểnkhơi với từngđợt sóng vỗ mạnh vào mạntàu bìbạch lấpxấp.

Phía bênkia bờ không nhìnthấyđó về hướngnam giápgiới Tỉnh Triếtgiang. Hồ có diệntích rộng trên 2250 métvuông có khoảng 40 hòncùlao nằm rảirác khắpnơi trong hồ. Thànhphố Vôtích nằm trênbờ phíabắc, thuộc Tỉnh Giangtô, nơi có nhiều cảnhhồ đẹp hơnhết.

Lúc bấygiờ tôi mớicó nhiều thờigiờ quansát mọingười trên boong trêntrần contàu, trongsốđó có mộtvài ngườiÂu, nhưng đasố là dânlụcđịa từ cácnơi đến. Thựcsự nóiđúngra cũng rất khó phânbiệt thếnàolà dânlụcđịa và ai là dân Hồngkông, Ðàiloan, hay Tângiaba vì ngàynay cách chưngdiện của dânthịthành ở Trungquốc, nhấtlà những ngườitrẻ, ănvận như bấtcứ nước tiêntiến nào trên thếgiới.

Thườngthường chỉcó các ôngquanchức tuổitrungniên trởlên thường có cáchănvận gần giốngnhau là sơmi ngắntay mộtmàunhạt, túi áo đeo bút và lấpló bao thuốclá Chunghwa màuđỏ đắctiền, vạtáo bỏvào trong thắtlưng, quầnthẳng nếp đậmmàu, thườnglà màu xanhđậm, dướinách kẹp một xáchtay bằng da màuđen lớn hơn khổ giấyvănphòng mộtchút, và trênmôi phìphèo điếuthuốclá. Số dukhách cònlại là dândulịch địaphương, là những người nào ănmặc hơi cóvẻ quêmùa (theo cáinhìn cánhân tôi) mộttí là tôi cóthể xácđịnh ngay họ là ngườiTrungquốc.

Nóithế chứ thứgì cũngcó ngoạilệ. Tôi trôngthấy một thiếunữ xinhđẹp ănvận áonhung màuxanhthắm sangtrọng nhưlà đidự dạhội. Côgái đichung với một gãđànông trungniên ănmặt theocách tôi môtả trênđây nhưng sangtrọng và chỉnhtề hơn, trông giốngnhư dânlàmăn. Sosánh lứatuổi của cặp traigái nầy, bỗngnhiên tôi nghĩ ngay là ôngbạn đó bỏvợ ởnhà và đangđi với vợlẻ hay tìnhnhân.

Hiệntượng nầy ngàynay ở Trungquốc xảyra rấtnhiều là khi mộtsố các ông làmănkhá, đủngđỉnh dư tiền trongtúi là thích dungdăngdungdẻ với các kiềunữ trẻtrung tươimát. Về phươngdiện nầy tôi nghĩlà dânMỹ khôngthểnào sánhkịp. Cólẽ đólà truyềnthống của nướcTàu chăng? Từxưa đếnnay, lắmngười trong giớithượnglưu của xãhội Trunghoa dườngnhư baogiờ cũng dànhcho họ cáiquyền thụhưởng đó. Sướng nha!

Khi tàu cậpbến phà ở đảo, tôi nốiđuôi theo đoàn dukhách đi một đoạn cầunổi ximăng rất rộng rất dài mới lêntới đảo. Haibên thànhcầu là trụcờ xếp thànhhàngdài treo cờxí đủ màusắcrựcrỡ trông đẹpmắt. Rõràng là đảo nầy được xâydựng chỉnhtrang làm khuvuichơi giảitrí. Thựcsự ởđây có hai hònđảo nốilại vớinhau bằng một câycầu ngắn có máiche xâydựng theo một kiểuđặcbiệt nháitheo một ditích nổitiếng cósẵn ở một vùng nàođó. Trên cầu haibên là băngghế ximăng cóthể ngồi nhìnngắm cảnh hồ và hónggió trông cũng rất dễthương.

Quảđúng như ướcđoán của tôi, trên đảo nầy mới được xâydựng với những tượng Phật, tượng Ôngđiạ bằng ximăng giả đá ngồi bên hồsen nhìn ra Tháihồ. Phíasau những tượng nầy có lốiđi dẫn vào một hangđộng đàosâu vào sườnđồi, trongđó ánhđèn lờmờ âmu với vách tường xungquanh làmnhư hangđộng thật với những váchđá đenđúa sầnsù và rỉnước. Có nhiều lốiđi rẻngang dẫn sâu vào những hangđộng khác nơi trưngbày hơn hàngtrăm tượng tolớn như ngườithật, trong đó baogồm hơn mộttrăm bứctượng Lahán.

Kểra đây cũnglà một côngtrình nhântạo côngphu và tolớn đángkể thờihiệnđại. Vàitrăm năm sau nếu cứ đểmặc cho tuếnguyệt phongba dàyvò thì ngôiđộng nhântạo nầy cùng những ngôitượng trưngbày trongđó cũng sẽ trởthành mộtthứ ditích “lịchsử” giốngnhư những ditích khác mà dukhách muốn đến Trungquốc để xem! Cólẽ tôi đợi 500 năm nữa để đếnthăm lại động nầy!

Trừra những phần nhântạo cho tôi cái cảmgiác và vào một khugiảitrí rẻtiền, nhưng cảnhtrí thiênnhiên trên đảo nầy kháđẹp. Nằm phíatrước cửađộng một vườnTàu nhìnra mặthồ môngmênh, có những tảngđá lớn để ngồi nhànhã ngắmnhìn liễurũ quanh bờ đongđưa trong gió và những conđò đánhcá nhỏ đongđưa theo sóngnước.

Bên phíatrên động là đỉnhđồi dốc thoaithoải, đường lótđá ngoằnnghoèo xuyênqua rừng cổthụ và câydại. Từ trênđó cóthể nhìn baoquát cảnhhồ phía Thànhphố Vôtích và cóthể địnhrõ phươngvị của khutrungtâm thànhphố nơi có những toàcaốc caolớn nốinhau, và khu thịtứ cổ, với những ngôinhà cổxưa cũkỷ nằmtrên những bờ kênhlạch chằnchịt như ở Tôchâu.

Tôi dạochơi trên hònđảo đó đến 3 giờrưỡi chiều rồi ra bếnphà lên tàu vôlại bờ. Buổichiều cònlại tôi thảbộ vô khuthamquan tôi đã vào buổisáng, dạo thêm mộtlầnnữa nhưng vàosâu khu hoangdại dọctheo bờhồ cốý tìmlại khu có câycầuđá vòmcung nằmtrên conđườngđá hìnhbánnguyệt chạy lấnra ngoài hồ. Cuốicùng tôi đã tìmthấy nó khi đi một đoạnđường kháxa vàosâu hẳn bêntrong, nơi cơhồ khôngcóai laivãng đến.

Nhưđãnói, tôi có ấntượng rất sâusắc về chiếccầuđá đơnđộc nầy, nằm khuấtnẻo và chơvơ ở bờhồ bêndưới. Từ bờdốc cao bêntrên câycầuđá nầy giờđây hoàntoàn đã bị những lùmcây hoangdại chekín, nơi mà ngàyxưa tôi đứngđó nhìnxuống cóthể nhìn thấy câycầu nằm bắcngang trên conđường congcong hình bánnguyệt dàikhoảng 150 mét nằmôm vũngnước trũng mặt phíatrong, xem giốngnhư một cáiao nhỏ trồng những câyphùdung với lá xanh vươncao có búphoa màuđỏ như hoasen. Nước của ao nầy ănthông với nước Tháihồ bênngoài chảyqua dưới chân cầuđá — dàiđộ 15 mét và caođộ 6 mét với lốiđi thoaithoải. Nếu khôngbị các lùmcây dại chekhuất phía trênbờdốc, như tôi đã nhìnngắm trướckia, nhìn dưới bấtcứ góccạnh nào câycầu đá vòmcung nầy cũng hiệnlên cái nétđẹp của nó.

Khônghiểusao tôi bị cáivẻđẹp thonmảnh congcong, vòngvòng, của câycầu và cáiao hìnhbánnguyệt cuốnhút mộtcách kỳlạ, nhìnhoài nhìnmãi khôngthấychán, giốngnhư tôi đang tẳnmẳn ngắmnhìn từ phiásaulưng của một côgái mỹmiều trầntruồng với tấmlưngong rẽvô vòngeo rồi nhôra đườngcong của cặpmông tròntrịa. Ðúnglà tôi có cáicảmgiác đắmsay nhưvậy khi nhìnngắm khungcảnh thơmộng và lãngmạng nầy.

Những vạtnắng chiềuhôm lúcbấygiờ đã bị những đám mâymưa vầnvũ chekín chonên tôi khôngcòn nhìnthấy được những chùm nắngvàng tuatủa xéxuyên xuống từ những cụm mâyxám trên bầutrời rồi những tianắng đó như mưa tướixối lên bờvòm cầuđá. Những đoáhoa phùdung hồngthắm tắmđẫm ánhnắng chiềutà. Cáihìnhảnh đó đã gây trong trínhớ tôi một hoàicảm khóphainhoà — giốngnhư hìnhảnh người congái đầuđời đã ngủ với mình.

Tôi mentheo con đườngdốc trảiđá đi xuống dướiđó, thảbộ vòng ra méhồ, rồi lên đứng trên vòmcầu dựa thànhcầu nhìnngắm toàndiện cảnhvật xungquanh. Nhưng những phútgiây thivị đó kéodài khôngđượclâu như mongmuốn vì tôi đã nhìnthấy trậnmưa đàng đỗ àoạt với những đámmây đennghịt ở vùng giữa hồ trướcmặt đang sầmsầm ầmtới với một cơngió mạnh đang thổi vềhướng tôi đang đứng. Nhìn quanh khôngthấy nơinào cóthể tạmtrú cơnmưarào đang ầmập kéovề, tôi vộivã chụp lấy chụp để vài tấmhình rồi rảobước chạynhanh ngượclên trởlại bờdốc phíatrên bằng conđường vòngcung sang mặt phía bênkia cầu.

Khi tôi lên tới bờdốc phíabênkia, chỉkịp quayđầu lại nhìnxuống phíadưới hồ lầnnữa và chụp thêm một tấmhình là cơnmưarào đã đỗậpxuống àoạt. Nhưng nhờ những tàngcây rộnglớn ở trênđầu nên những giọtmưa chỉđủ tưới lấmtấm trên thânáo tôi.

Nhưng tôi khôngphải là người duynhất đến nơiđó. Một chàngthanhniên trẻtuổi dườngnhư vừa mớitới còn đang langthang trên bờdốc thì đúnglúc cơnmưa đuổi tớinơi. Tôi và chàngtrai cố rasức chạy tấttả quẹo lên một conđườngdốc khác vềhướng nơi có những dãynhà cũkỹ làm hàngquán nằm sátbên bờtường của ngôichùacổ bansáng tôi đã ghé thăm. Ðoạnđường từ đây đếnđó khôngxa, độ 200 mét, nhưng dốccao, thànhthử chạy chưatới nửađường là tôi đã mệtnhoài thởdốc. Chàngtrai vẫn tiếptục chạygấp, thế mới biết sứclực của tôi khôngthểnào sánhbìkịp với hạng thanhniên tuổiđôimươi nữarồi.

Tôi đành đi chậmlại, thởhùnghục, mặccho những luống nướcmưa giờđây đã đủmạnh xuyênthấu qua những tànglá dàyđặt trêncao. Áoquần tôi mặc trênngười giờ xemra đã ướtđẫm. Cứthế tôi nặngnề từngbước mãiđến hơn năm phút sau mới tới một cửahàng tạphoá cũkỹ bán thứcuống và đồkỷniệm. Ngườithanhniên đã đếnđó trước tôi đang đứng népvào phíabêntrong cửatiệm nhỏhẹp và chậtchội bàyđầy đồđạc trên sànnhà và trên ngănkệ xungquanh. Tôi cố népngười đứng ngoàithềm dưới cháihiênnhà.

Trong cửa tiệm còncó vợchồng chủtiệm và một côcongái, họ vồnvã mời tôi vào trong. Trong cửahàng thì quá chậtchội, đầuđuôi diệntích khôngtới sáu thướcvuông nhưng dườngnhư thứgì cũng có, như là tủkem, quầyhàng, ba chiếc ghếđẩu, rồilà hàngtạphoá nhưlà những bộ bìnhtrà làm bằng đấtsét màunâu bày đầy trên các tủkệ kê quanhtường, và đồ tiêudùng lỉnhkỉnhkhác như giấyvệsinh, khăn, vãi, áoquần…

Tôi cảmthấy khátnước nên mua thêm một chai tràxanh ướplạnh, một bịch giấylautay nhỏ để laukhô tóc và mặt. Tôi đưamắt nhìn các mẫu bìnhtrà và lytách chưngbày trong tiệm, thấy họ ghi giácả tínhra không rẻ bằng những đồ tươngtự bán ở khu PhốTàu ở Cựukimsơn.

Vợchồng chủtiệm và côcongái mời tôi mua bộ bìnhtrà có cả lytách. Tôi bẩmsinh rất ghét mua đồkỷniệm mangđi lỉnhkỉnh bấttiện, dùđó là bộphatrà nhỏbé bỏgọn trong một cáihộp chỉ lớn bằng hộp khăngiấy laumặt. Họ bớtgiá nhưng tôi thốithác nói tôi còn đichơi xa nhiều chỗ khôngtiện mangtheo đồđạc quánhiều. Họ nói họ cóthể gởi bằng đườngbưuđiện cho tôi. Tôi đành nóilà tôi từ Cựukimsơn bên Mỹ đến, những đồ nầy tôi cóthể mua ở bênđó. Họi lại nói nhưng ởđây đồ rẽhơn, và đây cóthể làm đồkỷniệm.

Tôi phải giảithích với họ là giácả ởđây gầnnhư bằnggiá bên Mỹ, nhưng họ khôngtin. Rồi côcongái bắt chiếcghếđầu cao bướclên vóilấy trên kệcao những hộp và baogiấy trongđó đựng những bộphatrà, mang xuống tháora bày trênquầy cho tôi xem. Tôi đànhphải chọnlựa một bộ ưathích nhất, nhưng khốnthay, không thấy bộ nào vừaý hết vì xemkỹ nétbút của những hàng chữtàu khắc trên thân bình hoặc lytách, một bàithơ ngắn vịnh Tháihồ chẳnghạn, đều mang những vết khắc bằng dao rất cứngnhắt và thôkệt giốngnhư ngườixấuchữ cố nháilại những bútpháp baybỗng của ngườixưa.

Tôi cho họ biết cảmnghĩ của tôi, tôi nóilà dù tiếngHán tôi khôngbiết baonhiêu nhưng tôi cảmthấy nétbút vẽ trên bình quá thôlậu, dànhcho người ngoạiquốc không biếtchữ thì được chứ còn tôi thì chẳngthích tínào. Rõràng là những món đồđấtdét nung kểtrên chodù là đồ thủcông nhưng là để dànhcho dukhách ngoạiquốc. Dânbảnxứ khôngai mua những thứ nầy.

Tôi nóithêm là ở nhà tôi cũng có một bộbìnhtrà bàxã tôi nămtrước mua ở Hàngchâu, khi đỗ nướcsôi vào bình thì nhưng hìnhvẽ longphụng hoacúc hoalan trên thânbình và lytách biếnmàu xanhđỏ rấtđẹp, nhưng giờđây lâungày những vànhmiệng lytrà đã bị biếndạng, congveo, khôngcòn tròntrịa nhưhồi mới mua nữa. Họ nói vì đó là đồ nung chưa kỹ, còn đồ họ bán toàn là đồ tốt, gõ nghekêu lengkeng.

Tôi xinlỗi là không mua, họ nói khôngsao nhưng nhưng nhìn thấyrõ nétmặt thấtvọng in trên khuônmặt ba người đó. Ðiều kỳcục là họ không mời cậu thanhniên mua mà cứ nằngnặc nănnỉ tôi mua đồ cho họ. Cólẽ khi mới bướcvào cửatiệm, chưa đợi tôi nói là họ đã biếtngay tôi khôngphải là dânlụcđịa. Tôi nhìn chàngthanhniên quansát thì thấy anhta ănmăc thì cũng giốngnhư bấtcứ thanhniên nàođó bên Hồngkông hay bên Mỹ.

Ðộ hai mươi phút sauđó thì trời tạnhmưa. Khi tôi và gãthanhniên trẻtuổi kia cùng đibộ trên cùng một conđường từ khu trong dẫnra một khu có đườnglớn đến trạm xebuýt của khudulịch để lênxe racổng, tôi hỏi anh ta là nhậnxét của tôi về thưpháp khắc trên bìnhtrà quá thôlậu cóđúngkhông? Anhta nói tôi hơi khótính, thựcra anhta thấy nétbút khôngtệlắm. Tôi imlặng ngẫmnghĩ khônglý nétchữ đẹpxấu mà tôi không thưởngthức nổi saonhỉ? Cólẽ họ dùng mũidao để vẽchữ cho nên nétbút quá cứngnhắc và sắclẽm, thông thíchhợp với thưpháp viếtthéo theolối chữthảo baybướm của thủpháp bútlông.

Trời vẫncòn lácđác những hạtmưa lâmrâm. Giờnầy đã quá năm giờchiều, vãlại trời còn mưa nên tôi quyếtđịnh leo lên xebuýt để ra cổng thayvì đibộ lòngvòng cũng mất cả giờđồnghồ nữa. Trên chiếcxebuýt kiểu chở kháchdulịch, bêntrong máylạnh mởàoào làmsạch hơimù cửakính trênxe, chonên tôi cảmthấy khílạnh lenthấu vào xương, do mộtphần vì quầnáo trênngười tôi vẫncòn ướtđẫm nướcmưa. Tôi engại rũi cảmlạnh thì khổ, chỉcòn độ một tuầnlễ nữa là tôi hếtphép nghỉhè, mấyngày cònlại hyvọng khôngbị nằmliệtgiường. Tôi định mởmiệng nhờ tàixế tắt máylạnh thì đã cóngười lêntiếng hộgiùm.

DânTrungquốc tớinay vẫncòn nhiềungười chưaquen với hệthống điềuhoàkhôngkhí trênxe hoặc trong những nhàhàng sangtrọng. Mùahè nóng họ cóthể mặc áothun quầnsọt, nhưng ngủ kháchsạn có hệthống đềuhoàkhôngkhí hoặc lên xebuýt có máylạnh là họ mở cứ mởtung cửasổ ra. Nhưng chiếc xebuýt kiểu dulịch tôi đang ngồi, bốnbên là kính nhưng khôngcó cửasổ, thếlà họ lại không chịuđược lại đòi tắt máylạnh. Thếlà ngồi trênxe nhìnra lại khôngthấy gìcả vì bốnbên kínhxe mờmịt hơisương. Dođó cáithú ngồixe dạoquanh khu thamquandulịch bị giảmđi mộtnửa.

Từ trạmxebuýt ra đến cổng chưađến mườilămphút. Tôi quansát một gãthanhniên nọ trôngvẻ anhchị ănmặc rằnri áosơmi cởinút tớibụng, quần thì xăn ốngcaốngthấp, miệng ngậmcâytăm xỉarăng, méptai vắt điếuthuốclá.

Khi xe ngừnglại, tấtcả những dukhách trênxe đều xuốngxe. Gãthanhniên bannảy gặp trong cơnmưa giờ đichung với một nhómngười khác đibộ ra bãiđậuxe xebuýt thànhphố tuyếnđường 1K. Tôi đọc bảngchỉdẫn thấy xe nầy về trạmđậu cuốicùng là trạmxelửa thànhphố chonên tôi bướclên theo chuyếnxe đang chờkhách trong bãi. Giá véxe chỉcó 3 Yuan nhưng tôi lại khôngcó bạclẻ trênngười. Côtàixế lại khôngnhận tiền vì tấtcả phải bỏ vào máythutiền tựđộng khôngthốilại và khôngchịu cho xe chaỵ vì đợi hànhkhách phải trảtiền đủ. Thànhthử tôi cầm tờgiấybạc 10 Yuan khôngbiết làmsao đành bướcra sauxe hỏi cóai có bạclẻ cho đổi. Gãthanhniên tôi quenmặt nhìntôi lắcđầu. Kỳlạ, hơncả mườimấy người trênxe chẳng ai có đủ 10 Yuan bạclẻ cả. Tên ducôn diễntả bannảy nóngnảy đứngdậy totiếng chỉ ngóntay vào mặt tôi nói:

— Ðụmá khôngcótiền thì xuốngxe cho xechạy!” (Tāmà de, méiyǒuqián jìu xiàchē gěi chezǒu!)

Bị chửi bấtngờ tôi chưakịp phảnứng thì côtàixế gọi tôi lại nói: “Thôi anh lên ngồi đây. Bỏ mười Yuan vô máy xong ngồiđợi tới trạm khách có khách lên thì thu lại bảy Yuan!” Tôi nghelời ngồixuống, cứ vậy, khi xe tới mỗitrạm, có khách lên là tôi nhậntiền của họ, đủ bảy Yuan và còn dưlại thì tôi bỏ vào máy. Tôi cảmcơn côtàixế, cô mĩmcười trông cáivẻ lúngtalúngtúng của tôi thôngcảm chắcbiết tôi khôngphảilà người bảnđịa.

Ðâylà lầnđầutiên tôi đixebuýt nộithành trong chuyếnđi này. Ngàyxưa, khi đichơi Trungquốc, tôi đã códịp leo lên nhiều tuyếnxe buýt thànhphố, nơinào tự dò bảnđồ điđược là tôi đi, nhưvậy tiếtkiệmđược tiềnxe rấtnhiều. Sánghômđó, tôi đi từ trungtâm thànhphố đến Tháihồ tốn trên 50 Yuan. Thờithước, xebuýt nộithành rấtlà cổlổ, đôngđúc, xe nàođâu có máylạnh, nên nóngnực vì chậtcứng hànhkhách và còn phải chenlấnnhau. Khi lênxe, thường có một nhânviên bánvé ngồi chếtmộtchỗ ngaytại lốiravào. Hànhkhách lênxe rồi bị lànsóng người lấnđẩy lùira tuốt đằngsau xe. Thếlà côbánvé cứviệc quáttháo lên nhắcnhở ai chưa muavé thì phải muavé. Thếlà hànhkhách lạiphải chenlấnnhau bướctới chỗ côta đangngồi để trảtiền muavé!

Lộtrình xebuýt chạy tuyếnđường xa hơn và lâu hơn đoạnđường tôi đixe taxi hồisáng. Mộtphần nhờthế mà tôi códịp tậnmắt thấy nhiều khuvực nộithành trongsuốt hơn một giờđồnghồ ngồi trên chiếc xebuýtnộithành chạy loanhhoanh nhiều ngõngách cũmới khácnhau. Nhìnchung, đâylà một thànhphố lớn, nhàcửa khangtrang và ngănnắp. Sựbiếnđổi của đôthị nầy cóthể vínhư sựlộtxác của connhộng biếnthân thành bướm. Những hìnhảnh cũkỷ xaxưa về nó còn khắcghilại trong trínhớ tôi cơhồ chỉ tồntại trong kýức của tôi. Nếu tôi phải môtả những cảnhtrí tôi đã ghinhận về nó từ mườichín năm trướcđây với một người bảnxứ dưới hămlăm tuổi, cólẽ họ sẽ ngạcnhiên một cách thíchthú. Xemra chínhsách “khaiphóng” (tươngđương với kháiniệm “Ðổimới” của Việtnam) của Trungquốc đã nhìnthấy kếtquả tíchcực đầutiên của họ.

Hồi năm 1979 từ trại Tanjung Pinang ở Namdương được đưaqua Tângiaba ởđó một tuầnlễ để chờ chuyếnbay sang Mỹ địnhcư, tôi đã khôngngừng ngạcnhiên và thánphục trước những thànhđạt rựcrỡ của thànhphố-quốcgia này.

Sởdĩ tôi nhắc đến sựkiện nầy bởilẽ đólà ấntượng đầutiên sâusắc nhất đốivới tôi bởilẽ mọithứ ởđó quáđẹp và quá ngănnắp sạchsẻ đối với một người tỵnạn như tôi mới đến từ một xứ Việtnam nghèonàn lạchậu chưabaogiờ rakhỏi xử baogiờ. Chỉ nội chuyện bướcra đườngcái chờ xebuýt và lên ngồi trên xebuýt hiệnđại rộngrãi có máylạnh là cũng để tôi xuýtxoa mơước những phươngtiện vănminh tântiến đó cho xứmình. Nhữnggì tôi chứngkiến ở Tângiaba thuởđó ngàynay đã thành hiệnthực ở Thànhphố Vôtích. Nhắcđến xebuýt, hiệnnay ở Sàigòn và Hànội đã có những xebuýt hiệnđại vănminh đó, nhưng rõràng là trên đườngphố của hai đôthị tiêubiểu nầy vẫncòn những cảnhtượng hỗnloạn và nguyhiểm nhất.

Những môtả kểtrên cóthể là thừamứa đốivới những người đã códịp ra nướcngoài hay đang sống ở những nước giàucó, nhưng cólẽ sẽ bổích dànhcho những bạnđọc chưa được có cáimaymắn xuấtdương. Tôi đang dùng cặpmắt của gãnhàquê lên tỉnh, từ Sàigòn đến Tângiaba hămbốn năm trướcđây, để nhìn xứ Trungquốc đang pháttriển và vươnlên thờinay, dù tầmnhìn còn bị giớihạn chỉ trong phạmvi những nơi mà tôi đã tớithăm ở xứngười, hyvọng sẽ giúp họ mởrộng tầmnhìn của ếchngồiđáygiếng, tựmãn với nhữnggì họ đangcó mà phấnđấu thêm nhiềuhơn trong việc gópphần xâydựng nướcnhà.

Xebuýt đỗ về trạm nhàga là đã gần sáu giờchiều. Xuốngxe tôi đibộ băngngang qua quảngtrường nhàga, xuống đườnghầm tìmlại cửahàng có bán thuốclá basốnăm. Tôi hỏi mua vài bao và côchủquán vuitính nănnỉ tôi mua cả cây, tôi lắcđầu. Côta lấy thuốc ra (giấu?) từ dướiquầy traocho tôi. Tấtcả các baothuốc baconnăm đều dántemthuế Việtnam! Tôi hỏi côgái là cô lấyhàng từ nguồn nào thì côta nháynháy mộtbên mắt mĩmcười mộtcách bímật. Tôi cũng khôngbuồn hỏithêm, có thuốc basố hút là vui rồi.

Vềlại kháchsạn, tắmrữa, uống tràTàu, xem TV theodõi tintức trongngày thì xácđịnh là ở vùng Phúckiến có bãolụt, vìthế chonên chiềunay tôi chịu hứng một trậnmưa lớn ướtđẫm cảthân nhưng maythay chẳng bị cảmlạnh. Khi lấy quầnáo ra thay thì nhậnra là là sáu bộđồ mangtheo đã mặcráosạch chẳng cònsót bộ nào sạch. Tôi soạnđồ ra để trên giường, xemđixemlại rồi chọn một bộ xemra chưa baymùi mặclại lầnnữa.

Như tại những kháchsạn khác, tôi lụclạo mở các hộctủ và tìm trong tủáoquần là nơi kháchsạn thường đểsẵn baokhông và mẫuhoáđơn giặtgiũ điềnvào, nhưng cáchtrìnhbày mẫuđơn hơi luộmthuộm không rõràng chonên tôi chẳngbiết là mình điền đúng hay sai. Nếu điềnsai nhiều khi toànbộ họ mangđi tẩykhô thì giá đắc gấpđôi. Trungbình, tuỳtheo vùng và kháchsạn, giá từ 10 chođến 16 Yuan một chiếc. Ngàyxưa tôi gởi họ giặt luôn tất và đồlót, nhưng tínhra giá giặt còn mắc hơn giá mua đồmới ngoài tiệm chonên tôi tự giặtlấy — nhưng nhờ tôi đi săngđan chonên khỏi phải giặt vớ. Xong tôi gọi điệnthoại gọi ngườihầuphòng đến nhậnđồ.

Một cô nhânviên xinhđẹp bướcvào, nhận đồ xong lại lôira từngmón từ trong bao bàyra giường, xemxét từngchiếc xem chỗ nào sờn chỗ nào rách. Cônàng chỉ cho tôi xem, đâynầy, chỗ túi quầnjean sờnmòn chỗ khâu, và đây laiquần tuasớ, cổáo sờnphai… Cũngmay là khôngcó quầnlót ốvàng và tấtvớ lủnglỗ! Tôi chảhiểu cô cóphải cô ngữithấy mùi mồhôi trên quầnáo không mà thấy cô chúmchím mĩmcười môtcách lémlĩnh. Tôi đã từng trảiqua cảnh nầy, nhưng với một cô nhânviên sồnsồn, nhưng với cônàng màyngàimắtngọc đẹpnhưtiên kia và cáchnóinăng bởncợt của côgái làm tâmthần tôi như bị dầm trong hũrượu. Xemxét xong cô lại bỏ từngmón một vào bao.

Tôi đứng gầnsát bên côgái, vócngưới cô thonnhỏ thấp độ tới tai tôi. Côgái tuy mặc đồngphục nhưng những nétkiềudiễm của nàngthiếunữ đươngxuân kia hiệnrõ dưới những đườngcong mỹmiều, và lànda trắnghồng từ khuônmặt thanhtú, chiếccổ, và mộtphần hơhớ của hai quả đàotiên rướmhồng đủ làm cho tôi như dạingườiđi.

Thựctình thoạtđầu tôi khônghề mảymay nảyý tàdâm nhưng cái cungcách và cửchỉ bởncợt của cônàng đậmđà ýtứ làm tôi xốnxang cả dạ. Côgái thuxếp hai bao quầnáo xong xoay người lại là cả thânhình phíatrước đốimặt với tôi cáchnhau chưatới một gangtay. Một cảmgiác têdại chạy khắp châuthân tôi, tôi đựcngười ra, cảmthấy cả tôi như đang bừngcháy.

Tôi lúngtalúngtúng hai tay giơ mẫuhoáđơn đã điền lên trao cho côgái nhưng quênhẫngmất điều mình muốn hỏi. Côgái mĩmcười mộtcách tựnhiên, ngướcmặt lên nhìn tôi thoángqua rồilại cúixuống, hai đôi bàntay búttháp xinhxắn đưalên đỡlấy tờgiấy nhưng gầnnhư nắmtrọn hai bàntay tôi và kéosát vào phíatrên đôi bờngực của nàng.

Cảngười tôi như bốclửa rạorực xuântình. Khôngcưỡnglạiđược, tôi thọc bàntay trái của mình vào ngựcáo của nàngtiên Vôtích và vồlấy một quả đàotiên và rasức xoanắn. Cứ tưởngtượng bàntay đangnhư bị têlạnh vì khílạnh trongphòng, giờ được tẳnmẳn nắmtrọn nguyêncon mềmmại như quảbongbóng nhonhỏ căngtròn chứađầy nước âmấm.

Côgái đứngim không khángcự, cúiđầu đưamắt nhìnxuống phía dướichân, đôitay buôngxuôi đểmặc cho tôi làmgìthìlàm. Tôi đưa bàntayphải kéo khuyáo của cô trệchxuống, taytrái lùa nguyên quả hồnđào mơnmỡn rangoài rồi cuốingười xuống dùng môilưỡi tằnmằn nếm chútchít cáinúmson mơnmỡn ngọtngào.

Giâyphút tuyệtvời đó tưởngchừng như ngưngđọnglại khôngtrôi. Côgái bạodạn đưatay mơntrớn bộphận căngphồng phíadưới ngườitôi. Rồi như cảhai khônghẹn mànên cùng ômnhau ngãxầm xuống chiếc giườngđệm trải drap trắngmướt.

Khi tưởngnhư chuyệnkhôngthểtránhđược sẽ xảyra khi tôi nằmhẳn trên tấmthân ngườicongái thì bấtchợt nàng vùngdậy đẩy tôi ra nói cửaphòng khôngcó đóng. Tôi bật ngồidậy thì côgái cũng bậtdậy theo, vộivã xốclại khuyáo và nếpquần. Nàng đứngdậy nói bâygiờ khôngđược, em đang giờ làmviệc, tốikhuya em sẽ gọi anh. Nóixong côgái bướcvội bỏra khỏiphòng và đóngcửalại nghe một tiếng xầm. Tôi như tráibóngbóngbay xìhơi bị giólùa lơlững trên không. (Phần hưcấu nầy là sảnphẩmthêudệt từ trí tưởngtượng phongphú của một gãđànông trungniên còn đang rửngmỡ với những nỗiniềm thầmkín của mình. Chớ tưởngthiệt!)

Buổitối tôi raphố đi dọctheo conkênh vònglên khuphố bansáng tôi đingang tìm quáncàphê Milo (“Mêla”) tôi thấy. Hệthống quáncàphê Milo tôi đã ghévào uống càphê nhiềulần tại nhiềunơi trên cùngkhắp các nẽođường tôi đã đến. Ðólà nơi thưgiãn thoảimái, lịchsự và sangtrọng. Giácả cácloại càphê phasẵn còn mắc hơn bữatiểmtâm bánhmì sanwich trứnggàốpla. Hệthống càphê Starbuck của Mỹ đã lácđác xuấthiện tại mộtvài thànhphố lớn như Thượnghải, nhưng tôi thích hệthống địaphương hơn. Ngoài hệthống Milô còncó Thượngđảo, mỗi tiệm đều có món càphê đặcbiệt của họ. Tiệm nào cũng có vitính nốimạng tiệnlợi để đến xem và viết điệnthư, đaphần giá nốimạng DSL rẻ và nhanh hơn lênmạng ở kháchsạn. Trong tiệm thường chiara làm 2 khu dànhcho ngườihútthuốc và ngườiđitu.

Tiệm Milo tôi đến toạlạc trên khúcđường nằm phía bênnầy trước quảngtrường đốidiện với cổngchính của Nhàga Vôtích. Từđó nhìn đến khu nhàga kháxa cho nên chỉ thấy đènđóm sángrực một khu và ngườiqualại lútchút bênđó. Khu trungtâm thươngmãi nằmkhuất phíasau những dãy lầucaotầng không trôngthấy. Khuvực xungquanh quán tươngđối vắngvẻ. Trongquán lãngđãng chỉcó mộtvài người ngồi đơnđộc đang lênmạng, còn những người cóđôicócặp hoặc hẹnhò áphê thì lại ngồi trong những buồngnhỏ buôngrèm.

Tôi gọi vài ba mónăn nhẹ đặcsản, uống bia Tsingtao (những quán nầy khôngcó bán bia “địaphương” rẻtiền.) Ðasố những kháchhàng vào hệthống quán càphê nầy đềulà những người trongtúi đủngđỉnh tiềnbạc. Vàoquán uốngcàphê vẫncòn là nếpsống mới giớihạn trong giớigiàucó. Dĩnhiên là bạn cóthể chọn bấtcứ quán càphê khác, tuỳtheo loại mà giácả thayđổi chênhlệch nhau khánhiều. Nhưng nóichung, nơinào cũng đẹp và trangtrí lịchsự, phụcvụ niềmnở và chuđáo.

Ănuốngxong, tôi dời bàn lênmạng xem điệnthư và viếtvài dòng gởi cho vợcon. Khi rakhỏi quán thì đã gần 10 giờđêm, đành bỏýđịnh đidạophố vì tôi đã dạophốđêm cũngđã khánhiều. Ðiều khácbiệt của những nơinày sovới những khutrungtâm của một thànhphố Mỹ nàođó là banđêm baogiờ chúng cũng náonhiệt người qualại trên những conphố chính dưới ánhđèn rựcrỡ. Ðâylà đặcđiểmchung cho cả tấtcả các thànhphố lớn ở Áchâu. Nếu bạn đã dạo một khuphố nàođó ở Ðàibắc vềđêm thì ởđây cũng giốngnhưvậy.

Tôi nhớ gần haimươi năm trướcđây lầnđầutiên từ Mỹ sang Hồngkông, khi rađường dạo phốđêm, ôichao người ơi là người. Cáithúvị là nhìnquanh nơinào cũng chỉ thấy đaphần là đầuđen mắtnâu mũitẹt. Nó cho tôi cáicảmgiác gầngũi quenthuộc đã bị đánhmất trướcđó đãlâu. Vềsaunầy, tôi thườngxuyên ghé Hồngkông chơi trướckhi đi Đạilục vì những ấntượng đầutiên đó. Tuynhiên, bâygiờ tôi khôngcòn giữđược cáicảmgiác rộnràng thíchthú đó nữa.

Buổitối vềlại kháchsạn mộtmình, nhìnthấy cáiquảngcáo đấmbóp muốn gọi họ lên nhưng lại nghĩnhớ đến côgái giặtủi banchiều nên cứ lưỡnglự bầnthần bấtnhất. Cứthế là đêm trôi về khuya tơtưởng bóngdáng nàngtiênnữ trong trí tưởngtượng nhưng nàocó thấy ai đâu.

Sánghômsau, dậysớm, ănsáng uống càphê xong tôi đibộ ra bếnxebuýt, nằmchệch trên conđường bên Quảngtrường phía bênphải của Nhàga thànhphố nhìnra, mua véxe đi Dươngchâu. Kếhoạch của ngày hômđó là đi thamquan hai khugiảitrí nơi đãđược dựnglên để quay hai bộphim “Tamquốc Diễnnghĩa” và “Thuỷhử” rồi chiều đápxe đi Dươngchâu, nơi mà côgái trên chuyến tàulửa đến Vôtích trong cuộcgặpgỡ đã đềnghị.

Khi đứng xếphàng muavé lại gặpphải chuyện chướngmắt là bị cắthàng. Lầnlượt trướcsau hai gãđànông ănmặc tươmtất cóvẻ họcthức nhưng cắthàng là một thứ vănhoá xãhộichủnghĩa cònsống mãnhliệt trên đấtnước Trungquốc đổimới ngàynay. Cungcách hànhxử này được thểhiện mộtcách tựnhiên, chonên bạn nếu gặpphải cảnhđó thì chớcó nổinóng mà tổnthọ. Xe đi Dươngchâu trongngày có nhiều chuyến — tôi chọn chuyến ba giờchiều.

Mua vé xong tôi lại quayvề lại kháchsạn để trảphòng và gởihànhlý, và khi băngngang qua khu thươngmại dưới đườnghầm tôi khôngquên ghéngang quán bánthuốclá mua thêm vài gói basốnăm. Từ kháchsạn tôi gọixe taxi đi khu “Tamquốc-Thuỷhử”.

Ðoạnđường xetaxi đến nơiđó ychang như đoạn đường tôi đến Tháihồ ngàyhômtrước, tuynhiên khi gần đến khu bờhồ thì xe rẽtrái sang một conđường khác, chạy mộtđỗi nữa là đến. Tổngcộng tiền taxi là 60 Yuan. Sosánh véxebuýt đi Dươngchâu chỉđộ 50 Yuan và chiều hômtrước xebuýt nộithành từ khu Tháihồ về Nhàga thànhphố chỉcó 3 Yuan.

Dođó khiđến chơi Trungquốc, nếu chịukhó nghiêncứu chútít, xem bảnđồ, bạn cóthể chọn đi xebuýt nộithành rẽ hơnnhiều. Như đãnói, xebuýt nộithành tại các thànhphố lớn ở đạilục ngàynay rất tiệnnghi và tiệnlợi, khôngngạigìcả.

Vé vàocửa để thamquan hai khugiảitrí đó là 120 Yuan, hai khu nầy nốiliền lại vớinhau, toạlạc tại một khuđất rộnglớn bên bờ Tháihồ. Thamquan từng khu một giá 70 Yuan. Hai nơi nầy trướcđây được dựnglên để làm phimtrường để quay hai bộ phimtập Tamquốc và Thuỷhử. Quayxong, họ biến nơiđó vừa làm khugiảitrí và phimtrường. Còn một khu nữa họ dựng lên cungđiện thànhquách Ðời nhàÐường nhưng nó không nằmchung trong vùng nầy chonên hômđó tôi khôngđượcxem.

Thựcra phimtrường “Tamquốc” cũng chẳngcógì, toànlà những kiếntrúc bàitrí dàndựnglại thànhtrì Nhà Hán, các cungđiện Ðời Tamquốc của Nước Thục, Nước Ngô, và Nước Nguỵ, cảnh Sông Xíchbích, doanhtrại của Tào Tháo, của Tôn Quyền… Các kiếntrúc được xâydựng mộtcách côngphu có tínhcách quymô nhưng cáivẻ quá mớimẻ của chúng trông khôngthực mặcdầu khi xem phim do những xảothuật điệnảnh đặcbiệt chúng đã tạonên một sắcthái cổkính độcđáo nhưthật gâynên những ấntượng mạnhmẽ cho ngườixem.

Vềsau những bộphim nào thuộc đời NhàHán đềuđược thựchiện ởđây, thídụ bộphim “Hán Vũ Ðạiđế.” Tôi thuộc loại ghiền truyệnTàu từ thuởnhỏ. “Tamquốc Diễnnghĩa” tôi đã đọc ítnhất bốnlần, lần cuốicùng bằng bản chữHán. Ngàyxưa, thời của tôi, và của nhiều ngườikhác thuộc thếhệ tôi, ngoài thúđọcsách ra thìthôi làmgì có những thứ như TV hay máyđiệntoán hoặc games như thếhệ contôi. Dođó, những bộtruyện như “Tamquốc Diễnnghĩa” hay “Thuỷhử” là cả một thếgiới thời thơấu của tôi.

Mê đọc truyệnTàu cũnglà mộttrongnhững độnglực thúcđẩy tôi học tiếngTàu và đến viếngthăm Trungquốc cả hàngchục lần. Vềsaunầy các hãngphim Trungquốc đã lầnlượt thựchiện những bộphim lịchsử cổtrang rất côngphu, và tôi đã saymê xem chúng như thờinhỏ tôi đã mêsay đọc truyệnTàu vậy.

Dođó, khi đến Vôtích và đượcbiết nơinầy có những phimtrường thựchiện những bộphim kểtrên, chonên tôi đã đến tậnnơi để xem, nhưlà đểđược sốnglại trítưởngtượng của thời thơấu của mình. Trong khu “Tamquốc”, cứ theo giờgiấc nhấtđịnh, mỗi khuvực sẽcó những mànbiểudiễn võthuật và những trậnđánh nổitiếng như trận Xíchbích. Tôi khôngcó nhiều thờigiờ đểxem nên chỉ đi vòngquanh thamquan những cungđiện NhàThục, NhàNgô. Cóđiều ditích lịchsử thực trên khắp đạilục Trungquốc tôi đã xem quánhiều, nay phải xem toàn là cảnhgiả mới xâydựng trông chúng vôvị làmsao.

Sosánh giữa hai phimtrường, tôi thích khu “Thuỷhử” hơn. Ởđó mọi kiếntrúc đều xâydựng theokiểu đời NhàTống, từ những khu dândã, chợbúa, cungđiện, và thànhquách, baogồm luôncả vùngnúi “Lươngsơnbạc”, mọithứ trông cóvẻ “thực” hơn.

Thamquan khunầy giốngnhư đến viếngthăm một cùng ditích lịchsử cóthực nàođó ở Trungquốc. Trong thờigian thămviếng hai khu, tôi có dịp chứngkiến phimtrường đang thực hiện hai bộphim nàođó, do hai hãngphim, cólẽ là của Hồngkông vì tôi nghe họ diễnviên và nhânviên nóichuyện với nhau bằng tiếngQuảngđông.

Tôi khôngthích xen phimbộ do Hồngkông thựchiện vì chúng cóvẻ kịchcởm và rẽtiền, nhưng tôi cũng cố nánlại xemthử họ đóngphim nhưthếnào. Chỉ nội một cảnh, khi tôi đến thì họ đãdàndựng chuẩnbị xong, nhưng tôi phải đợi cả mườilăm phút sau mớithấy họ thựcsự quayphim, “Camêla, ắcsờn!”, giảndị chỉ một cảnh một hiệpsĩ phithân, do dâykéo nhấclên đưaqua một cách từtừ, từ một tảngđá bay qua bựcthềm của một nhàthuỷtạ trênhồ cáchnhau khôngtới hai thước, trướcsau chưatới một phút mà cả giàn nhânviên êkíp, máymóc đènđóm trông saomà phứctạpquá.

Tôi khônghiểu những cảnh đấukiếm phithân phứctạp họ làmsao quay nữa. Ở bên khu “Thuỷhử”, tôi lại chứngkiến một cảnh quayphim nữa, cảnh tiểuthơ từ trên kiệuxe vénmàn bướcxuống đường… Chỉ có vậy nhưng cũng phải chuẩnbị đủthứ, nội chuyện tôsonđánhphấn không cũng mất cả nửagiờ đồnghồ. Xemra thựchiện một cuốn phimbộ dàihàng mấymươi tập khôngphải là dễ, ta chỉ bỏ 1 đô (giá dĩa trungbình cho mỗi tập) ra là được xem một tập!

Tổngcộng thờigian tôi dạo hai khu giảitrí nầy độchừng hơn hai giờđồnghồ. Lúcđó đã gần 1 giờtrưa. Cảmthấy khôngcó thờigiờ để xem nhiềuhơn, nhấtlà bên khu “Thuỷhử” — tựnó là một “ditích” đángkể, rất rộng và gồm nhiều khuvực khácnhau với những thànhquách, cungđiện, chùamiếu, hoaviên xâydựng theo kiểu Ðời nhàTống — tôi rời khu giảitrí ra trạmxebuýt bênkiađường đứng chờ đónxe về trạm Nhàga thànhphố. Trờinắng changchang nhưng hơn mườilăm phút đợi đáng đồngtiền vì tôi chỉ phải trả có 3 Yuan thayvì 60 Yuan như cuốc xetaxi đi hồisớm. Lênxe là đượchưởng cáikhílạnh thoảimái trênxe.

Tuyếnxe nầy đi lộtrình khác ngàyhômtrước chonên tôi lại códịp thamquan khi xebuýt nộithành điqua nhiều trạm trong những khuvực khácnhau của thànhphố Vôtích. Thànhphố nầy đã cho tôi nhiều ấntượng đẹp nhưng tôi cũng tựhỏi là vềsaunầy khôngbiết có còndịp trởlại nơichốnđó không vì đâylà lần thứhai tôi trởlại thăm Tháihồ. Bàxã tôi cũng đã đếnthăm vùng nầy vàinăm trướcđây, chonên khôngchắc là tôi sẽ códịp đưa bả trởlại thăm cùng nầy. Tôi còn có ýđịnh đithăm khuphốcổ, nơi cókinhrạch và nhàcửa cổxưa dọctheo haibờkênh, nhưng khôngcòn thờigiờ nữa vì chuyếnxeđò đi Dươngchâu sẽ khởihành vàolúc 3 giờchiều.

Hai giờtrưa vềlại kháchsạn lấy hànhlý, thì quầy tiếptân kháchsạn chobiết tôi còn đồgiặtủi chưalấy! Quảđúnglà nàngtiênnữ Vôtích đã hớphồn tôi trong một chiều phơnphớt giómưa còn hơncả bónghình của nàng Dươngtửgiang đeođẳng theotôi suốt gần bốn tuầnlễ nay. Tôi cámơn và nhận đồđạc, xong ìạch kéo vali ra bếnxe gầnđó nằm bên quảngtrường khu nhàga, và lầnnầy tôi cũnglại giãtừ Vôtích và Tháihồ của thànhphố nầy với nhiều luyếntiếc và nhungnhớ bónghình ai trong một cuộc hộingộ tìnhcờ bồngbột và sôinổi, tuy ngắnngủi nhưng đủđể cho tôi ômấp hoàitưởng đến ngànthu. Lãngmạng quá há!

Ðoạnđường từ Vôtích đến Dươngchâu rất gần, đâuđộ 150 câysố. Tôi khôngmuốn lặplại cái điệpkhúc nhàmchán là xalộcaotốc tânkỳ của Trungquốc ngàynay đãđưa tôi đến Dươngchâu vù mộtcái nhanh nhưthếnào nhưng nó cũng đángđượcnhắcnhở để các nhàxâydựng và pháttriển giaothông vùng dulịch lấygương để mà soi, thídụ, đoạn “đườnglàng” từ Mốngcái đến Vịnh Hạlong đã vậntải trên 100 ngàn dukhách Trungquốc sang Việtnam trong năm 2004 xemra mắccở và tủihổ quá! Ðólà chưakể hệthống xebuýt dulịch tiệnnghi và rộngrãi của các côngty tưnhân kinhdoanh!

Xe chạy chưatới một tiếngđồnghồ thì rẽ vào đường băngngang Thànhphố Thườngchâu, nơi trúngụ của côgái tôi gặp trên tàulửa đó, nhưng nghe côta nói thànhphố của cô khôngcógì để xem nên tôi khônghề mảymay có ýđịnh ghévào. Thườngchâu xemra cũng chẳng nhỏ tínào — quáilạ, sao thànhphố “vôdanh” nào của Trungquốc cũng hiệnđại và tânkỳ thế. Rồi xe lại đỗra trởlại xalộcaotốc để đi Dươngchâu. Ðường dẫnvào thànhphố này lại phải băngngang qua ba nhánhsông tẻra từ dòng Dươngtửgiang hùngvĩ, và ba câycầutreo bắcngang những nhánhsông nầy cũng hùngvỹ uynghi khôngkém.

Xebuýt vào đến bếnxe là gần 5 giờchiều. Tôi đón một chiếc taxi vào trungtâm thànhphố. Vì tôi chưa đặt kháchsạn trước chonên tôi bảo côtàixế taxi chở tôi đến kháchsạn tốtnhất ởđó và ngaytại trungtâm. Xe xe chạy dọcđường, xemra đâylà một thànhphố nhỏ, chưađến 15 phút là xe đã đậu ngay trước một kháchsạn.

Phía bênkiađường là một conkênh, thấpthoáng tôi chỉ thấy những nócnhàngói cổ nằmkhuất bêndưới những tàngcâyxanh phía bênkia conkênh. Cáiấntượng đầutiên là tôi đã đến một thànhphổcổ và nhỏbé. Chonên khi côtàixế bảo đâylà kháchsạn tốtnhất của thànhphố khátiệnnghi. Tôi nhìn bênngoài kháchsạn xemra mặttiền cũ nó cũng khangtrang nên quyếtđịnh trảtiền cuốcxe là 10 Yuan, xuốngxe vào bước vào trong quầytiếptân.

Tôi hỏi mướnphòng thì được cônhânviên cho giá phòngđôi là 168 Yuan, giá của hạng kháchsạn 2 sao. Khi trao hộchiếu cho côgái, nàng cóvẻ lúngtúng, lậtqualậtlại các trang hộchiếu, xong hỏi tôi hộchiếu nầy là của nướcnào? Rõràng là côgái chưahề thấy hộchiếu Mỹ baogiờ.

Xemra là tôi đã vào lầm kháchsạn. Tôi nói là của Mỹquốc. Nàng bèn cấttiếng gọi ôngquảnlý kháchsạn đang ngồi bênngoài phòngđợi vào. Ông giảithích với tôi là kháchsạn haisao của ông chỉ dànhcho người bảnxứ, chonên tôi cầnphải đến trìnhbáo với phòng côngan sởtại xong ông mới cóthể cho tôi mướnphòng.

Tôi bựcmình cườikhẩy nói tôi đã đến trúngụ trên mườimấy kháchsạn khắpnơi trong suốt tháng qua và chưa nơinào bảo tôi phải đi trìnhdiện côngan khuvực hết. Ông giảithích đólà quiđịnh của chínhquyền địaphương. Tôi nói đâylà côngviệc của kháchsạn, khôngviệcgì tôi phải trìnhbáo với ai hết. Tôi nóithêm, Trungquốc ngàynay đã mởcửa, tạisao tại thànhphố nầy còn lạchậu quá vậy — tại Thượnghải kháchsạn tôi ở ngaycả hộchiếu họ cũng chẳngthèm hỏi, chỉ thôngbáo tênhọ là họ cho mướnphòng ngay. Ôngquảnlý nói để ông gọi côngan khuvực hỏithăm phảilàm thếnào?

Tuy ôngta dùng phươngngữ địaphương nóichuyện nhưng tôi cũng nghe đoánra loángthoáng là tôi khôngchịu đitrìnhbáo. Thựcsự tôi chảphải cần lôithôi làmgì, chỉviệc đitìm kháchsạn khác làxong. Nhưng tôi tòmò muốn xemthử họ sẽ xửlý sưviệc nầy nhưthếnào.

Ở Trungquốc nhiều năm trướcđây đãcó nhiều quyđịnh nghiêmngặt như kháchsạn haisao trởxuống khôngnhững khôngđược nhận ngườinướcngoài màcòn khôngcho dânđịaphương cưngụ trong cùng thànhphố mướnphòng, traigái mướn chungphòng phải trìnhgiấy hônthú, hộchiếu ngườinướcngoài phải gởilại quầytiếptân, giá phòng dànhcho ngườinướcngoài tính gấpđôi, vânvân. Cólẽ kháchsạn nầy là một trong những kháchsạn cuốicùng cònsótlại của disản xãhộichủnghĩa.

Cuốicùng ôngquảnlý, vì muốn được cóthêm kháchtrọ, chonên yêucầu tôi cho ôngta mượn hộchiếu để tự ôngta đi trìnhbáo côngan. Tôi tự anủi tựnhủ thôiđược nhưvậy nhânviên anninh để đểý giùm phòngmình kỷhơn. Cóđiều trong thâmtâm tự biếtlà ở kháchsạn quốcdoanh này chảcó mục gì vui đángkể, chỉ được cócái là rẻtiền, phòng tuy cũ nhưng có máylạnh và không đếnnổi tệlắm.

Thếlà mộtmình tôi lếtthết kéo hànhlý lên lầu sáu, cũngmaylà có thangmáy, chứ khôngnhư kháchsạn haisao ở thànhphốcổ Kinhchâu. Ðâuđó chưatới nửagiờ sau là cóngười mang hộchiếu lênphòng trảlại tôi. Ðâylà kháchsạn mà côtaxi bảo với tôi là tốtnhất thànhphố, cóthể là côta được huêhồng của kháchsạn chăng? Giốngnhư nămngoái tôi đi Huế, cái anhchàng taxi cứ loayhoay tìm những kháchsạn nhonhỏ, trongkhiđó ngoài Kháchsạn Metro bênbờ Sông Hương dưphòng đầyra đấy, sau hỏira mớibiết là anh taxi có ănhuêhồng của những kháchsạn đó chonên anhta khôngchịu chở tôi kháchsạn lớn mà anhta khôngcó “giaokèo”. Dođó, đây cũnglà một bàihọc, nếu bạn muốn ở kháchsạn rẻtiền thì sẽ gặp những chuyện trụctrặc nhonhỏ nhưvậy.

Buổitối tôi đibộ ra khuphốchính tìm chỗ ăntối. Conđườngchính của Thànhphố Dươngchâu vềđêm đènđuốc sángchoang và đôngđảo ngườiqualại. Trên khoảngđường dài gần một câysố trướcsau là khuthươngmại, hàngquán, cócả hiệu gàrán KFC. Ðâylà một khuphố tôi nghĩ là đẹpnhất sovới nhiều nơi tôi đã điqua. Đườngphố rộngrãi, trồng nhiều câyxanh.

Ngoài conlộchính dànhcho xehơi, hai bên phíatrong là lối dànhcho xehaibánh. Một bênđường, nằmngay giữađường xehaibánh là một côngviên dài nằm dọc theosuốt đạilộnầy. Côngviên giữaphố nầy có bềrộng độ 10 mét, có câycảnh, hồcá, hònnonbộ, nhàthuỷtạ, băngghế ngồi khắpnơi, và lốiđibộ giữa côngviên lótgạch chạy ngoằnnghoèo xuyênsuốt, lúc thì băngqua cầuđá hìnhvòngcung nhonhỏ, lúcthì quanhco xenqua những lùmcây. Ðènđường cấutrúc theokiểu đènbão thờicổ nhưng dĩnhiên là thắpđiện.

Có những ngãtư, vẫncòn uynghi những thápchuông thờixưa nay trangtrí thêm đènmàu xanhđỏ giốngnhư một thànhphố Tâyphương đang vào Mùa Giángsinh. Có những khúcđường cònlại mộtphần của thànhquách ngàyxưa nay được duytrì như một ditích lịchsử. Khu giảitrí gồmcó hàngquán và rạpxinê nằmngay khoảnggiữa phíabêntrong đường của đạilộ nầy, xâydựng theokiểu tổnghợp vừalà côngviên vừalà khuvuichơi, kháchbộhành tớilui nườmnựợp.

Tôi nghĩ đây cólẽ là khuphốđêm lýtưởng của kiểu Áchâu. Nếu khôngsợ bị đaubụng, cólẽ tôi đã ngồixuống ăntối tại một quầyăn ngoàiđường. Bênngoài một côngviên, trên một tảngđá dài hìnhthù như chiếclá, có khắc nhữnglời vàngngọc của cựu Tổngbíthư Dương Trạch-Dân. Cólẽ vì đâylà quêhương của ông chonên thànhphố này mớicó cáivẻ khangtrang và đẹpđẻ ngàynay.

Có nguyên một đoạnphố dài, toànbộ mặttiền đangđược trùngtu lại, nhàcổ nhà mới tổnghợp, mọi chiphí do thànhphố chitrả. Ðâylà một khuphố huyhoàng rựcrỡ đènđốm vềđêm, cáivẻ cổxưa của những hàngquán nhonhỏ hoàlẫn với những néttânkỳ qua những cửahàngbáchhoá mớimẻ và hiệnđại.

Ngoài khuphố nầy lúcbấygiờ tôi mới nhậnra là kháchsạn cở nămsao đầyrẫy, nườmnượp ngườixe, trông vuivẻ rộnrịp hơn kháchsạn tôi ở rấtnhiều. Tôi thích ở những kháchsạn lớn nhưvậy — nhưng lỡ rồi, tôi tự anủi, nhờvậy tôi tiếtkiệm được một sốtiền khôngphảilà nhỏ.

Khi đangđi dạo ngoàiphố, bỗngdưng có hai người phụnữ, một người trungniên, một cô thanhnữ trẻtrung xinhđẹp, họ chắnđường tôi lại và nóilà họ từ thànhphố khác đến, lỡ chuyếnxe giờ hếttiền đang đói. Tómlại là họ xintiền! Tôi khôngtin lờilẽ của họ nhưng trong dángvẻ của họ ănmặc tươmtất, tôi mềmlòng lục trongtúi còn đâuđược 8 Yuan đồngbạc cắc chohết cho họ. Nhậnxong, họ vẫnchưa chịuđi, bàtrungniên, nói để tôi giảithích cho anh nghe…. trongkhiđó côgái cóvẻ bẻnlẻn cúiđầu, tôi cảmthấy khôngổn nên thoáithác bướcvội bỏđi. Cóthể bàta mà mụ túbà, côkia cóthểlà gái mớivàonghề mãidâm chăng?

Dọctheo đạilộ chính nầy, tôi tẻ vào nhiều con đường nhỏ cắtngang, đường nào cũng rộprịp người qualại, mỗi nơi mỗi vẻ, đasố là quánăn, đủkiểu đủcở, cócả những barrượu theo kiểuTây nhưng bạn cóthể vàođó ăntối. Buổitổi dạoquanh những khuphố như vậy rất thúvị và đôngvui.

Những conđường nhỏ tẻngang đó, không như trên đạilộchính, nhỏhẹp và cũkỹ hơn, đươccái là sạchsẻ và tươmtất, nhàhàng nào nhìn vào trông ngănnắp và vệsinh. Cuối tôi chọn nhàhàng có bảngquảngcáo in hình lẫu Trùngkhách caynóng. Nhàhàng rộngrãi và trangtrí hiệnđại mua thứcăn theokiểu “fastfood”, nhưng cóđiều lại có côphụcvụ khótính khôngcho tôi ngồi ngoài bànăn bên cửakính, cô nói tôi phải theo kiểu “giađình”, nghĩalà gọi cáilẫu lớn, khi cóxe đẩy thứcăn đingang thi tựchọn. Tôi hơi bựcmình nhưng đóibụng rồi đành gọi món lẫu nhỏ và hai mónăn nhỏ, ăn với cơm, khoảng 50 Yuan.

Ănxong, tôi đibộ dọctheo conđường nhỏ nằm songsong và nằm khuất đằngsau con phốchính, càng xa khu trungtâm đườngphố càng thưavắng và tốităm. Tôi khôngbiết anninh ở thànhphố này nhưthếnào nhưng tôi không cảmthấy engại cholắm, ngaycả khi đingangqua những barrượu và nhàtắmhơi, đấmbóp, nơi tụtập nhiều nhóm thanhniên xemra đúng dânănchơi, tôi cũng không cảmthấy engại cholắm bởilẽ ngoài tôi ra còncó đủ mọi hạngngười khác đang dạophố. Tuynhiên chính vìvậy mà khi ngangqua nhiều barrượu và quáncàphê, tôi lại khôngmuốn vào.

Cứthế tôi nhắmhuớng mà đi, qua nhiều conđường vắng, đường nào cũng trồng nhiều câyxanh haibên. Có những đường hai bên là hai dãynhà cổ lợp ngóiâmdương. Dươngchâu đượcxem nhưlà một trong những thànhphố có lịchsử lâuđời cả gần 2500 năm.

Vịtrí Dươngchâu nằm ngay tại trungtâm của Tỉnh Giangtô, phíanam giáp Sông Dươngtử và phíabắc giáp Sông Hoàihà, và conkênhđào cắtngang qua thànhphố. Chínhvì ỷy là có con kênhđào làmmốc, nghĩlà nó sẽ băngngang qua khuđường nơi kháchsạn tôi ở, nhưng sau cả giờ đồnghồ, conđường có conkênh mộtbên đưa tôi đến nhiều khuđường càngngày càng vắngvẻ. Cuốicùng tôi đành gọi taxi về. Anh tàixế nghe tôi nói tên kháchsạn là anh ta hỏi ngay cóphải là tôi lạclối. Tôi gậtđầu. Anhta nói cách đó độ 5 phút xe, có muốn đi không? Tôi ưngthuận và trả cuốcxe taxi tốithiểu là 7 Yuan.

Sáng ngàyhômsau dậysớm tôi đi trởra lại khuphố trungtâm, định đổimón vào KFC ănsáng nhưng tiệm nầy cònsớm chưa mởcửa. Trongsuốt thờigian vừaqua ăn đồănTàu hoài ngánquá nên tôi định tìm nhàhàng Tây mà ăn.

Tôi tiếptục đibộ trên conđường tối hômtrước đènđóm rựcrỡ mà tôi đã đi. Khu đạilộ chính của thànhphố quảlà tuyệtđẹp, banngày cũngnhư ban đêm. Ngoài những đoạn đường có những caoốc mớiđược xâydựng mang đặcđiểm của một thànhphố hiệnđại, còn có những đoạn hoàntoàn nhàcổ nhưng đãđược tuchỉnh rất khangtrang. Ðaphần mặttiền của những dãynhà nầy đều do thànhphố chitrả. Tómlại, đườngphố rất tềchỉnh và ngănnắp, thêmvàođó, rất sạchsẻ và câyxanh rấtnhiều. Ðẹpnhất vẫnlà đoạn côngviên nằm dọctheo mộtbên đường của đạilộ nầy.

Nằm cách tiệm KFC đốidiện phía bênkia đường có một tiệm McDonald, nơi phíatrước có côngviên nhỏ băngngang. Tôi rấtthích món bánhmì trứng buổisáng của tiệm nầy nên vàongay. Bữađiểmtâm gồm có biscuit, xúcxích, trứng, khoaitâybằmrán, và càphê, giá 22 Yuan, nghĩalà chưatới 3 đôla, rẻ hơn bên Mỹ.

Ănxong, rangoài địnhphươnghướng tìmchỗ đichơi thì gặp tiệmsách, tôi bướcvào mua một bảnđồ thànhphố. Khi xếphàng trảtiền lại gặp cáinạn cắthàng. Người cắthàng là một cậu họcsinh tuổi độ 15. Tôi lớn tiếng nói với cậubé: “Người cóănhọc nên hànhxử mộtcách vănminh mộtchút, đừngnên cắthàng.” Mọingười xếphàng phíasau tôi và chungquanh tiệm dườngnhư đồngloạt quaylại nhìn tôi.

Tôi cảmthấy híhửng hảdạ khi thấy cậubé xấuhổ dạt rangoài. Dođó mớithấy, muốn đạtđược cáchxửthế vănminh như bênMỹ thựcra cũng khôngphải mộtsớmmộtchiều mà có, đôikhi còn phảimất cả hàng nhiều thếhệ giáodục và gầydựng mới đạttới.

Ðừng nóigì ở Trungquốc, ở Việtnam xứta cũng khôngthiếugì những cảnhtượng đó. Trong cuốn “The Voyage to Cochin China” của John White, là một viên thuyềntrưởng, ngườiMỹ đầutiên đặtchân đến Việtnam, tácgiả đả môtả kỷcàng nếpsống vănhoá và cungcách hànhxử của người Annam bảnxứ vào năm 1812. Tôi tinvào những lời nhậnxét ôngta — đọc mà thấy mắccở xấuhổ cùngcực chỉ muốn vdí đầu vào cát. Từđó đếnnay đã gần haitrăm năm, xemra xứta đã tiếnbộ khánhiều, nhưng như mọingười đều nhìnthấy đấy, dânta còn cần họchỏi cách hànhxử vănminh nhiềuhơnnữa, và phảilà từ Mỹ mớiđược vì lễgiáo Khổng-Mạnh đã lỗithời rồi, nếu chúngta thừanhận rằng họ vănminh rấtnhiều, hầuhết tấtcả mọimặt.

Dươngchâu là một trong những thànhphố tôi thíchnhất trong trong chuyếnđi nầy. Tôi đã ởđây ba ngày ba đêm và đã đi thămthú nhiều nơi, từ những ditích lịchsử, hoaviên bên bờkênh, bảotàngviện lịchsử, chùamiếu, SấuTâyhồ, lăngmộcổ Vua Hán, vânvân, tấtcả đều nằm trong và ngoài mộtchút bênngoài thànhphố.

Vào Đời Châu, vùngđất Dươngchâu thuộc Nước Hàn, sau bị Nước Ngô thôntính, và thànhphố nầy thànhhình từ đó với conkênh đầutiên được xâydựng ởđây. Vào đời Nhà Tuỳ, thếkỷ thứ 6, thànhphố nầy được đặt tên là Dươngchâu và conkênhđào được nớirộng để nốiliền với dòng Dươngtửgiang, nhờđó thànhphố nầy trởnên trùphú hơn. Vua Tuỳ cũng đã xâydựng nhiều cungđiện nơinầy và thườngxuyên đếnđây. Ðến đời NhàÐường (năm 618-907), Dươngchâu càng trởnên trùphú hơn, dânsố lênđến 470 ngàn người, trongđó baogồm 5000 thươngnhân Ảrập và các thiềnsư Nhậtbản.

Từđó xuyênsuốt gần 800 năm dâubể từ đời NhàTống đến NhàMinh, Dươngchâu maymắn không bị chiếntranh tànphá như nhiều nơikhác. Marco Polo khiđến thăm Dươngchâu đã gọi đây là tiêncảnh. Ðến đời NhàThanh, Vua Cànlong thườngxuyên “hạ Giangnam” đến Dươngchâu, làmcho thànhphố nầy ngàycàng trởnên phồnthịnh.

Ðến thăm thànhphố nầy tốtnhất là vào mùa xuân hoặc mùathu, khíhậu mátmẻhơn và khi hoa nởrộ vào xuân. Và bạn cóthể, như Vua Cànlong, đáp thuyềnrồng từ ngay bếnphà ở conkênh trong thànhphố ra thẳng đến hồ SấuTâyhồ (cónghĩalà “hồtâysỏ”, “sỏ” là “ốm”, vì nó được ví nhưlà Hồtây nhưng dài và ốm.) Hồ SấuTâyhồ toạlạc vùng ven hướngtây của thànhphố, nên đượcgọilà Tâyhồ.

Rấttiếc là tôi không được ngồi thuyềnrồng nhâmnhi táchtrà hay lybia vào mùahè nóngbức đểđược ngắm trên 24 cảnhtrí thơmộng ngằm liễurũ venkênh và dẫnvào hồ, lýdo giảndị là tôi không muốn tựmình baothuê nguyêncả conthuyền dànhcho mườimấy người.

Tôi cholà hồ SấuTâyhồ đẹp hơn Hồtây ở Hàngchâu nhiều. Dọc haibên hồ có nhiều hoaviên khácnhau được xâydựng theo nhiều chủđề khácnhau tượngtrưng cho xuânhạthuđông bốnmùa. Những kiếntrúc, nhàthuỷtạ, nhànghỉmát, và những hànhlang lợp ngóiâmdương chạydài cả hàng câysố dọc theo chiềudài 4 câysố rưỡi của hồ nầy, ngang qua những thắngtích như Chùa Bạchtự, Cầu Ngũcáckiều, và đồi Tiểukim (còn gọilà Trườngxuân) nằm giữa hồ trên một cùlao nhỏ với nhà nghỉmát lãngmạng và thơmộng.

Dọctheo conđê và bờtây của hồ là những hàng dươngliễu xanhmướt lunglay trong làngió nhẹ. Vào đời NhàThanh các thươngnhân đã hùnnhau bỏtiềnra để đào một dòngkênh nốiliền với Ðạiminh Thiềnviện để làmvừalòng vua Cànlong. Sốlượng bùnđất đàolên đủ cao để đunthành ngọnđồi nằm về hướngtâybắc của hồ, trên đỉnhđồi là ngôithác Phongcác. Còn câycầu Ngũcác nằm ngay góc tâybắc của hồ, đólà một câycầu được xâydựng với kiếntrúc NamBắc Trào với những hìnhchạm và điêukhắc tỉmỉ rất côngphu trên năm toàgáclầu (“các”) nằm mặttrên của chiếc cầuđá rộnglớn nầy. Cầu nầy nối haibên bờhồ với những hoaviên có nhiều câycảnh và hònnonbộ, tấtcả mọithứ hoànhập vàonhau mộtcách hàihoà taonhã nênthơ.

Nằm phíacuối hồ là Thiềnviện Ðạiminh, được xâydựng và củngcố qua các đờivua thuôc thời NamBắc triều (năm 420-589) đời NhàTuỳ (581-618) . Chùa này nhưvậy đếnnay đã cótrên 1500 năm lịchsử và đã bị chiếntranh tànphá nhiềulần, nhấtlà trong giaiđoạn Tháibình Thiênquốc nổidậy dưới đời NhàThanh, toànbộ ngôichùa đã bị huỷhoại. Hiệntrạng của ngôichùa nầy ngàynay là có từkhi nó được xâydựnglại vào năm 1934. Trong chùa có nhiều kiếntrúc và hoaviện đẹpđẻ và độcđáo như Đạihùng Bảođiện, Bìnhnguyêntháp, Bìnhsơnviện, Tháp Kỳlinh, vườn Ngọcviên, v.v… Ðâylà nơi tôi đã trởlại thămviếng vào ngày thứhai ở Dươngchâu.

Nếu trong đời bạn chỉ đến dulịch Trungquốc mộtlần, Dươngchâu là nơi đáng cho bạn bỏra nhiều ngày để thưởnglãm phongcảnh nơinầy. Thayvì đi lòngvòng như tôi, bạn cóthể trựctiếp từ Thượnghải đáp xebuýt đến thẳng Dươngchâu mấtđộ 4 giờ đồnghồ. Bạn cũng cóthể thamgia các đoàndudịch dànhcho dukhách nộiđịa hoặc nướcngoài. Nếu là xebuýt thuộc đoàndulịch, khi gầnđến Dươngchâu xe sẽ dừnglại cầutreo Giangâm bắcngang dòng Trườnggiang cho bạn thamquan. Ðó một trong ba cầutreo hiệnđại tolớn của vùngnầy.

Ở Dươngchâu có rấtnhiều tràthất và quáncàphê hiệnđại thuộc hệthống Milo (Mêla) và Thượngđảo, buổisáng uống trà và càphê có baoluôn ănsáng hoặc Tàu hoặc Tây, độ từ 15 đến 25 Yuan.

Tại các tràthất vào buổisáng bạn sẽ códịp quansát nếpsống nhànhạ của ngườidân ở Dươngchâu với cáithú uốngtrà buổisáng của họ, kéodài hànggiờ không thuagì dâncàphê Việtnam, vì dân Dươngchâu nổitiếngnhất với cáchsống thơthới nhànhạ nhất của họ.

Ngoài hồ SấuTâyhồ (nhớ đi thuyền) và Ðạiminh Thiềnviện, bạn nhớ đixem tưthất họ Vượng, có hoaviên, có hònnonbộ, có hồcá, và cụm kiếntrúc của ngôinhà nầy lớn như một kháchsạn thờixưa, phòng nầy nốiliền phòng kia, có baolơn nhìn xuống vườn phảngphất lối kiếntrúc phươngTây (chínhtại nơiđây tôi mua một bứctranh thêu bị thối lại tờ 50 Yuan tiềngiả.)

Ngoàira còncó Hàviên (nơi tôi đi thămviếng vào ngày thứhai ởđó), trướcđây thuộc về tưnhân sau năm 1949 hiến cho nhànước, để xem cơngơi của một dòngdõi quanlại ngàyxưa mang họ Hà lớn nhưthếnào. Nếu đivào cửachính, bạn sẽ điqua hết giannhà nầy tới giannhà khác, phíatrên có gáclầu, lợp ngóiâmdương, nằm cáchnhau một sânvườn nhỏ, thường là lótgạch trưngbày câykiểng hồcá, hònnonbộ, còn hai bênhông là những cháinhà dànhcho ngườihầu.

Và như tôi đã kể, bạn khôngthểnào không viếngthăm cảnh phốđêm ở khutrungtâm, gần ngãnăm nơi có gáclầu Vănxươngcác, để xem ngườiđi như trẩyhội, và nếu muốn, bạn cóthể ngồixekéo để dạophố tưởngtượng mình đang sốnglại Trungquốc thời thậpniên 30, 40 của thếkỷ thứhaimươi.

Ở khunầy có nhiều cửahàng caocấp mặc cho quýbà lựachọn thoảthích nhưng nhớ coichừng túitiền, khôngrẻ đâunhé. Dichuyển tớilui trong thànhphố tiệnlợinhất vẫnlà ngồi xetaxi vì diệntích thànhphố rấtnhỏ cho nên từ đầunầy đến đầukia của thànhphố chỉ tốn chừngđộ 10 Yuan. Khi đibộ rakhỏi khuvực trungtâm, băngquađường nhớ cẩnthận ngóchừng, ngoài khutrungtâm rất ít ngãtưđường có đènxanhđènđỏ, xecộ tớilui không nhườngđường cho bạn như ở bên Mỹ đâu.

Buổitối ngoài việc dạophố các ông có thể vào barrượu. Ðêm thứba cuốicùng tôi có vào một barrượu nọ nằm trong khu côngviên sát bên bờkênh phía cuốiđường của khu trungtâm thànhphố, khi thấy tôi ngồi mộtmình quálâu là chủquán đến hỏi tôi có cần ngườinữ đến hầuchuyện không?

Ở Dươngchâu ngoài chuyệntrụctrặc nhonhỏ là bị thốilại tờ 50 Yuan giả, ở trúng kháchsạn quốcdoanh rẻtiền cũng khôngphải là điều khóchịu vì tôi langthang ngoàiđường cảngày đến tốikhuya mới vềlại kháchsạn. Ðếnđây nếu bạn thích ở kháchsạn sangtrọng thì chúng đầyrẫy rađấy. Tôi thíchnhất là kháchsạn hoaviên nằm bêncạnh bảotàngviện lịchsử, phíatrước là conkênhđào cắtngang trướcmặt, qua câycầuđá rẽtrái phíabênkiađuờng có quán càphê Thượngđảo.

Về ănuống thì tôi đã có ănthử món cơmchiên Dươngchâu. Nhưng tôi nghĩlà món nầy ngườiViệt mình chiêncơm ngon hơnnhiều. Cơmchiên Dươngchâu chínhgốc nguyênlà cơm chiên với các món ănthừa cònlại cuốingày. Cơmchiên Dươngchâu minh thườngăn ở nhàhàng Tàu là món do người Quảngđông sángchế, đầubếp họ chỉ mượn địadanh này thôi chứ không phải là món kếthừa của thứcăn nơiđây.

Ðặcsản thì có tômhùmcon. Bữaăntối đêm thứhai tôi đã thử món này với một vài mónđặcsản khác tại một quánăn nhỏ nhưng chẳng cógì đặcbiệt đángnhớ, ngồi tại cáibàn đặt bênlềđường, uống bia địaphương, ngồi nhìnngắm ông điqua bà đilại.

Ngoàira, thổsản thì có tráithảomật, gọilà mật vì nó thịt nó ngọt như đường, vỏ bênngoài của nó có lông như nỉ màu hồngnhạt trăngtrắng, ănsống thì giòn, ănchín thì mọngnước. Tôi mua gần 30 trái để ăn và làmquà.

Dươngchâu là chặng ápchót trướckhi dòng Dươngtửgiang đỗ rabiển ngõ Thượnghải, nơi tôi sẽ quay trởlại ởthêm ba ngày nữa là đápphicơ về Cựukimsơn. Buổisáng cuốicùng còn lưulại Dươngchâu, tôi mua mộtsố tranhthuỷmạc vẽtay theokiểu đặthàng lớnnhỏ đủcở mườimấy tấm cuốn thành một cuộn cho tiệnviệc đilại.

Từ Dươngchâu nếu tôi đáp xekhách về thẳng Thượnghải thì chỉ mấtđộ 4 tiếngđồnghồ, nhưng vì giữ lờihứa với Giavăn ở Namkinh, thànhthử tôi gọiđiệnthoại cho hắn thì hắn lại ngầnngại chuyện từ Namkinh láixe thẳng đến đó để mangđồ gởicho giađình của hắn ở bên Mỹ, tôi đành nhậnlời đápxe đi Namkinh gặp hắn nhận góiđồ nặng gần 20 kýlô, ăn bữatrưa, xong lại ra bếnxe đónxe về Thượnghải.

Dođó chuyếnđi từ Dươngchâu trởlại Thượnghải lạiphải tốnthêm 2 giờ điđường nữa, mãiđến 8 giờtối tôi mới tớinơi. Nhờ tôi đã gọiđiệnthoại đặttrước phòng tại Kháchsạn Thượnghải Ðạihạ (Broadway Mansions) bên PhốÐông bênbờ Sông Hoàngphố, nên nửagiờ ngồi taxi là đã đếnnơi.

Tự bảnthân Kháchsạn Thượnghải Ðạihạ cũng đáng được vàidòng giới thiệu. Ðâylà kháchsạn bốnsao. Ðâylà một building được một côngty Anhquốc xâydựng vào năm 1934, vềsau là toànhà của côngty thuốctây Bayer (vẫncòn bảngquảngcáo vẫn trên nóc toàcaốc lịchsử nầy). Toànhà kháchsạn nầy cùng với Cầu Ngoạibạchđộ lịchsử, nằm bên mặt bắc của cầu bắcngang qua nhánhsông Tôchâu đổra dòng Sông Hoàngphố nầy, cảhai cùng đã chứngkiến baocuộc bểdâu thăngtrầm của Thànhphố Thượnghải.

Trên tầngthượng 18 của toàcaốc nầy bạn cóthể đưamắt nhìnngắm toàndiện khuônmặt mớimẻ của Thượnghải ngàynay nằm haibên bờ Sông Hoàngphố. Toànhà nầy mang kiếntrúc Ănglê, bêntrong đã được chỉnhtrang lại toàndiện chonên những dấuvết lịchsử ngàyxưa chỉ còn đểlại mặtngoài của toànhà. Vịtrí của kháchsạn nầy khá thuậnlợi vì nằmngay giữa trungtâm Thànhphố Thượnghải, cóthể đibộ ra bờsông Hoàngphố khu Âuchâu, “Bến Thượnghải” haylà “The Bund” lịchsử, và đường Namkinh.

Tôi trả 650 Yuan giá phòngđôi vào đêm đầutiên là tối thứsáu, còn hai ngày cuốituần thứbảy và chủnhật chỉcòn 600 Yuan, tínhra là khárẻ. Dĩnhiên là họ chỉ nhận RMB (Renminbi) tứclà đồngYuan. Theo ướcđoán của tôi, đồngYuan trongvòng 10 năm nữa sẽlà đồngbạc cógiátrị nganghàng với đồng Yen của Nhật và Ðôla của Mỹ. Tôi nhắcđến sựkiện nầy là bởilẽ saukhi đã điqua 19 nơi khácnhau trên đạilục Trungquốc, chứngkiến sứcmạnh kinhtế của nó, tôi đãcó phánđoán nhưvậy.

Sovới khu PhốÐông, ởbên PhốTây vui hơn nhiều. Dưới kháchsạn có quán càphê Thượngđảo nằm ngay mặtđường, mỗi buổisáng tôi đều xuốngđó uống càphê và ănsáng, và hãy khinào cóthờigiờ là tôi xuống đó uống càphê, ngồi cảgiờ từ bêntrong nhìnngắm sinhhoạt thànhphố bênngoài cửakính, trông xéongang phíatrái là câycầu Ngoạibạchđộ, ngàynay xecộ nhộnnhịp đôngđúc.

Sáng ngàyhômsau Quang cùng bàxã của hắn đến chở tôi đi muasắmđồ ở khuphố đibộ Namkinh. Tôi mua gần 2000 Yuan lỉnhkỉnh quàvặt do bàxã dặndò, gần một phầnba là những gói thịtbòkhô phải bỏlại vì bàxã tôi gọiđiệnthoại nhắcnhở là hảiquan phitrường ở Cựukimsơn cấm mang các loạithịt vào Mỹ. Tôi cũng đến hiệusách khổnglồ ở đường Phúcchâu mua 10 bộ phimtập, gần 1500 Yuan, để về luyện chờ ngày nghỉhè làm tiếp chuyếnđi khác.

Qua ngày kếtiếp, tôi liênlạc với Hương, côemhọ đang làmviệc tạiđây thì được biết vợchồng bà chịhọ cũng mới từ Canada sangchơi ngày hômtrước. Thếlà tôi đáp taxi sang nhà côem, ngồi trúng chiếcxe bị hư máylạnh, nửagiờ ngồi chịutrận trênxe trong cáinóng oibức thángbảy của Thượnghải thựclà giốngnhư đang ởtrong lòbánhmì. Cảngày hômđó tôi đichơi chung ănuống với họ, nhờđó được biết thêm một khu khác nằmvề mặt phíanam của Thượnghải, mớithấy thànhphố nầy nói lớn thì nghe là lớn nhưng có đếnđó mới thấy nó lớn đến cởnào. Trongvòng năm đến mười năm nữa là thànhphố nầy sẽ thaythế Hồngkông để trởthành trungtâm thươngmãi tàichánh chính của vùng ÐôngÁ bên phía đạilục Trungquốc.

Về mặt giaothông ngàynay bạn cóthể từ Mỹ baythẳng đếnđây, dođó Hồngkông đã bị mấtđi một sốlượng dukhách thôngqua cửacảng của nó,. Hồngkông cũng vìvậy mấtluôn mộtphần thunhập đángkể. Tuynhiên, giásinhhoạt ở Thượnghải ngàycàng tăngcao, nhiều người đã nhậnxét thấyrằng muasắmđồ ở thànhphố nầy giờđây mắcmỏ hơn ở Hồngkông rấtnhiều. Dođó, nếu bạn đến Thượnghải khôngphải là để muasắm, mà đây chỉlà cửangỏ để đưa bạn đến bốnphương támhướng điđến các nẽođường Trungquốc.

Trởlại Thượnghải sau hơn 30 ngày tôi langthang đuổitheo bóngdáng nàng Dươngtửgiang, tôi đã làmmộtvòng khởiđầu từđây, từ đông sang tây, lên tận ngọnnguồn của dòng Trườnggiang và vềlại thànhphố khởiđiểm nầy. Tôi đã kinhqua 19 nơichốn khácnhau, cókhi có nơi sáng thứcdậy hếtchỗ đichơi, thếlà phải lật bảnđồ ra mới địnhđược là mình sẽ điđâu kếtiếp.

Cứthế, mỗingày là một ngày mới, mỗingày là một ngày vui. Nếu cócòn cơhội làmlại chuyếnđi nầy lại từđầu nhưvậy, tôi sẽ không ngầnngại táidiễn, cóđiều, nếu điđược vào mùaxuân hoặc mùathu trên vùngđất nầy thì thích hơnnhiều, sẽđược nhìn hoanở hoặc lávàng rơi trong cáikhíkhậu mátmẻ vào hai mùa nầy của vùng ônđới. Mùahè ở đây quánóng, oiả và nồngnực, dễ làm bạn thấmmệt và trúngnắng. Dangnắng xong chừng ba ngày là dadẻ bạn gần biếnthành màu của cột nhàcháy.

Kinhnghiệm của tôi đã trảiqua xemra cũng khá hiếmhoi, nếu bạn không thônghiểu tiếngQuanthoại thì khómà lặplại đúng bàibản, vì rấtít người ở xứnầy nóiđược tiếngAnh. Nếumuốn bạn cóthể đitheo đoàn, lênmạng tìm những tuyếnđường tươngtự, nhưvậy chiphí sẽ rẻhơn và tiệnlợi hơn. Mụcđích của chuyếnviễndu nầy của tôi viết tớiđây là đã quá rõrệt, dòng Dươngtửgiang đốivới tôi từxưanay từnglà một nỗithaothức đốivới một niềmbíẩn về chủngthể Hántộc và Việttộc.

Ðếnvới nó lầnnầy thì cũng chỉ cóthể đápứng mộtphầnnào đóthôi những thaothức từ đáyvựcsâu của vôthức thểhiện qua niềmkhátkhao đuổitìm bóngdáng của nàngtiênnữ Dươngtửgiang. Nhưng những chạmmặt tìnhcờ khônghòhẹn vẫn khôngthểnào trọnvẹn trảlời cho tôi được những câuhỏi mà chotớigiờ tôi vẫnchưa bộcbạch rõrệt bằnglời.

Tôi vẫnchưa tìmđược câutrảlời thoảđáng bằng cáilýlẽ khoahọc đángtincậy mà chỉ cảmnhậnđược mộtphần qua hìnhbóng nàng Dươngtửgiang. Về mặt họcthuật đólà mối quanhệ của những chủngtộc lớnlên và sinhsống dọctheo Sông Trườnggiang với dântộcHán ngàynay là mối trựchệ hay bànghệ? Cũng mốiquanhệ này chúng đốivới những sắctộc BáchViệt là nhưthếnào? Nói mộtcáchkhác, dântộc mà ta nhìnnhận là ngườiHán ngàynay chủthể cóphảilà do các sắctộc phươngNam hợpthành? Và cóphải “cáihỗnhợp” đó từ thời Tần-Hán gần haingàn nămtrăm năm trước cho đến cuốiđời nhàÐường — năm 939 Việtnam giànhđược độclập — đã khôngngừng hoànhập với dânbảnđịa sống trên giảiđất dưới vùng Ðộngđìnhhồ trảidài từ vùng Phúckiến, tứclà nước MânViệt thời Chiếnquốc, sang các vùng Quảngđông, Quảngtây, Hảinam, Giaochâu, tứclà toànthể nước NamViệt thời nhàHán.

Thựcvậy, khốihoàchủng hỗnhợp nầy đã khôngngừng thiêndi về phươngNam, baogồm tựý dicư, tảncư, đitrận, xuống vùngđất gọilà Việtnam ngàynay đã tạothành ngườiViệtnam, đasố là dântộc Kinh, như ta hiệntại nhìnthấy.

Dươngtửgiang, Dươngtửgiang, anh sẽ gặplại em người bằngxươngbằngthịt một ngày nàođó khôngxa.

dchph

Hè 2005

27/3/26

Ðuổitheo Bóng Nàng Dươngtửgiang

Tôi Đã Thấy NướcTàu Lúcthuở Hànvi

by dchph

Conđường nay xuyênÁ...

Tựthuật:

dchph